Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

Bôx luôx Dân sưs

03/05/2018 08:55 G5T+7

Bôx Luôx Dân Sưs sur 91/2015/CH 13 hnuz 24/11/2015 ntơưv Cuôr Hôis Têz qơưs Côngx Hoax Xar Hôis Chuv nghiar Viêtx Nam muôx 6 phênhv, 27 yôngx, 689 grêi. Bôx Luôx Dân Sưs sur 91/2015/CH 13 hnuz 24/11/2015 muôx nux grêi thi hanhx txix hnuz 01/01/2017, Bôx luôx Dân sưs sur 33/2005/CH 11 zuôr tangs nux grê thâuv Bôx luôx Dân sưs nuôr muôx nux grê.

Phênhv tiv iz : Cui đinhs tsongs

Yôngx I : Chor cui đinhs tsongs

Grêi 1. Phams vi khu nzir

Bôx luôx nuôr cui đinhs qơư phar lir, huv chai phar lir lul cach ưngr xưv ntơưv car nhênhs, phap nhân; chai, nghiar vus lul nênhs cxênhz jê haz chuôz tangv car nhênhs, phap nhân hur cuan hês hur chor cuan hês muôx sâuv cơ sơv sơv phangx phuôv siz luôs, tưs zos saz xangr, đôcx lâps lul chuôz tangv haz tưs lênhl tsach nhiêms (hur kangz nuôr hu uô cuan hês dân sưs).

Grêi 2. Côngs nhênhx, saiz hluz, por vêv haz bov đamv chai dân sưs

1. Nhoz têz qơưs Côngx hoax xar hôix chuv nghiar Viêtx Nam, chor chai dân sưs lo côngs nhênhx, saiz hluz, por vêv haz bov đamv trơưs Hiênr phap haz phar luôx.

2. Chai dân sưs truôs hans tsêr trơưs cui đinhs ntơưv chai hur trươngx hơps zov chênhr viv lir zos cuôr phongx, an ninh têz qơưs, tsâts tưs, an toanx xar hôis, saz jông xar hôis, đangs jul ntơưv côngs đôngx.

Grêi 3. Chor nguên tac cơ banv ntơưv phar luôx dân sưs

1. Cxuô car nhênhs, phap nhân por lênhx phangx phuôv siz luôs, tsi lo muôz lir zos tưs chia phênhz khaz, đôir xưv; lo phar luôx por vêv iz zangv lul chor chai nhân thân haz chuôz tangv.

2. Car nhênhs, phap nhân xac lâps, uô trơưs, txar tu chai, nghiar vus tuôz nênhs ntơưv zus sâuv cơ sơv tưs zos, tuôv zênhv cam cêt, siz thangv. Cxuô cam cêt, siz thangv tsi zuôv cêr grêi txir ntơưv luôx, tsi zuôv cêr saz jông tsôngv langx nux grê uô trơưs truô cxuô fangz haz tsuv lo ntâu lênhx saiz hluz.

3. Car nhênhs, phap nhân tsuv xac lâps, uô trơưs, txar tu chai, nghiar vus tuôz nênhs ntơưv zus iz kror thiêns chir, tas tangs.

4. Kror xac lâps, uô trơưs, txar tu chai, nghiar vus tuôz nênhs tsi lo xâm phams txus lơis ich têz qơưs, minhx cxưx, lơis ich công côngs, chai haz lơis ich ntơưv đuô tus. 5. Car nhênhs, phap nhân tsuv lênhl tsach nhiêms lul kror tsi uô trơưs los sis uô tsi huv nghiar vus tuôz nênhs.

Grêi 4. Ap dungs Bôx luôx dân sưs

1. Bôx luôx nuôr zos luôx tsongs khu hlôngr chor cuan hês dân sưs.

2. Đuô li luôx cis txus khu hlôngr cuan hês dân sưs hur chor fangz mênhx pêv tsi lo zuôv cêr truô chor nguên tăc cơ banv ntơưv phar luôx dân sưs cui đinhs nhoz Grêi 3 ntơưv Bôx luôx nuôr.

3. Zos tas đuô li luôx cis txus tsi cui đinhs los sis muôx cui đinhs tangz sis vi phams khoangv 2 Grêi nuôr mas cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr lo uô trơưs.

4. Zos tas muôx siz txơưr nhoz cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr haz điêux ươc kangz ntux cưs Côngx hoax xar hôix chuv nghiar Viêtx Nam zos thanhx viên lul cênhz iz vânr đêx mas uô trơưs grêi ươc kangz ntux.

Grêi 5. Uô trơưs tâps cuanr

1. Tâps cuanr zos cui tăc siz thangv muôx nôis dung mênhx pêv chia xăc đinhs cuênx, nghiar vus ntơưv car nhênhs, phap nhân hur cuan hês tuôz nênhs mênhx pêv, lo uô muôx haz yơưz môngs yơưz lul ntâu jas hur nôngz nhôngs ntêr, lo côngs nhênhx ha uô trơưs đêz đangr hur iz thangx, fangz, minhx cxưx, côngx đôngx nênhs nhoz los sis hur linhr vưx dân sưs.

2. Zos tas cxuô fangz tsi muôx siz thangv haz phap luôx tsi cui đinhs mas uô trơưs tâps cuanr tangz sis tâps cuanr uô trơưs tsi tâu viv tsi huv nguên tăc cơ banv ntơưv phap luôx dân sưs cui đinhs nhoz Grêi 3 ntơưv Bôx luôx nuôr.

Grêi 6. Uô trơưs sưx li phar luôx

1. Zos tas phangr xinhz cuan hês thuôx phams vi khu hlôngr ntơưv phar luôx dân sưs cưs cxuô fangz tsi muôx siz thangv, phar luôx tsi muôx cui đinhs haz tsi muôx tâps cuanr uô trơưs mas uô trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx hku hlôngr cuan hês dân sưs sưs li.

2. Zos tas uô sưx li tsi tâu trơưs phap luôx cui đinhs ntơưv khoanv 1 Grêi nuôr mas uô trơưs chor nguên tăc cơ banv ntơưv phar luôx dân sưs cui đinhs nhoz Grêi 3 ntơưv Bôx luôx nuôr, anr lês, lêr siz huv.

Grêi 7. Chinhr sach ntơưv Têz qơưs truô cuan hês dân sưs

1. Hâux lưv sâu uô cê, uô trơưs, txar tu chai, nghiar vus dân sưs tsuv bov đamv truôx đrênhk banv săc minhx cxưx, saiz hluz haz phat hui phong tux, tâps cuanr, truênx thôngr jông gâux, cêr côngv saz, siz hluz, moz saz, iz lênhx viv côngx đôngx, côngx đôngx viv iz lênhx haz chor nux grê saz jông ntơưv cxuô minhx cxưx nhoz uô cê sâu vtêz qơưs Viêtx Nam.

2. Hur cuan hês dân sưs, hâux lưv hoax jaiv ntơưv cxuô fangz huv trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx lo chuôz kruôs.

Grêi 8. Căn cưr xac lâps chai dân sưs

Chai dân sưs lo xac lâps ntơưv chor căn cưr hur kangz nuôr:

1. Hơpx đôngx.

2. Hanhx vi phap lir iz fangz.

3. Cuêt đinhs ntơưv Toav anr, cơ cuan muôx thâmv cuên trơưs cui đinhs.

4. Cêt cuav ntơưv los đôngx, uô nox, uô luôv; cêt cuav ntơưv hoatx đôngx sangr taos tơưv tus nênhs sir zôngv chir tuês.

5. Chiêmr hưur chuôz tangv.

6. Sir zôngv chuôz tangv, lo lơis lus chuôz tangv tsi lo muôx căn cưr phar luôx.

7. Tsuv cxuôv hav viv hangx vi zuôv cêr phar luôx.

8. Uô hâux lưv tsi lo chai.

9. Đuô li căn cưr cưs phar luôx cui đinhs.

Grêi 9. Uô trơưs chai dân sưs

1. Car nhênhs, phap nhân uô trơưs chai dân sưs trơưs saz xangr ntơưv zus, tsi lo zuôv cêr cui đinhs nhoz Grêi 10 ntơưv bôx luôx nuôr.

2. Zos car nhênhs, phap nhân tsi uô trơưs chai dân sưs ntơưv zus tsi zos căn cưr uô txar tu chai, yưx trươngx hơps muôx cui đinhs txơưr.

Grêi 10. Ntu uô trơưs chai dân sưs

1. Car nhênhs, phap nhân tsi lo cangr shênhv chai dân sưs ntơưv zus uô cxuô hav txus đuô lênhx, chia zuôv cêr nghiar vux ntơưv zus los sis uô đuô zangv mux đich zuôv cêr pha luôx.

2. Zos car nhênhs, phap nhân tsi uô trơưs cui đinhs nhoz  khoanv 1 Grêi nuôr mas Toav anr los sis đuô cơ cuan muôx thâmv cuênx căn cưr truô tinhr tsât, hâus cuav ntơưv hanhx vi zuôv cêr mas nyêi zuôr tsi por vêv iz phênhv los sis tangs nro chai ntơưv tus nênhs ntơư, tsinhr tinhv cuôs thêv zos uô cxuôv hav haz tsinhv uô trơưs đuô tsêr taix cưs luôx cui đinhs.

Grêi 11. Chor phương thưc por vêv chai dân sưs

Thâuv chai dân sưs ntơưv car nhênhs, phar luôx mangk cxuôv hav mas tus nênhs ntơư muôx chai tưx por vêv trơưs cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus los sis cuôs cơ cuan, tsov cưv muôx thâmv cuênx:

1. Côngs nhênhx, saiz hluz, por vêv haz bov đamv chai dân sưs ntơưv zus.

2. Tsinhr tinhv txar tu hanhx vi xâm phams.

3. Tsinhr tinhv cuôs thor, hlôngr tsinhz công khai.

4. Tsinhr tinhv cuôs uô trơưs nghiar vus.

5. Tsinhr tinhv cuôs thêv cxuôv hav.

6. Laiv tsês cuêt đinhs car biêtx zuôv cêr chai phar luôx ntơưv cơ cuan, tsov cưv, nênhs muôx thâmv cuênx.

7. Đuô li tsinhr tinhv trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx.

Grêi 12. Tưs por vêv chai dân sưs

Kror tưs por vêv chai dân sưs tsuv huv đrul tinhr tsât, mưc đôs cxuôv hav txus chai dân sưs ntơư haz tsi lo zuôv cêr chor nguên tăc cơ banv ntơưv phar luôx dân sưs cui đinhs nhoz Grêi 3 ntơưv Bôs luôx nuôr.

