Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Vua Lửa Ôi Ất

27/12/2018 10:00 G12T+7

Ôi Ất là thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa kéo dài 3 năm (1904 - 1907) của đồng bào Giarai và một bộ phận người Ê đê, Bana ở Cheoreo, An Khê, tỉnh Gia Lai. Ông được người Tây Nguyên tôn phong là Vua Lửa.

Cổng làng các đời Vua Lửa ở Ayun

Năm 1904, hai công ty Davignan và Pari cướp 500 ha đất của người Giarai, Bana vùng Cheoreo để lập đồn điền. Sự việc này đã khiến người Giarai, Ê đê vùng lên chống trả. Tên thực dân Ô-đen-đan được cử đến đàm phán với Vua Lửa Ôi Ất. Ôi Ất chỉ huy phục binh giết chết Ô-đen-đan. Quân Pháp liền điều động ba cánh quân khác lên đàn áp người Giarai. Lúc này Ôi Ất lùi về vùng rừng già Ayun. Năm 1905, một đại đội do Ranard chỉ huy, từ Chợ Đồn (An Khê) tiến lên càn quét vùng Cheoreo nhưng bị Ôi Ất đánh bại. Đến cuối năm 1907, trong một cuộc hành quân càn quét vào Cheoreo, quân Pháp bắt được Vua Lửa, cuộc khởi nghĩa của người Giarai kết thúc.

Hồ Mai (t.h)

267
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.