Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Tưx hox chor hli shông pangz tuz trok txov, krêz cêr

29/10/2020 14:26 G10T+7

Hur ntu 1959-1975, ntâu lênhx tuz nhuôs tsôngv box minhx cxưx nênhs tsơưs xênhr Đăk Nông tưz môngl chox kra cêr trâu canr bôx cach mangx ndê trôngz, hlang hangr đêx chia tsov, krê cêr Hồ Chí minh haz pangs đăngs jul, cxuô zangv chia zaiv phongr făngz Kangz têz, thôngr nhât têz qơưs. Nhis nuôr shông tưz ntâu tangz sis chor nênhs uô por thơưx lus đruôl ntơư tsinhv ndu njôngr tsi plux lus chor shông hli txov nhev tangz sis ló six tưx hox.

1. Nênhs lâul Y Đách (zus shông 1935), jos R’lông, xar Đăk Môl (Đăk Song):

 

Chor shông 1960-1963, cur tsêr nhoz jos Sar Pa, xar Thuận An (Đăk Mil). Thâuv cơưv tangs cxênhx I, cur tưz đrul chor nênh sntâu shông hur jos aur, xuôl yêz câux vangz thâux lương thưx ntơưv jos môngl trâu thangx tsangv Đônx 8 (Đăk Song nhis nuôr). Muôx iz jas cur tsinhv môngl   Campuchia kuôl đriv Quảng Trực (Tuy Đức) muôx li 20 km chia xang lương thưx lus Đăk Nông pangz tuz trok ntâus nênhs fêv... Đhâu chor jas môngl ntơư, cur tưz nhiav têz qơưs đuô, hluz zus pêx xinhv tangz tov mangl nênhs fêv ntêk, ntâus... Uô kangz ntơư cur môngl cơưv Cưs kra ntơưr tov Huế lus kra ntơưr. Cur tsinhr kruôz ntuôl shuv xinhz, pêx xinhv tsi môngl cênhz Mỹ; trâu saz cơưv shuv, pangz đăngs jul đrul tuz trok zaiv phongr făngz Kang têz”.

2. Pus H’Rơu (zus shông 1956) minhx cxưx M’nông, nguên Tsuv tinhx  Hôix Liên hiêpx Kuôl pux xar Đăk Môl (Đăk Song):

 

"Chor shông 1960-1975, chor nênhs ntâu shông hur jos tsinhr chox nxư chia đăngs môngl lơưr nangs, uô têz tangz sis tsinhz tas mas zos môngl thâux lương thưx pangz tuz trok. Muôx iz jas, cur môngl cênhz cur txir (zơưv Y B’Lấp) haz chor zơưv Y Sốt, Y P’Dơi, Y K’Rai chox 4 tus nxư thâux njaz ntơưv jos R'lông môngl thangx tsangv Đăk Đam zus tuz trok. Môngl tsi tâu txus qơư têk mangl hâur yangx nênhs fêv tuô, thâuv ntơư chor nxư por lênhx đrêk tưz zưv chia hâur yangx nênhs fêv tsi puv lê chia. Nhoz ntơưv chor tsêr têz khơưs lương thưx, jêik thair tuz trok tưz mangl hâur yangx nênhs fêv tuô, tuz trok Mỹ hlơur cuz nhiaz tangs... Txix ntơư pêz hav ziav nzuz nênhs fêv, iz saz iz njưl môngl cênhz Đangv, Lâul Hồ chia ntâus lơưr nênhs fêv”.

Bia Ji tich lus đruôl Têz qơưs Hồ Chí Minh făngz nuz pôngz Trường Sơn (thuôx hanhx lang Kâuv têz-Kangz têz) ntơưv ngã ba đônx 8, xar Thuận Hạnh, ntu Đăk Song-Bu Prăng môngl Lộc Ninh (kangz shông 1974); Đăk Song môngl Chơn Thành (1975). Ảnh: Quốc Sỹ

3. Zơưv Lê Trúc Phương, Nguên Bir thư Hênx wiv Đăk Nông, nguên Chanhr Văn phongx Ban hanhx lang xênhr Quảng Đức (kuz):

 

Txix shông 1960, uô kangz krêz yangz cêr hanhx lang Kâuv têz-Kangz têz ntơưv jos Cây Xoài hoax đôngx zênhx nzênhv txul shông 1975. Đăngs nuv los six zov chênhr, ntơư zos đamv bov pangz mangx tov kangz făngz Kâuv têz trâu yangr trok făngz Kangz têz; tsov cưv  xang tol cxuô pangz canr bôx, tuz trok haz yêz, trak fov haz ntâuz ntơưr ntơưv Đangv môngl făngz Kangz têz.

Phương châm hoax đôngx ntơưv pêz ntu ntơư zos tsuv sir jul jeik jông, an toanx tangz sis tsuv chênhr mangx haz mênhx pêv. Jeik jông zos tsuv bov đamv cêr hanhx lang tsi chia nênhs fêv pâuz, jur cêr haz uô cxuôv hav, pôngz canr bôx, thơux chox ntơưv Đangv. Thâuv ntơư, cxuô zangv muôx tsi txâus xưs li: lương thưx, thưx phâmv, trik yo, yuôx, trak fov... Viv nhoz tov hangr jôngr mas moz bơưk ntâu, moz ntâu... Tangz sis tangs nro cưr tix por lênhx sir jul, hlang đhâu cxuô kror txov nhev, tuôs nênhs, đamv bov thôngz yangz cêr hanhx lang ntâus tsangv Kâuv têz-Kangz têz, tsi tsê schia mangl tu. Pangz mangx canr bôx, yêz, trak fov, muôl txưr môngl făngz Kangz têz por lênhx lo por vêv an toanx, thôngz yangz ntơưv chor shông ntơư txus shông 1975.

Pêz cxênhx tưx hox hênhr lus chor pangz mangx trâu uô tar ntơưv cach mangx. Tưx hox đuô haz thâuv uô por thơưx seiz pêz xênhr ziv nuz ziv phuôv tsangr, luz nênhx ntơưv pêx xinhv ziv nuz ziv truôx.

A Trư- Phan Tân

878
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.