Grêi 13. Thêv cxuôv hav

Car nhênhs, phar luôx muôx chai dân sưs tsuv cxuôv hav lo thêv tangs nro cxuôv hav, yưx zos tas cxuô fangz muôx đuô li siz thangv lo sis luôx muôx đuô li cui đinhs.

 Yôngx II, Xac lâps, uô trơưs haz por vêv chai dân sưs 

Grêi 14. Por vêv chai dân sưs đhâu cơ cuan muôx thâmv cuên

1. Toax anr, cơ cuan muôx thâmv cuênx muôx tsach nhiêms saiz hluz, por vêv chai dân sưs ntơưv car nhênhs, phap nhênhs.

Thâuv cưs chai dân sưs mangk cxuôv hav los sis muôx siz txênhz mas hâux lưv por vêv lo uô trơưs phar luôx tur tungs ntơưv Toax anr los sis nênhs por thơưx.

Hâux lưv por vêv dân sưs trơưs thuv tux hanhx chinhr lo uô hur tsươngx hơps luôx cui đinhs. Cuêt tinhv zaiv cêr trôngx plâuz trơưs thuv tux hanhx chinhr lo sox saiz đuô ntơưv Toax anr.

2. Toax anr tsi lo txar zaiv cêr trôngx plâuz dân sưs viv lir zos tsi tâu muôx điêux ciêns chia uô trơưs; hur tsươngx hơps nuôr, cui đinhs nhoz Grêi 5 haz Grêi 6 ntơưv Bôs luôx nuôr lo uô trơưs.

Grêi 15. Laiv tsês cuêt tinhv car biêtx tsi huv chai têz qơưs ntơưv cơ cuan, tsov cưv, nênhs muôx muôx tsâus chai

Zaiv cêr tsinhr tinhv por vêv chai dân sưs, Toax anr los sis đuô cơ cuan muôx thâmv cuênx muôx chai laiv tsês cuêt tinhv car biêtx tsi huv chai têz qơưs ntơưv cơ cuan, tsov cưv, nênhs muôx txâus chai.

Zos cuêt tinhv car biêtx mangs laiv tsês mas chai dân sưs mangs cxuôv hav lo khu haz lo por vêv trơưs chor phương thưc cui đinhs nhoz Grêi 11 ntơưv Bôs luôx nuôr.

Yôngx III Car nhênhs

Mux 1. Năng lưx phar luôx dân sưs, năng lưcx hanhx vi dân sưs ntơưv car nhênhs

Grêi 16. Năng lưx phar luôx dân sưs ntơưv car nhênhs

1. Năng lưx phar luôx dân sưs ntơưv car nhênhs zos khav năng ntơưv car nhênhs muôx chai dân sưs haz nghiar vus dân sưs.

2. Cxuô lênhx car nhênhs por lênhx năng lưx phar luôx dân sưs iz zangv.

3. Năng lưx phar luôx dân sưs ntơưv car nhênhs muôx txix thâuv tus nênhs ntơư shang haz txar tu thâuv nưl tuôs.

Grêi 17. Nôix dung năng lưx phar luôx dân sưs ntơưv car nhênhs

1. Chai nhân thân tsi cênhz đrul chuôz tangv haz chai nhân thân cênhz đrul chuôz tangv.

2. Chai tuôr zôngv, chai thưax cêr haz đuô li chai tsuô chuôz tangv.

3. Chai môngs côngv cuan hês dân sưs haz muôx nghiar vux phangr xinhz ntơưv cuan hêx ntơư.

Grêi 18. Tsi hans tsêr năng lưx phar luôx dân sưs ntơưv car nhênhs 

Năng lưx phar luôx dân sưs ntơưv car nhênhs tsi mangs hans tsêr, yưx zos tas Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cui đinhs txơưr.

Grêi 19. Năng lưx hanhx vi dân sưs ntơưv car nhênhs

Năng lưx hanhx vi dân sưs ntơưv car nhênhs zos khav năng ntơưv car nhênhs bâuv hanhx vi ntơưv zus xac lâps, uô trơưs chai, nghiar vus dân sưs.

Grêi 20. Nênhs tar saz

1. Nênhs tar saz zos nênhs txix txâus câuv ziv shông tror sâuv.

2. Nênhs tar saz muôx txâus năng lưx hanhx vi dân sưs, yưx trươngx hơps cui đinhs hur chor grêi 22, 23 haz 24 ntơưv Bôx luôx nuôr.

Grêi 21. Nênhs tsi tâu tar saz

1. Nênhs tsi tâu tar saz zos nênhs tsi tâu txâus câuv ziv shông.

2. Zos zix dân sưs ntơưv nênhs tsi tâu txâus trâu shông zos nênhs hlôngr ndêx muôs trơưs phar luôx ntơưv tus nênhs ntơư xac lâps, uô trơưs.

3. Nênhs txâus trâu shông txus tsi tâu txâus câuv tsiz shông thâuv xac lâps, uô trơưs zos zix dân sưs tsuv lo nênhs hlôngr ndêx muôs trơưs phar luôx  zênhv, yưx zos zix phux vux nhu câux sinh hoatx nax hnuz huv ntu shông.

4. Nênhs muôx txâus câuv tsiz shông txus tsi tâu pur câuv ziv shông zus chiv chir xac lâps, uô trơưs zos zix dân sưs, yưx zos zix dân sưs cis txus bât đôngs sanv, đôngs sanv tsuv đăng cir haz đuô zos zix dân sưs trơưs cui đinhs ntơưv luôx tsuv lo nênhs hlôngr ndêx muôs zênhv.

Grêi 22. Pôngz năng lưx hanhx vi dân sưs

1. Thâuv tus nênhs ntơư viv moz tâm thânx los sis đuô zangv moz cưs tsi pâuz đaz tsi, tsưx phưv tsi lo hanhx vi mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv nênhs muôx chai, lơis ich cis txus los sis ntơưv cơ cuan, tsov cưv hưur cuan, Toax anr muôx cuêt tinhv tus nênhs nuôr pôngz năng lưx hanhx vi dân sưs sâuv cơ sơv xâuk kangz jamr đinhs phap y tâm thânx.

Thâuv tsi yuôr căn cưr tuên bôr iz tus nênhs pôngz năng lưx hanhx vi dân sưs mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs ntơư los sis nênhs muôx chai, lơix ich cis txus los sis ntơưv cơ cuan, tsov cưv hưur cuan, Toax anr muôx cuêt tinhv tso tsês cuêt tinhv tuên bôr pôngz năng lưx hanhx vi dân sưs.

2. Zos zix dân sưs ntơưv nênhs pôngz năng lưx hanhx vi dân sưs tsuv zos nênhs hlôngr ndêx muôs tsơưs phar luôx xac lâps, uô trơưs.

Grêi 23. Nênhs muôx phiv liv hur nhênhx thưc, uô tsưr hanhx vi

1. Nênhs tar saz viv tinhx tsangx đangs jul los sis tinh thânx mas tsi tsâus khav năng nhênhx thưc, uô tsưr hanhx vi tangz sis tsi tâu txus kêiz pôngz năng lưx hanhx vi dân sưs mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs nuôr, nênhs muôx chai, lơis ich cis tsux los sis ntơưv cơ cuan, tsov cưv hưur cuan, sâuv cơ sơv xâuk kangz jamr đinhs phap y tâm thânx, Toax anr muôx cuêt tinhv tuên bôr tus nênhs nuôr zos nênhs muôx phiv liv hur nhênhx thưc, uô tsưr hanhx vi haz tơư kra nênhs pangz, xac đinhs chai, nghiar vus ntơưv nênhs pangz.

2. Thâuv tsi yuôr căn cưr tuên bôr iz tus nênhs muôx phiv liv hur nhênhx thưc, uô tsưr hanhx vi mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs ntơư los sis ntơưv nênhs muôx chai, lơix ich cis txus los sis cơ cuan tsov cưv hưur cuan, Toax anr muôx cuêt tinhv tso tsês cuêt tinhv tuên bôr nênhs muôx phiv liv hur nhênhx thưc, uô tsưr hanhx vi.

Grêi 24. Hans tsêr năng lưx hanhx vi dân sưs

1. Nênhs kuôr zênhz, kuôr đuô tsât cich thich môngs tsus foz chuôz tangv ntơưv chuôz zis mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv nênhs muôx chai, lơis ich cis txus los sis ntơưv ntơưv cơ cuan, tsov cưv hưur cuan, Toax anr muôx cuêt tinhv tus nênhs nuôr zos nênhs muôx hans tsêr năng lưx hanhx vi dân sưs.

Toax anr cuêt tinhv nênhs hlôngr ndêx muôl trơưs phar luôx ntơưv tus nênhs muôx hans tsêr năng lưx hanhx vi dân sưs haz phamx vi hlôngr ndêx muôl.

2. Hâux lưv xac lâps, uô trơưs zos zix dân sưs cis txus chuôz tangv ntơưv nênhs mangs Toax anr tuên bôr muôx hans tsêr năng lưx hanhx vi dân sưs tsuv lo thôngx zênhv ntơưv nênhs hlôngr ndêx muôl trơưs phar luôx, yưx zos zix chiz pangz mangx sinh hoatx cxuô hnuz los sis cis txus đuô cui đinhs.

3. Thâuv tsi muôx căn cưr tuên bôr iz tus nênhs muôx hans tsêr năng lưx hanhx vi dân sưs mas tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs ntơư los sis nênhs muôx chai, lơix ich cis txus los sis cơ cuan, tsov cưv hưur cuan, Toax anr muôx cuêt tinhv laiv tsês cuêt tinhv tuên bôr hans tsêr năng lưx hanhx vi dân sưs.

Mux 2. Chai nênhs cxênhz jê

Grêi 25. Chai nênhs cxênhz jê

1. Chai nênhs cxênhz jê lo cui đinhs hur Bôx luôx nuôr zos chai dân sưs cênhz đrêiv iz lênhx car nhênhs, tsi lo khơưs puz đuô lưv tus, yưx đuô li luôx cui đinhs txơưr.

2. Hâux lưv xac lâps, uô trơưs cuan hêx dân sưs cis txus chai nênhs cxênhz jê ntơưv nênhs tsi tâu tar saz, nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs, nênhs phiv liv hur nhênhx thưc, uô tsưr hanhx vi tsuv lo nênhs hlôngr ndêx muôl trơưs chai têz qơưs ntơưv tus nênhs nuôr tuôv zênhv trơưs cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus los sis cuêt tinhv ntơưv Toax anr.

Hâux lưv xac lâps, uô trơưs cuan hêx dân sưs cis txus chai nênhs cxênhz jê ntơưv tus nênhs lo tuên bôr pôngz, nênhs tưz tuôs tsuv lo tuôv zênhv ntơưv pux, zơưs los sis nhuôs tar saz ntơưv tus nênhs ntơư; zos tas tsi muôx chor nênhs ntơư mas tsuv lo tuôv zênhv nhoz nav, txir ntơưv tus nênhs lon tuên bôr pôngz, nênhs tưz tuôs, zos tas Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus cui đinhs txơưr.

Grêi 26. Chai muôx xênhv, bê

1. Car nhênhs muôx chai muôx xênhv, bê (zos bê kuôs hur đrăngz, zos muôx). Xênhv, bê ntơưv iz lênhx lo xangv trơưs xênhv, bê khai sinhz ntơưv tus nênhs ntơư.

2. Xênhv ntơưv car nhênhs lo xac đinhs zos xênhv ntơưv txir shang los sis nav shang trơưs siz thangv ntơưv nav txir; zos tsi muôx siz thangv mas nhuô sxênhv lo xac đinhs trơưs tâps cuanr. Zos tas tsi tâu pâuz mênhx txir shang mas nhuôs xênhv lo xac đinhs trơưs nav shang xênhv.

Zos tas nhuôs por tsês, tsi tâu xac đinhs lo txir shang, nav shang haz lo lênhk uô nhuôs zus mas tus nhuôs ntơư lo grang xênhv txir zus los sis nav zus trơưs siz thangv ntơưv nav txir zus. Zos tas tsuôs muôx txir zus los sis nav zus mas tus nhuôs lo grang tus nênhs ntơư xênhv.

Zos nhuôs shang por tsês, tsi tâu pâuz txir shang, nav shang haz tsi tâu lo nhênhx uô nhuôs zus mas tus nhuôs ntơư lo grang xênhv trơưs tsinhr tinhv tus nênhs uô thơưx cơ sơv tu zus nhuôs ntơư los sis trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs cuôs đăng cir khai sinh tsuô nhuôs, zos tas nhuôs tangz tov lo tus nênhs ntơư tu zus.

Txir shang, nav shang lo cui đinhs hur Bôx luôx nuôr zos txir, nav lo xac đinhs sâu vsưv cxênhx shang nhuôs; nênhs cuôs pangz hai nhuôs đrul tus nênhs shang nhuôs ntơưv pangz hai nhuôs trơưs cui đinhs ntơưv chai Siz zuôr haz chuôz zis.

3. Hâu xlưv hu bê tsi tsuv hans tsêr hur trươngx hơps cxuôv hav txus chai, lơis ich huv chai ntơưv đuô lênhx los sis zuôv cêr nguên tăc cơ banv ntơưv phar luôx dân sưs cui đinhs nhoz Grêi 3 ntơưv Bôx luôx nuôr.

Bê ntơưv tuôz nênhs Viêtx Nam tsuv zos ntơưr Viêtx los sis lus đuô zangv minhx cxưx nhoz Viêtx Nam; tsi lo hu bê zos sur, zos iz cir tưs cưs tsi zos bê ntơưr.

4. Car nhênhs xac lâps, uô trơưs chai, nghiar vux tuôz nênhs trơưs xênhv, bê ntơưv zus.

5. Hâux lưv sir zôngv đuô luz bê tsi lo uô cxuôv hav txas chai, lơis ich huv chai ntơưv đuô lênhx.

Grêi 27. Chai hlôngr xênhv

1. Car nhênhs muôx chai cuôs cơ cuan têz qơưs côngs nhênhx hlôngr xênhv hur trươngx hơps uô kangz nuôr:

a) Hlôngr xênhv tsuô nhuôs shang ntơưv xênhv txir shang tsuô xênhv nav xênhv los sis tror kuôr; b) Hlôngr xênhv tsuô nhuôs zus ntơưv xênhv txir shang los sis xênhv nav shang tsuô xênhv txir zus los sis xênhv nav zus trơưs tsinhr tinhv ntơưv txir zus, nav zus; c) Thâuv nhuôs zus tsi uô nhuôs zus haz tus nênhs nuôr los sis txir shang, nav shang tsinhr tinhv cuô tror kangz zuôr xênhv kuz tsuô tus nênhs ntơư trơưs xênhv ntơưv txir shang los sis nav shang; d) Hlôngr xênhv tsuô nhuôs trơưs tsinhr tinhv ntơưv txir shang, nav shang los sis ntơưv nhuôs thâuv xac đinhs nav, txir tsuô nhuôs;  đ) Hlôngr xênhv ntơưv nênhs pôngz jông tưz nrar lo hâur pâuk cxênhz jê ntơưv zus; e) Hlôngr xênhv ntơưv pux, xênhv ntơưv zơưs hur cuan hêx siz zuôr haz chuôz zis muôx iêur tôr têz qơưs tov đrâu tsuô cuôs huv chai têz qơưs mas pux, zơưs nênhs têz qơưs tov đrâu zos tuôz nênhs los sis zuôr đuô xênhv uô ntêx hlôngr; g) Hlôngr xênhv ntơưv nhuôs thâuv txir, nav hlôngr xênhv; h) Đuô li trươngx hơps zos phar luôx lus hôx tichx cui đinhs.

2. Hlôngr xênhv tsuô nênhs muôx txâus chuôx shông tror sâuv lo tis nênhs ntơư tuôv zênhv.

3. Hlôngr xênhv ntơưv car nhênhs tsi uô hlôngr, txar tu chai, nghiar vus lo xac lâps trơưs xênhv kuz.

Grêi 28. Chai hlôngr bê

1. Car nhênhs muôx chai cuôs cơ cuan têz qơưs muôx thâmv cuênx côngs nhênhx hlôngr bê hur kangz nuôr:

a) Trơưs tsinhr tinhv ntơưv nênhs muôx bê cưs sir zôngv bê ntơư uô zuôv cêr, uô cxuôv hav txus cêr siz hluz ntơưv chuôz zis, txus côngz bê, chai, lơis ich huv chai ntơưv tus nênhs ntơư;

b) Trơưs tsinhr tinhv ntơưv txir zus, nav zus lus txus hlôngr bê tsuô nhuôs zus los sis ntâuv tus nhuôs zus tsês tsi uô nhuôs zus haz tus nênhs nuôr los sis txir shang, nav shang tror kangz zuôr luz bê cưs txir shang, nav shang tưz tik;

c) Trơưs tsinhr tinhv ntơưv txir shang, nav shang los sis tus nhuôs thâuv xac đinhs txir, nav tsuô nhuôs;

d) Hlôngr bê ntơưv nênhs tsuv pôngz jông tưz nrar lo hâur pâuk cxênhz jê ntơưv zus;

đ) Hlôngr bê ntơưv pux, zơưs hur cuan hêx siz zuôr haz chuôz zis muôx iêur tôr têz qơưs tov đrâu chia huv chai phar luôx ntơưv têz qơưs cưs pux, zơưs nênhs têz qơưs tov đrâu zos tuôz nênhs los sis tror kangz zuôr kuz bê uô ntêx hlôngr;

e) Hlôngr bê ntơưv tus nênhs tưz xac đinhs đuô jơir tinhr, nênhs tưz hlôngr jơir tinhr;

g) Đuô li trươngx hơpx cưs phar luôx lus hôx tichx cui đinhs.

Grêi 29. Chai xac đinhs, xac đinh đuô minhx cxưx

1. Car nhênhs muôx chai xac đinhs, xac đinhs đuô zus minhx cxưx.

2. Car nhênhs thâuv shang lus lo xac đinhs minhx cxưx trơưs minhx cxưx ntơưv txir shang, nav shang. Zos txir shang, nav shang zos oz zangv minhx cxưx mas tus nhuôs lo xac đinhs trơưs minhx cxưx ntơưv txir shang los sis nav shang trơưs siz thangv ntơưv txir shang, nav shang; zos tsi muôx siz thangv mas minhx cxưx ntơưv nhuôs lo xac đinhs trơưs tâps cuanr ntơưv minhx cxưx hair nênhs tsơưs đuô.

Zos nhuôs tso por tsês, tsi tâu pâuz txir shang, nav shang haz lo nhênhx uô nhuôs zus mas lo xac đinhs minhx cxưx trơưs minhx cxưx txir zus los sis nav zus trơưs siz thangv ntơưv nav txir zus. Zos tas tsuôs muôx txir zus los sis nav zus mas minhx cxưx ntơưv tus nhuôs lo xac đinhs trơưs tus nênhs ntơư.

Zos nhuôs tso por tsês, tsi tâu pâuz txir shang, nav shang haz tsi tâu lo nhênhx uô nhuôs zus mas lo xac đinhs minhx cxưx trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs uô thơưx cơ sơv tu zus tus nhuôs ntơư los sis trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs tangz tov tu zus tus nhuôs tsuô nôngz nhôngl đăng cir krêz shang truô tus nhuôs.

3. Car nhênhs muôx chai cuôs cơ cuan têz qơưs muôx chai xac đinhs đuô minhx cxưx trơưs hur kangz nuôr:

a) Xac đinhs đuô trơưs minhx cxưx ntơưv txir shang los sis nav shang hur zos tas txir shang, nav shang zos oz zangv minhx cxưx;

b) Xac đinhs đuô trơưs minhx cxưx ntơưv txir shang los sis nav shang hur zos tas nhuôs zus tưz xac đinhs lo txir shang, nav shang ntơưv zus.

Grêi 30. Chai lo kra shang, kra tuôs

1. Car nhênhs thâuv shang lus muôx chai lo kra shang.

2. Car nhênhs tuôs tsuv lo kra pôngz.

3. Nhuôs zâu shang lus chiax txix nênhs gâuv plâuz six hơưv tror sâuv li tuôs mas tsuv lo kra shang haz kra tuôs; zos shang lus chiax tsi pur nênhs gâuv plâuz six hơưv mas tsi tsuv kra shang haz kra tuôs, yưx zos tas txir shang, nav shang muôx tsinhr tinhv.

4. Hâux lưv kra shang, kra tuôs zos phar luôx lus hôx tichx cui đinhs.

Grêi 31. Chai tsuô têz qơưs

1. Car nhênhs muôx chai muôx têz qơưs.

2. Nuv xac đinhs, hlôngr txangr, cênhz, tsês, tror lus têz qơưs Viêtx Nam zos Chai têz qơưs cui đinhs.

3. Chai ntơưv nênhs tsi muôx têz qơưs tuôx nhoz, uô nox sâuv têz qơưs Viêtx Nam lo bov langv trơưs chai.

Grêi 32. Chai ntơưv car nhênhs tsuô shênhv đuôz

1. Car nhênhs muôx chai tsuô zus shênhv đuôz.

Hâux lưv sir zôngv shênhv đuôz ntơưv car nhênhs tsuv lo tus nênhs ntơư thôngx zênhv.

Hâux lưv sir zôngv shênhv đuôz đuô lênhx viv mux đich langx luôv mas tsuv thêv nhiax tsuô tus nênhs muôx shênhv đuôz, yưx zos tas cxuô fangz muôx đuô li siz thangv.

2. Sir zôngv shênhv đuôz tsuô trươngx hơpx hur kangz nuôr tsi tangs zuôr lo tuôv zênhv ntơưv nênhs muôx shênhv đuôz los sis nênhs hlôngr njêx muôl trơưs phar luôx ntơưv tus nênhs ntơư:

a) Shênhv đuôz lo sir zôngv viv nux grê têz qơưs, minhx cxưx, nux grê công côngx;

b) Shênhv đuôz lo sir zôngv ntơưv chor hoatx đôngx công côngx, zos hôix nghis, hôix siz thangv, hoatx đôngx siz tưr thêv thos, sênhr chêr văn nghês haz hoatx đôngs đuô li công côngs mas tsi uô cxuôv hav txus côngz mênhx, njêx muôl, côngz bê ntơưv nênhs muôx shênhv đuôz.

3. Sir zôngv shênhv đuôz zuôv cêr cui đinhs ntơưv Grêi nuôr mas nênhs muôx shênhv đuôz muôx chai cuôs Toax anr muôx cuêt tinhv cuôs nênhs zuôv cêr, cơ cuan, tsov cưv, car nhênhs cis txus tsuv thu hôix, laiv tsês, txar tu nro sir zôngv shênhv đuôz, thêv cxuôv hav haz uô trơưs đuô li chor biênx phar zaiv cêr trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx.

Grêi 33. Chai chiax, chai lo bov đamv an toanx lus tuôz nênhs, đangs jul, chêr ntangx njul

1. Car nhênhs muôx chai chiax, chai bât khav sâm phams lus tuôz nênhs, chêr ntangx njul, chai lo phap luôx por vêv lus đangs jul. Tsi muôx lênhx tưs tsuv mangk phuôz chêr ntangx njul zuôv cêr chai.

2. Thâuv puv nênhs mangk tai nans, moz cưs chêr ntangx njul tsuv hêv mas nênhs puv muôx tsach nhiêms los sis cuôs car nhênhs, cơ cuan, đuô li tsov cưv muôx điêux ciêns zov chênhr chox tangv siv môngs txus cơ sơv njuôl, khu moz jê hlo; cơ sơv njuôl, khu moz muôx tsach nhiêms njuôl, khu moz trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx lus njuôl moz, khu moz.

Grêi 33. Chai chiax, chai lo bov đamv an toanx txux sar, đangs jul, chêr ntangx njul

3. Uô tsâus jul, fuô, chos lu mô, chêr tuôz nênhs, uô trơưs cir thuôx, phương phap njuôl, khu moz yaz sâuv chêr tuôz nênhs; siv nghiêms y hocx, dươx hocx los sis cxuô siv nghiêms tưs sâuv chêr tuôz nênhs tsuv lo tuôv zênhv ntơưv tus nênhs ntơư haz tsuv zos tsov cưv muôx thâmv cuênx uô.

Zos tus nênhs lo siv nghiêms zos tsi tâu tar nênhs, nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs, nênhs muôx phiv liv hur pâuz xangr, uô tsưr hanhx vi los sis nênhs moz tsi ndu kangz tsuv lo nav, txir, pux, zơưs, nhuôs tar nênhs los sis nênhs por thơưx ntơưv tus nênhs ntơư tuôv zênhv; zos tas muôx ngui cơ hêv txus tuôs nênhs ntơưv nênhs muôx moz langz sis tos tsi lo ndâux lus ntơưv chor nênhs has sâuv mas tsuv muôx cuêt tinhv ntơưv nênhs muôx thâmv cuên ntơưv cơ sơv njuôl, khu moz.

4. Hâux lưv fuô nênhs tuôs lo uô thâuv zos chor trươngx hơs hur kangz nuôr:

a) Lo tus nênhs ntơưv tuôv zênhv uô ntêx tuôs;

b) Muôx tuôv zênhv ntơưv nav, txir, pux, zơưs, nhuôs tar nênhs los sis nênhs uô por thơưx zos tsi muôx ndâux lus ntơưv tus nênhs ntơư uô ntêx tuôs;

c) Trơưs cuêt đinhs ntơưv nênhs uô thơưx cơ sơv njuôl, khu moz los sis ntơưv cơ cuan têz qơưs muôx chai hur trươngx hơs luôx cui đinhs.

5. Car nhênhs mangs xair lus uô cxuôv hav txus côngz bê, mênhx mov mas iz fangz cuôs laiv tsês xair lus ntơư tsinhv muôx chai tsinhr tinhv cuôs tus nênhs xang xair lus thor, hlôngr huv haz thêv cxuôv hav.

Grêi 34. Chai lo por vêv côngz bê, minhx mov, côngz minhx

1. Côngz bê, minhx mov, côngz minhx ntơưv car nhênhs tsi muôx lênhx tưs lo txiv txov haz lo phar luôx por vêv.

2. Car nhênhs muôx chai cuôs Toax anr laiv tsês xair lus uô cxuô hav txus côngz bê, minhx mov, côngz minhx ntơưv zus.

Hâux lưv por vêv côngz bê, minhx mov, côngz minhx lo uô tov kangz car nhênhs tuôs trơưs tsinhr tinhv ntơưv pux, zơưs los sis nhuôs tar nênhx; zos tas tsi muôx chor nênhs nuôr mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv txir, nav ntơưv tus nênhs tưz tuôs yưx trươngx hơpx luôx cis txus muôx đuô li cui đinhs.

3. Xair lus cxuôv hav tsi jông txus côngz bê, minhx mov, côngz minhx ntơưv car nhênhs lo đăng taiv sâuv phương tiêns xang xur mông đaix tsungr tưs mas tsuv lo ru tsês, hlôngr khu ntơưv phương tiêns xang xur mông ntơư. Zos xur mông nuôr lo cơ cuan, tsov cưv, car nhênhs tuôr tsês mas tsuv lo hlơưr tsês.

4. Zos nhangx xangv tsi lo tus nênhs tưz xang xur mông cxuôv hav tsi jông txus côngz bê, minhx mov, công minhx ntơưv zus mas nênhs mangk xang xur mông muôx chai tsinhr tinhv cuôs Toax anr tuên bôr xur mông ntơư tsi zos.

5. Car nhênhs tsuv xur mông uô cxuôv hav tsi jông txus côngz bê, minhx mov, côngz minhx mas iz fangz cuôs laiv tsês xur mông ntơư tsinhv muôx chai cuôs tus nênhs xang xur mông ntơư thor txiv, khu hlôngr công khai haz thêv cxuôv hav.

Grêi 35. Chai puz, nhênhx mô, bôx phênhx tuôz nênhs haz puz, zuôr chêr nênhs

1. Car nhênhs muôx chai puz mô, bôx phênhx tuôz nênhs thâuv tsinhv chiax los sis puz mô, bôx phênhx tuôz nênhs, puz zus chêr nênhs uô kangz tuôs viv mux đich khu moz tsuô đuô lênhx los sis nghiêm cưur y hocx, dươcx hocx haz đuô li nghiêm cưur khoa hocx.

2. Car nhênhs muôx chai nhênhx mô, bôx phênhx tuôz nênhs ntơưv đuô tus nênhs chia khu moz tsuô zus. Cơ sơv njuôl moz, khu moz, phap nhân muôx chai lus nghiêm cưur khoa hocx muôx chai nhênhx bôx phênhx tuôz nênhs, muôz chêr nênhs tuôs khu moz, siv nghiêms y hocx, dươcx hocx haz đuô li nghiêm cưur khoa hocx.

3. Nuv puz, zuôr mô, bôx phênhx tuôz nênhs, zuôr chêr nênhs tuôs tsuv uô trơưs chor điêux ciêns haz lo uô trơưs cui đinhs ntơưv Bôs chia nuôr, Chai puz, zuôr, lu mô, bôx phênhx tuôz nênhs haz puz, zuôr chêr nênhs tuôs haz đuô li chai cis txus.

Grêi 36. Chai xac đinhs đuô jơir tinhr

1. Car nhênhs muôx chai xac đinhs đuô jơir tinhr.

Nuv xac đinhs đuô jơir tinhr ntơưv iz lênhx nênhs lo uô trơưs hur trươngx hơpx jơir tinhr ntơưv tus nênhs ntơư tsuv khuêt tâts thâuv zâu los sis pâuz tsi tâu mênhx pêv mas zuôr tsuv muôx can thiêps ntơưv y hocx chia pâuz mênhx pêv jơir tinhr.

2. Nuv xac đinhs đuô jơir tinhr lo uô trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx.

3. Car nhênhs tưz uô trơưs nuv xac đinhs đuô jơir tinhr muôx chai, nghiar vus đăng cir hlôngr đuô hôx tix trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx lus hôx tix; muôx chai tuôz nênhs cxix cxuô đrul jơir tinhr tưz lo xac đinhs đuô trơưs cui đinhs ntơưv Bôs chai nuôr haz đuô li chai cis txus.

Grêi 37. Hlôngr jơir tinhr

Hâux lưv hlôngr jơr tinhr lo uô trơưs cui đinhs ntơưv luôx. Car nhênhs tưz hlôngr jơir tinhr muôx chai, nghiar vus đăng cir hlôngr chuôz zis têz qơưs trơưs cui đinhs lus chuôz zis têz qơưs; muôx chai nênhs cxênhz jê huv tsuô jơir tinhr tưz lo hlôngr trơưs cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr haz đuô li luôx cis txus.

Grêi 38. Chai lus zus luz nênhx, bir mâts car nhênhs, bir mâts chuôz zis

1. Zus luz nênhx chiax nhoz, bir mâts car nhênhs, bir mâts chuôz zis zos tsi muôx lênhx tưs lo cxuôv hav haz lo chai têz qơưs por vêv.

2. Hâux lưv nul, tuôr tsês, sir zôngv, công khai xur mông cis txus luz nênhx chiax nhoz, bir mâts car nhênhs tsuv lo tus nênhs ntơư côngz zênhv, hâux lưv nul, tuôr tsês, sir zôngv, công khai xur mông cis txus bir mâts chuôz zis tsuv lo chor thanhx viên hur chuôz zis côngz zênhv, yưx trươngx hơps luôx muôx đuô cui đinhs.

3. Thư tinr, xur tôngx, điêns tinr, cơ sơv dưr liêus điêns tưv haz cxuô hinhx thưc siz thangv xur mông ntơưv car nhênhs lo bov đamv an toanx haz bir mâts.

Zos têr, sox saiz, tsinhz tuôr tsês thư tinr, xur tôngx, điêns tinr, cơ sơv dưr liêus điêns tưv haz cxuô hinhx thưc siz pâur xur mông ntơưv đuô lênhx nênhs tsuô lo uô hur luôx cui đinhs.

4. Cxuô fangz hur hơpx đôngx tsi lo thangv kra xur mông lus luz nênhx chiax nhoz bir mâts car nhênhs, bir mâts chuôz zis ntơưv đuô lênhx cưs zus tưz pâuz hur ntu xac lâps, uô trơưs hơpx đôngx, yưx trươngx hơps muôx đuô li hơpx đôngx txơưr.

Mux 4. PANGZ SAIZ

Grêi 46. Pangz chai

1. Pangz chai zis hâux lưv car nhênhs, tuôz nênhs lo chai cui đinhs, loWBPX cxênhx xar cưv, lo Toax anr tơư los sis lo cui đinhs nhoz khoanv 2 Grêi 48 ntơưv luôx nuôr (uô kangz nuôr hu uô nênhs pangz chai) chia uô hâux lưv tu, por vêv chai, lơis ich huv chai ntơưv nênhs tsi tâu tar saz, nênhs pôngz hanhx vi tuôz nênhs, nênhs muôx phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi (uô kangz nuôr lo hu uô nênhs lo pangz chai).

2. Trươngx hơps pangz chai tsuô nênhs muôv phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi mas tsuv lo tuôv zênhv ntơưv tus nênhs ntơư zos luôs muôx pênhr xưv has lơưr saz xangr ntơưv zus hur six tsinhr tinhv.

3. Hâux lưv pangz chai tsuv lo đăng cir ntơưv cơ cuan txâus thâmv cuênx trơưs cui đinhs hur phar luôx lus chuôz zis têz qơưs.

Nênhs pangz chai sưz mas tsi đăng cir hâux lưv pangz chai mas por lênhx uô trơưs nghiar vus ntơưv nênhs pangz chai.

Grêi 47. Nênhs lo pangz chai

1. Nênhs lo pangz chai muôx: a) Nênhs tsi tâu tar saz tsi yuôr nav, txir los sis tsi pâuz nav txir; b) Nênhs tsi tâu tar saz muôx nav, txir tangz sis nav txir por lênhx pôngz hanhx vi tuôz nênhs; nav, txir por lênhx muôx phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi tuôz nênhs; nav txir tsuv Toax anr tuên bôr hans tsêr chai tsuô nhuôs; nav txir por lênhx txi muôx điêux ciêns tu tu, zor zux nhuôs haz muôx tsinhr tinhv nênhs pangz chai; c) Nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs; d) Nênhs muôx phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi.

2. Iz lênhx tsuôs lo iz tus nênhs pangz chai, yưx trươngx hơps nav, txir uô cê pangz chai tsuô nhuôs los sis pus zơưv uô cê pangz chai tsuô nhuôs xinhz nzưr.

Grêi 48. Nênhs pangz chai

1. Car nhênhs, phap nhân muôx txâus điêux ciêns cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr lo uô nênhs pangz chai.

2. Trươngx hơpx nênhs muôx năng lưx hanhx vi tuôz nênhs txix cxuô xair nênhs pangz chai tsuô zus mas thâuv tus nênhs ntơư nhoz tinhx tsangs tsuv lo nênhs pangz chai, car nhênhs, phap nhân lo xair uô nênhs pangz chai zos tus nênhs ntơư ziz. Hâux lưv xair nênhs pangz chai tsuv lo sâu ntâuz ntơưr muôx công tsưngr los sis tsưngr thưx.

3. Iz lênhx car nhênhs, phap nhân lo pangz chai tsuô ntâu lênhx.

Grêi 49. Điêux ciêns ntơưv car nhênhs uô nênhs pangz chai

Car nhênhs muôx txâus điêux ciêns hur kangz nuôr lo uô nênhs pangz chai:

1. Muôx txâus năng lưx hanhx vi tuôz nênhs.

2. Muôx tư cach saz jông haz chor điêux ciêns zov chênhr chia uô trơưs chai, nghiar vus ntơưv nênhs pangz chai.

3. Tsi zos nênhs tangz tov mangs trui cưur tsach nhiêms hinhx sưs los sis nênhs mangk trâu txiv tangz sis tsi tâu lo đhơưk txiv lus iz hur chor txiv  cxoz txiv cxuôv hav txus chêr ntangx njul, đangs jul, côngz minhx, minhx mov, chuôz tangv ntơưv đuô lênhx nênhs.

4. Tsi zos nênhs tsuv Toax anr tuên bôr hans tsêr chai tsuô nhuôs tsi tâu tar saz.

Grêi 52. Nênhs pangz chai đương nhiên ntơưv nênhs tsi tâu tar nênhx

Nênhs pangz chai đương nhiên ntơưv nênhs tsi tâu tar nênhx cui đinhs nhoz điêmv a haz điêmv b khoanv 1 Grêi 47 ntơưv Bôs luôx nuôr lo xac đinhs trơưs thưr tưx hur kangz nuôr:

1. Tix lâul iz nangz iz sênh zos tix lâul hluz hlo los sis muôv iz nangz iz sênh zos muôv hluz hlo zos nênhs pangz chai; zos tix lâul hluz hlo los sis muôv hluz hlo tsi muôx txâus điêux ciêns uô nênhs pangz chai mas tix lâul iz nangz iz sênh los sis muôv hluz iz nangz iz sênh lơưr kangz zos nênhs pangz chai, yưx trươngx hơpx siz thangv đuô tix lâul los sis muôv hluz uô nênhs pangz chai.

2. Trươngx hơpx tsi muôx nênhs pangz chai cui đinhs ntơưv khoanv 1 Grêi nuôr mas pus côngz, zơưv côngz, pus teik, zơưv teik zos nênhs pangz chai los sis chor nênhs nuôr siz thangv xair iz tus los sis tus puôr hur chor nênhs ntơư uô nênhs pangz chai.

3. Trươngx hơpx tsi muôx nênhs pangz chai cui đinhs ntơưv khoanv 1 haz khoanv 2 Grêi nuôr mas txir hluz iz nangz iz sênh, txir nzơưr iz nangz iz sênh, đaz lâul iz nangz iz sênh, fâux iz nangz iz sênh los sis teik hluôs iz nangz iz sênh zos nênhs pangz chai.

Grêi 53. Nênhs pangz chai đương nhiên ntơưv nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs

Trươngx hơpx tsi muôx nênhs pangz chai cui đinhs nhoz khoanv 2 Grêi 48 ntơưv Bôx luôx nuôr mas nênhs pangz chai đương nhiên ntơưv nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs lo xac đinhs sưs li hur kangz nuôr:

1. Trươngx hơpx pux zos nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs mas zơưs zos nênhs pangz chai; zơưs zos nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs mas pux zos nênhs pangz chai.

2. Trươngx hơpx nav haz txir por lênhx pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs los sis iz tus pôngz hanhx vi tuôz nênhs, hos tus nênhs tos tsi muôx txâus điêux ciêns uô nênhs pangz chai mas tus nhuôs hluz hlo zos nênh spangz chai; zos tus nhuôs hluz hlo tsi muôx txâus điêux ciêns uô nênhs pangz chai mas tus nhuôs lơưr kangz muôx txâus điêux ciêns uô nênhs pangz chai zos nênhs pangz chai.

3. Trươngx hơpx nênhs tar nênhx pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs tsi tâu muôx pux, zơưs, nhuôs los sis muôx tangz sis pux, zơưs, nhuôs por lênhx tsi muôx txâus điêux ciêns uô nênhs pangz chai mas nav, txir zos nênhs pangz chai.

Grêi 55. Nghiar vus ntơưv nếnh pangz chai tsuô tus nênhs lo pangz chai tsi tâu txâus câuv tsiz shông

1. Tu zus, kruôz kra nênhs lo pangz chai.

2. Hlôngr njêx muôl tsuô nênhs lo pangz chai hur chor zos zix tuôz nênhs, yưx trươngx hơpx phar luôx cui đinhs nênhs tsi tâu txâus câuv tsiz shông têx thâuv zus tưs lo xac lâps uô trơưs zos zix tuôz nênhs.

3. Cangr chuôz tangv ntơưv ntơưv nênhs lo pangz chai.

4. Por vêv chai, lơis ich huv chai ntơưv nênhs lo pangz chai.

Grêi 57. Nghiar vus ntơưv nênhs pangz chai tsuô nênhs lo pangz chai pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs, nênhs muôx phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi

1. Nênhs pangz chai ntơưv nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs muôx chor nghiar vus hur kangz nuôr:

a) Tu zus, bov đamv khu moz tsuô nênhs lo pangz chai;

b) Hlôngr njêx muôl tsuô tus nênhs lo pangz chai hur chor zos zix tuôz nênhs;

c) Por vêv chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai;

d) Por vêv chai, lơis ich huv chai ntơưv nênhs lo pangz chai;

2. Nênhs pangz chai ntơưv nênhs muôx phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi muôx nghiar vus trơưs cuêt tinhv ntơưv Toax anr hur chor nghiar vus cui đinhs ntơưv khoanv 1 Grêi nuôr.

Grêi 58. Chai ntơưv nênhs pangz chai

1. Nênhs pangz chai ntơưv nênhs tsi tâuz tar saz, nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs muôx chor chai hur kangz nuôr:

a) Sir zôngv chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai chia tu, sir zôngv tsuô chor nhu câux thiêt iêur ntơưv nênhs lo pangz chai;

b) Lo thêv chor chi phir huv chai tsuô cangr chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai;

c) Hlôngr njêx muôl tsuô nênhs lo pangz chai hur hâux lưv xac lâpx, uô trơưs zos jix tuôz nênhs haz uô trơưs đuô li chai trơưs cui đinhs phar luôx chia por vêv chai, lơis ich huv chai ntơưv nênhs lo pangz chai.

Grêi 59. Cangr chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai

1. Nênhs pangz chai ntơưv nênhs tsi tâu tar saz, nênhs pôngz năng lưx hanhx vi tuôz nênhs muôx tsach nhiêms cangr chuôz tangv ntơưv tus nênhs lo pangz chai sưs li zus chuôz tangv; lo uô trơưs zos jix tuôz nênhs cis txus chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai viv lơix ich ntơưv nênhs lo pangz chai.

Kror muôs, si pâur, tso ntar, tso kêr, tso txaik, câmx côr, thêr tsâp, tsês uô puôr fênhx haz zos jix tuôz nênhs tsơưr zos chuôz tangv muôx nux grê lux ntơưv nênh slo pangz chai tsuv lo tuôv zênhv ntơưv nênhs sox saiz hâux lưv pangz chai.

Nênhs pangz chai tsi lo chox chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai puz tsuô đuô lưv tus. Cxuô zos jix tuôz nênhs ntơưv nênhs pangz chai haz nênhs lo pangz chai muôx cis txus chuôz tangv ntơưv nênhs lo pangz chai por lênhx tsi muôx grê, yưx trươngx hơpx zos jix lo uô trơưs viv lơix ich ntơưv nênhs lo pangz chai haz lo tuôv zênhv ntơưv nênhs sox saiz hâux lưv pangz chai.

Lơp 5: Mbơh joi bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh, mbơh lah bu nuyh lĕ roh, mbơh bu nuyh lĕ khĭt

Nau 64: Nau đă kan gơi mbơh joi bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh n’hanh mât mray ân ndơ ndơ bu nuyh nĕ

Lah du huê bu nuyh roh mô gĭt ntŭk gŭ ntŭk hăn 06 khay lâ ka lơ lah ăp bu nuyh dơi kan, dơh dăch đah bu nuyh aơ dơi đă Ntŭk kan phat dôih mbơh joi bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh tĕng nau way bri dak tâm nau k’chŭt n’hanh dơi kan gơi đă Ntŭk kan phat dôih tĕng kơt nau kan mât mray an ndu ndơ bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh tĕng nau n’hêl Nau 65 bơh N’kô luật aơ.

Nau 65: Mât mray an ndu ndơ bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh

1. Tĕng nau đă kan bơh bu nuyh dơi kan, dơh dăch đah bu nuyh rŏ, Ntŭk kan phat dôih jao ndu ndơ bơh bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh ân bu nuyh aơ mât mray an:

a) Lah ăp ntil ndu ndơ lĕ dơi bu nuyh roh mô gĭtt ntŭk gŭ ntŭk hăn lĕ jao ân bu nuyh nĕ mât mray kan lah bu nuyh nĕ dơi mât mray an ân uĕh;

b) Lah ndu ndơ bư ndrel lah bu nuyh tơm hôm e nĕ mât mray êng;

c) Lah ndu ndơ yor ur mô rĭ sai mât mray êng lah ur mô rĭ sai dơi mât mray; lah ur mô rĭ sai khĭt mô rĭ mô hôm gĭt nau mĭn tâm nau kan, gĕh nau jêr tâm nau mĭn, mô hôm blau pah kan aơ ri lah kon khăn păng lĕ têh mô rĭ mê, mbâ bu nuyh roh mô gĭt ntŭk gŭ ntŭk hăn mât mray an ndu ndơ.

2. Lah mô gĕh ăp bu nuyh dơi bu n’hêl ta nau 1 Nau aơ lah Ntŭk kan phat dôih ntĭm đă du huê bu nuyh tâm mpôl băl bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh mât mray an ndu ndơ, lah mô gĕh mpôl băl dơh dăch lah Ntŭk kan phat dôih ntĭm đă bu nuyh êng mât mray an ndu ndơ.

Grêi 68. Tuên bôr pôngz jông

1. Thâuv tsi puv iz tus nênhs 02 shông tror sâuv, tsơưv tas tưz uô txâus tangs chor biêns yangz xur, nrar trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx lus tur tungs dân sưs tangz sis tưz tsi nor ntang ntư mênhx pêv lus tus nênhs ntơư tsinhv chiax los sis tuôs mas trơưs tsinhr tinhv ntơưv tus nênhs muôx chai, lơix ich cis txus, Toax anr zuôr tsuv tuên bôr tus nênhs ntơư pôngz jông.

Nôngz nhôngl 02 shông lo xangv txix hnuz pâuz xur mông uô kangz hlo lus tus nênhs ntơư; zos xangv tsi tâu hnuz muôx xur mông uô kangz hlo mas nôngz nhôngl nuôr lo xangv txix thơưx hnuz luz hli txuôs nzir muôx xur mông uô kangz hlo; zos xangv tsi tâu hnuz, hli muôx xur mông uô kangz hlu mas nôngz nhôngl nuôr lo xangv txix thơưx hnuz hâur shông txus nzir shông nor xur mông uô kangz hlo.

Grêi 71. Tuên bôr tuôs

1. Nênhs muôx chai, lơix ich cis txus zuôr tsuv cuôs Toax anr tso cuêt tinhs tuên bôr iz tus nênhs zos tưz tuôs hur trươngx hơpx hur kangz nuôr:

a) Uô kangz 03 shông, xangv txix hnuz cuêt tinhv tuên bôr pôngz jông ntơưv Toax anr muôx nux grê phar luôx tangz sis tưz tsi muôx xur mông mênhx pêv tas tsinhv chiax;

b) Tsi puv nor ntangz ntư hur ntâus tsangv uô kangz 05 shông, xangv txix hnuz ntâus tsangv tu kangz tangz sis tưz tsi muôx xur mông mênhx pêv tas tsinhv chiax;

c) Tsuv tai nans los sis thamv hoas, thiên tai cưs uô kangz 02 shông, xangv txix hnuz tai nans los sis thamv hoas, thiên tai ntơư tu kangz tangz sis tsi muôx xur mông mênhx pêv tas tsinhv chiax, yưx trươngx hơpx phar luôx muôx đuô cui đinhs;

d) Tsi muôx ntangz ntư 05 shông tror sâuv haz tsi muôx xur mông mênhx pêv tas tsinhv chiax; nôngz nhôngl nuôr lo xangv trơưs cui đinhs ntơưv khoanv 1 Grêi 68 hur Bôx luôx nuôr.

Yôngx VII, Chuôz tangv

Grêi 105. Chuôz tangv

1. Chuôz tangv zos vâts, nhiax, ntâuz ntơưr muôx nux grê haz chai chuôz tangv.

2. Chuôz tangv zos muôx bât đôngx sanv haz đôngx sanv. Bât đôngx sanv haz đôngx sanv zos chuôz tangv tưz muôx haz chuôz tangv zuôr muôx zangr tov ntêx.

Grê 106. Đăng cir chuôz tangv

1. Chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv zos bât đôngx sanv lo đăng cir trơưs cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr haz phar luôx lus đăng cir chuôz tangv.

2. Chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv zos đôngx sanv tsi tsuv đăng cir, yưx trươngx hơpx phar luôx lus đăng cir chuôz tangv muôx đuô li cui đinhs.

3. Hâux lưv đăng cir chuôz tangv tsuv lo công khai.

Grêi 107. Bât đôngs sanv haz đôngx sanv

1. Bât đôngs sanv zos:

a) Đêx angr;

b) Tsêr, công trinhx cxiv tsang cênhz đêx angr;

c) Đuô li chuôz tangv cênhz đrul đêx angr, tsêr, công trinhx cxiv tsang; 

d) Đuô chuôz tangv trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx.

2. Đôngs sanv zos chor chuôz tangv tsi zos bât đôngs sanv. 

Grêi 108. Chuôz tangv nhis nuôr muôx haz chuôz tangv muôx tox ntêx

1. Chuôz tangv nhis nuôr muôx tưz muôx yưv haz tsưr tưz xac lâpx chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv uô ntêx los sis nôngz nhôngl xac lâpx zos jichx.

2. Chuôz tangv muôx tov ntêx zos:

a) Chuôz tangv tsi tâu muôx yưv;

b) Chuôz tangv tưz muôx tangz sis tsưr xac lâpx chai sir zôngv chuôz tangv uô kangz nôngz nhôngl xac lâpx zos jichx. 

Grêi 109. Hoa lơix, lơix tưc

1. Hoa lơix zos sanv vâts tưx nhiên cưs chuôz tangv chox lus. 

2. Lơix tưc zos chor liv sâu lo ntơưv khai thac chuôz tangv. 

Yông VIII, Zos jix dân sưx

Grêi 116. Zos zix dân sưx

Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.

Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Zos zix dân sưx muôx nux grê thâuv muôx txâus chor điêux ciêns hur kangz nuôr:

a) Tus tsưr ntơư muôx năng lưx phar luôx tuôz nênhs, năng lưx hanhx vi nuôz nênhs huv tsuô zos jix tuôz nênhs lo xac lâpx;

b) Tus tsưr ntơư môngl zos jix tuôz nênhs por lênhx tưx nguêns;

c) Mux đich haz nôix jung zos jix tuôz nênhs tsi zuôv cêr grêi txưr ntơưv chai, tsi zuôv cêr saz jông tsôngv langx.

2. Hinhx thưc ntơưv zos jix tuôz nênhs zos điêux ciêns muôx nux grê ntơưv zos jix tuôz nênhs hur trươngx hơpx luôx muôx cui đinhs.

Grêi 118. Mux đich ntơưv zos jix tuôz nênhs

Mux đich ntơưv zos jix tuôz nênhs zos lơix ich cưs tus tsưr ntơư xangr cuôs lo thâuv xac lâpx zos jix ntơư.

Grêi 119. Hinhx thưc zos jix tuôz nênhs

1. Zos jix tuôz nênhs lo thêv hiênx ntơưv lus has, ntâuz ntơưr los sis ntơưv hanhx vi mênhx pêv.

Zos jix tuôz nênhs đhâu phương tiênx điênx tưv trơưs hinhx thưc xang xur ntâuz ntơưr trơưs cui đinhs ntơưv phar luôx lus zos jix điênx tưv lo saiz iz zangv li zos jix ntơưv ntâuz ntơưr.

2. Trươngx hơpx luôx cui đinhs zos jix tuôz nênhs tsuv lo thêv hiênx ntơưv ntâuz ntơưr muôx công tsưngr, tsưngr thưx, đăng cir mas tsuv uô trơưs cui đinhs ntơư.

Yôngx IX, Hlôngr njêx muôl

Grêi 134. Hlôngr njêx muôl

1. Hlôngr njêx muôl haz hâux lưv car nhênhs, phap nhân (uô kangz nuôr hu uô nênhs hlôngr njêx muôl) nênhs bê haz viv lơix ich ntơưv car nhênhs los sis đuô li phap nhân (uô kangz nuôr hu tsongs tas nênhs lo hlôngr njêx muôl) xac lâpx, uô trơưs zos zix tuôz nênhs.

2. Car nhênhs, phap nhân zuôr xac lâpx, uô trơưs zos zix tuôz nênhs đhâu nênhs hlôngr njêx muôl. Car nhênhs tsi lo chia đuô lênhx hlôngr njêx muôl tsuô zus zos tas phap luôx cui đinhx tus nênhs ntơư tsuv xac lâpx, uô trơưs zos zix ntơư.

3. Zos tas phap luôx cui đinhs mas tus nênhs hlôngr njêx muôl tsuv muôx năng lưx phap luôx tuôz nênhs, năng lưx hanhx vi tuôz nênhs huv tsuô zos zix tuôz nênhs lo xac lâpx, uô trơưs.

Grêi 135. Căn cưr xac lâpx chai hlôngr njêx muôl

Chai hlôngr njêx muôl lo xac lâpx trơưs tso chai ntơưv nênhs lo hlôngr njêx muôl haz nênhs hlôngr njêx muôl (uô kangz nuôr hu uô hlôngr njêx muôl trơưs tso chai); trơưs cuêt tinhv ntơưv cơ cuan têz qơưs muôx txâus chai, trơưs điêux lêx ntơưv phap nhân los sis trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx (uô kangz nuôr hu tsongs uô hlôngr njêx muôl trơưs phap luôx).

Grêi 136. Hlôngr njêx muôl trơưs phap luôx ntơưv car nhênhs

1. Nav, txir tsuô chor nhuôs tsi tâu tar saz.

2. Nênhs sox pangz chai tsuô tus nênhs lo pangz chai. Nênhs pangz chai tsuô tus nênhs muôx phiv liv hur saz xangr, uô tsưr hanhx vi zos nênhs hlôngr njêx muôl trơưs phap luôx zos lo Toax anr tơư têk.

3. Nênhs zos Toax anr tơư têk hur trươngx hơpx txi xăc đinhx lo nênhs hlôngr njêx muôl cui đinhx ntơưv khoanv 1 haz khoanv 2 Grêi nuôr.

4. Nênhs zos Toax anr tơư têk tsuô tus nênhs mangl hanx tsêr năng lưx hanhx vi tuôz nênhs.

Grêi 137. Hlôngr njêx muôl trơưs phap luôx ntơưv phap nhân

1. Nênhs hlôngr njêx muôl trơưs phap luôx ntơưv phap nhân muôx:

a) Nênhs lo phap luôx tơư têk trơưs điêux lês;

b) Nênhs muôx thâmv cuênx hlôngr njêx muôl trơưs cui đinhs ntơưv phap luôx;

c) Nênhs zos Toax anr tơư têk hur ntu tur tungx ntơưv Toax anr.

2. Iz lênhx phap nhân muô ntâu lênhx hlôngr njêx muôl trơưs phap luôx haz iz lênhx hlôngr njêx muôl muôx chai hlôngr njêx muôl tsuô phap nhân trơưs cui đinhs nhoz Grêi 140 haz Grêi 141 ntơưv Bôx luôx nuôr.

Grêi 138. Hlôngr njêx muôl trơưs iv cuênx

1. Car nhênhs, phap nhân muôx chai iv cuênx tsuô car nhênhs, đuo phap nhân xac lâpx, uô trơưs zos jix dân sưx.

2. Chor tuôz nênhs hur tsêr, tuv hơpx tac, đuô li tsov cưv tsi muôx tư cach phap nhân zuôr siz thangv cưv phap nhân, đuô li phap nhân hlôngr njêx muôl trơưs iv cuênx xăc lâps, uô trơưs zos jixx dân sưx cis tsus chuôz tangv tsongs ntơưv chor tuôz nênhs hur tsêr, tsov cưv hơpx tac, đuô li tsov cưv tsi muôx tư cach phap nhân.

3. Nênhs muôx txâus 15 shông txus hur kangz câuv ziv shông zuôr zos nênhs hlôngr njêx muôl trơưs iv cuênx, yưx zos tas phap luôx cui đinhs zos jix dân sưx txuv zos nênhs muôx câuv ziv shông tror sâuv xăc lâpx, uô trơưs.

Grêi 139. Hâux cuav phap lir ntơưv hanhx vi hlôngr njêx muôl

1. Zos zix dân sưx zos nênhs hlôngr njêx muôl xac lâpx, uô tsuô nênhs tiv pêz huv tsuô phamx vi hlôngr njêx muôl uô phangr xinhz chai, nghiar vux tsuô nênhs lo hlôngr njêx muôl.

2. Nênhs hlôngr njêx muôl muôx chai xac lâpx, uô trơưs hanhx vi zov chênhr chia lo txus mux đich ntơưv hâux lưv hlôngr njêx muôl.

3. Zos tas nênhs hlôngr njêx muôl los sis tsuv pâuz hâux lưv xac lâpx hanhx vi hlôngr njêx muôl viv zuôv cêr, tsuv đangs nxuô, mangs hêv, phuôz zuôv tangz sis tsinhv xac laapx, uô trơưs hanhx vi mas tsi uô phangr xinhz chai, nghiar vux tsuô nênhs lo hlôngr njêx muôl, yưx zos tas nênhs lo hlôngr njêx muôl pâuz los sis tsuv pâuz lus hâux lưv nuôr tangz sis tsi phangv tangr.

Grêi 140. Nôngz nhôngl hlôngr njêx muôl

1. Nôngz nhôngl hlôngr njêx muôl lo xac đinhx trơưs văn banv tso chai, trơưs cuêt tinhv ntơưv cơ cuan muôx chai, trơưs điêux lêx ntơưv chai tuôz nênhs los sis trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

2. Zos tas xangv njuôl tsi lo nôngz nhôngl hlôngr njêx muôl trơưs cui đinhx ntơưv khoanv 1 Grêi nuôr mas nôngz nhôngl hlôngr njêx muôl lo xac đinhx sưs li hur kangz nuôr:

a) Zos chai hlôngr njêx muôl lo xac lâpx trơưs zos zix dân sưx mênhx pêv mas nôngz nhôngl hlôngr njêx muôl lo xangv txus six txar tu zos zix dân sưx ntơư;

b) Zos chai hlôngr njêx muôl tsi lo xac đinhs đrul zos zix dân sưx mênhx pêv mas nôngz nhôngl hlôngr njêx muôl zos 01 shông, xangv txix nôngz nhôngl phangr xinhz chai hlôngr njêx muôl.

Yôngx X, Nôngz nhôngl haz nôngz nhôngl muôx nux grê

Mux 1. Nôngz nhôngl

Grêi 144. Nôngz nhôngl

1. Nôngz nhôngl zos iz ntu six hơưv lo xangv txix luz six nuôr txus luz đuô luz six.

2. Nôngz nhôngl tsinhv lo xangv txus phut, six, hnuz, tuânx, hli, shông los sis iz xưv cxênhx zuôr muôx tơưv.

Grêi 145. Uô trơưs tsưr ziv xangv nôngz nhôngl

1. Tsưr ziv xangv nôngz nhôngl lo uô trơưs cui đinhs ntơưv Bôx luôx nuôr, yangx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv los sis phap luôx muôx đuô cui đinhs.

2. Nôngz nhôngl lo xangv trơưs hli dương, yưx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv.  .

Grêi 146. Cui đinhs lus nôngz nhôngl, six xangv nôngz nhôngl

1. Zos tas cxuô fangz muôx siz thangv lus nôngz nhôngl zos iz shông, iz đrăngz shông, iz hli, iz đrăngz hli, iz tuânx, iz hnuz, iz six, iz phut mas ntu nôngz nhôngl muôx tsi siz txuôs mas nôngz nhôngl ntơư lo xangv li nuôr:

a) Iz shông zos pêz puôs trâu châus tsiz hnuz;

b) Iz đrăngz shông zos trâu luz hli;

c) Iz hli zos pêz châus hnuz;

d) Iz đrăngz hli zos câuv tsiz hnuz;

đ) Iz tuânx zos shang hnuz;

e) Iz hnuz zos nênhs gâuv plâuz six;

g) Iz six zos trâu châus phut;

h) Iz phut zos trâu châus jây.

Grêi 146. Cui đinhx lus nôngz nhôngl, six hơưv xangv nôngz nhôngl

2. Trươngx hơpx cxuô fangz siz thangv lus six hơưv hâur hli, đrăngz hli, kangz hli mas six hơưv ntơư lo cui đinhx li hur kangz nuôr:

a) Hâur hli zos thơưx hnuz ntơưv hli;

b) Đrăngz hli zos hnuz tiv câuv tsiz ntơưv hli;

c) Kangz hli zos hnuz tangs nro ntơưv hli.

3. Zos tas cxuô fangz siz thangv lus six hơưv hâur shông, đrăngz shông, kangz shông mas six hơưv ntơưv lo cui đinhx li hur kangz nuôr:

a) Hâur shông zos thơưv hnuz ntơưv iz hli;

b) Đrăngz shông zos hnuz tangs nro ntơưv trâu hli;

c) Kangz shông zos hnuz tangs nro ntơưv câuv oz hli.

Grêi 147. Six hơưv chuôz nôngz nhôngl

1. Nôngz nhôngl lo xac đinhx zos phut, tênhz six hơưv mas nôngz nhôngl lo chuôz xangv txix six hơưv tưz lo xac đinhx.

2. Thâuv nôngz nhôngl lo xac đinhx zos hnuz, tuânx, hli, shông mas thơưx hnuz ntơưv nôngz nhôngl tsi lo xangv mas xangv txix hnuz txuôs nzir buôs gâus hnuz lo xac đinhx.

3. Thâuv nôngz nhôngl lo chuôz zos iz xưv cxênhx mas hnuz muôx xưv cxênhx tsi lo xangv mas xangv txix hnuz txuôs nzir buôs gâus hnuz muôx xưv cxênhx ntơư.

Grêi 148. Xâuk kangz nôngz nhôngl

1. Thâuv nôngz nhôngl xangv zos hnuz mas nôngz nhôngl xâuk kangz ntơưv six hơưv xâuk kangz hnuz tangs nro ntơưv six hơưv.

2. Thâuv nôngz nhôngl xangv zos tuânx mas nôngz nhôngl xâuk kangz ntơưv six hơưv xâuk kangz hnuz yôngx ntơưv tuôx uô kangz hlo ntơưv nôngz nhôngl.

3. Thâuv nôngz nhôngl xangv zos hli mas nôngz nhôngl xâuk kangz ntơưv six hơưv xâuk kangz hnuz ntơưv hli uô kangz hlo ntơưv six hơưv; zos hli xâuk kangz tsi muôx yông ntơưv hli uô kangz hlo mas nôngz nhôngl xâuk kangz zos hnuz tangs nro ntơưv hli ntơư.

4. Thâuv nôngz nhôngl xangv zos shông mas six hơưv xâuk kangz ntơưv nôngz nhôngl xâuk kangz hnuz, hli yôngx ntơưv shông tangs nro ntơưv nôngz nhôngl.

5. Thâuv hnuz xâuk kangz ntơưv nôngz nhôngl zos hnuz su kangz tuânx los sis hnuz su lêr mas nôngz nhôngl xâuk kangz ntơưv six xâuk kangz hnuz uô hâux lưv txuôs nzir hnuz su ntơư.

6. Six hơưv xâuk kangz hnuz uô kangz hlo ntơưv nôngz nhôngl tsuô thâuv 24 six ntơưv hnuz ntơư.

Phênhv tiv iz: Chai sir zôngv haz đuô li chai tsuô chuôz tangv

Yôngx XI, Cui đinhx tsongs

Mux 1. Nguên tăc xac lâpx, uô trơưs chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv

Grêi 158. Chai sir zôngv

Chai sir zôngv zos chai zuôr hlo, chai sir zôngv haz chai tuôr hlo chuôz tangv ntơưv tsưr trơưs cui đinhx ntơưv luôx.

Grêi 159. Đuô li chai tsuô chuôz tangv

1. Đuô li chai tsuô chuôz tangv zos chai ntơưv tsưr tangz tov tuôr, phaiz kênh chuôz tangv thuôx chai sir zôngv ntơưv đuô tus tsưr.

2. Đuô li chai tsuô chuôz tangv muôx:

a) Chai tsuô bât đỗng sanv cênhz đrul;

b) Chai sir zôngv;

c) Chai bêx mătx.

Grêi 160. Nguên tăc xac lâpx, uô trơưs chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv

1. Chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv lo xac lâpx, uô trơưs hur trươngx hơpx Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus cui đinhx.

Đuô li chai tsuô chuôz tangv por lênhx muôx grê hur trươngx hơpx chai sir zôngv lo txangr zos, yưx trươngx hơpx Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus cui đinhx txơưr.

2. Tsưr sir zôngv lo uô trơưs cxuô hanhx vi trơưs saz xangr ntơưv tuôz nênhs tsuô chuôz tangv tangz sis tsi lo txơưr cui đinhx ntơưv luôx, uô cxuôv hav los sis uô cxuôv hav txus lơix ich têz qơưs, minhx cxưx, lơix ich công côngx, chai ha lơix ich huv chai ntơưv đuô lênhx.

3. Tsưr muôx đuô li chai tsuô chuôz tangv lo uô trơưs cxuô hanhx vi hur phamx vi chai lo cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus tangz sis tsi lo uô cxuôv hav lo sis uô cxuôv hav txus lơix ich têz qơưs, minhx cxưx, lơix ich công côngx, chai haz lơix ich huv chai ntơưv tsưr sir zôngv chuôz tangv los sis ntơưv đuô lênhx.

Grêi 161. Six hơưv xac lâpx chai sir zoongv, đuô li chai tsuô chuôz tangv

1. Six hơưv xac lâpx chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv uô trơưs cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus; trươngx hơpx luôx tsi muôx cui đinhx mas uô trơưs siz thangv ntơưv cxuô fangz; trươngx hơpx luôx tsi cui đinhx haz cxuô fangz tsi muôx siz thangv mas six hơưv xac lâpx chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv zos six hơưv chuôz tangv lo hlôngr zos.

Six hơưv chuôz tangv lo hlôngr zos zos six hơưv fangz muôx chai los sis nênhs hlôngr ndêx muôs huv chai ntơưv luôs tuôr chuôz tangv.

2. Trươngx hơpx chuôz tangv tsi tâu lo hlôngr zos mas tưz muôx cxangz liv mas chor liv thuôx lus fangz muôx chuôz tangv hlôngr zos, yưx zos muôx đuô li siz thangv.

Grêi 162. Lênhk juiv jo lus chuôz tangv

1. Tsưr sir zôngv tsuv lênhk juiv jo lus chuôz tangv thuôx sir zôngv ntơưv zus, yưx trươngx hơpx muôx đuô li si thangv los sis Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus cui đinhx đuô zangv.

2. Chuv thêv muôx đuô li chai tsuô chuôz tangv tsuv lênhk juiv jo lus chuôz tangv hur phamx vi chai ntơưv zus, yưx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv tsuô tsưr sir zôngv chuôz tangv los sis Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus cui đinhx đuô zangv.

Grêi 163. Por vêv chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv

1. Tsi muôx lênhx tưs tsuv hanx chêr, tsuv zuôv chai tsi huv phap luôx lus sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv.

2. Trươngx hơpx los six zov chênhr viv lir zos cuôr phongx, an ninh los sis viv lơix ich têz qơưs, chênhr yênhv, phangx tangr thiên tai, Têz qơưs tsuv zuôr los sis tsuv zôngv muôx bôix thươngx ntơưv tsov cưv, car nhênhs trơưs grê thix trươngx.

Grêi 164. Biênx phap por vêv chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv

1. Tsưr sir zôngv, tsưr chuôz tangv muôx đuô li chai tsuô chuôz tangv muôx chai tưx por vêv, tangr cxuô lênhx muôx hanhx vi cxuôv tsus chai ntơưv zus bâuv ntâu biênx phap tsi zuôv cêr chai phap luôx.

2. Tsưr sir zôngv, tsưr chuôz tangv muôx đuô li chai tsuô chuôz tangv muôx chai cuôs Toax anr, cơ cuan têz qơưs muôx thâmv cuênx tsinhr tinhv cuôs nênhs muôx hanhx vi cxuôv hav tsus chai tsuv thiv chuôz tangv, txar tu hanhx vi tangr zuôv cêr chai phap luôx hâux lưv uô trơưs chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv haz cuô thêv thiêtx haix.

Mux 2. Por vêv chai sir zôngv, đuô li chai tsuô chuôz tangv

Grêi 166. Chiêmr hưur muôx căn cưr phap luôx

1. Chiêmr hưur muôx căn cưr phap luôx zos hâux lưv chiêmr hưur chuôz tangv hur trươngx hơpx uô kangz nuôr:

a) Tsưr sir zôngv chiêmr hưur chuôz tangv;

b) Nênhs lo tsưr sir zôngv tso chei cangr chuôz tangv;

c) Nênhs lo hlôngr zos chei chiêmr hưur has đhâu zos zix dân sưx huv tsuô cui đinhx ntơưv phap luôx;

d) Nênhs puv pâuz haz tuôr chuôz tangv tsi muôx tsưr, chuôz tangv tsi xac đinhx lo lênhx tưs zos tsưr sir zôngv, chuôz tangv uô pôngz, tsês nor kangz, tsuv los, jêik, tsuv angr phâus, pôngz hur đêx huv trơưs điêux ciênx trơưs cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr, đuô li cui đinhx ntơưv phap luôx cis txus;

đ) Nênhs puv pâuz haz tuôr tsax cxu, keiz us, tsax zus hur đêx tsuv pôngz jông huv tsuô điêux ciênx trơưs cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr, đuô li cui đinhx ntơưv phap luôx cis txus;

e) Đuô li trươngx hơpx zos phap luôx cui đinhx.

2. Hâux lưv chiêmr hưur chuôz tangv tsu huv chei tsuô cui đinhx ntơưv khoanv 1 Grêi nuôr zos chiêmr hưur tsi muôx căn cưr phap luôx.

Grêi 166. Chai taix chuôz tangv tror kangz

1. Tsưr sir zôngv, tsưr muôx đuô li chei tsuô chuôz tangv muôx chei taix chuôz tangv tror kangz ntơưv nênhs chiêmr hưur, nênhs sir zôngv chuôz tangv, nênhs lo khôngz chuôz tangv tsi muôx căn cưr phap luôx.

2. Tsưr sir zôngv tsi muôx chei taix chuôz tangv tror kangz txix sưx chiêmr hưur ntơưv đuô li tsưr tangz tov muôx chei tsuô chuôz tangv ntơư.

Mux 3. Jơir hanx chêi sir zôngv, đuô li chêi tsuô chuôz tangv

Grêi 171. Chêi haz nghiar vux ntơưv tsưr sir zôngv, tsưr muôx đuô li chêi tsuô chuôz tangv hur trươngx hơpx muôx tinhx thêr zov chênhr

1. Tinhx thêr zov chênhr zos tinhx thêr ntơưv nênhs viv xangr jangv iz ngui cơ tangz tov tsinhz tas hêv trưx tiêp lơix ich công côngx, chêi, lơix ich huv chai ntơưv zus los sis đuô lênhx mas tsi muôx cach tưs mas tsuv muôx hanhx đôngx tangv siv iz kror cxuôv zâu đuô cxuôv hav tsuv tangr.

2. Hur tinhx thêr zov chênhr, tsưr sir zôngv, tsưr muôx đuô li chêi tsuô chuôz tangv tsi lo tangr đuô lênhx muôz chuôz tangv ntơưv zus los sis tangr đuô lênhx uô cxuôv hav txus chuôz tangv ntơư chia tir tangr, uô tsu môir ngui hiêmv los sis cxuôv hav lux đuô muôx ngui cơ zuôr muôx tơưv.

3. Uô cxuôv hav hur tinhx thêr zov chênhr tsi zos hanhx vi cxuôv hav chêi sir zôngv, đuô li chêi tsuô chuôz tangv. Tsưr sir zôngv, tus tsưr muôx đuô li chêi tsuô chuôz tangv mangs cxuôv hav hur tinhx thêr zov chênhr lo thêv cxuôv hav trơưs cui đinhx ntơưv Grêi 595 nhoz Bôx luôx nuôr.

Grêi 172. Nghiar vux por vêv môi trươngx

Thâuv uô trơưs chêi sir zôngv, đuô li chêi tsuô chuôz tangv mas tus tsưr tsuv nôngl trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx lus por vêv môi trươngx; zos uô ô nhiêmr môi trươngx mas tsuv txar tu nro hanhx vi uô ô nhiêmr, uô trơưs chor biênx phap chia khu hâux cuav haz thêv cxuôv hav.

Grei 174. Nghiar vus seiz hluz cui tăc cxiv tsang

Thâuv cxuiv tsang công trinhx, tsưr sir zôngv, tus tsưr muôx đuô li chei tsuô chuôz tangv tsuv uô trơưs phap luôx lus cxiv tsang, bov đamv an toanx, tsi lo cxiv tsang saz đhâu, ntu cưs phap luôx lus cxiv tsang cui đinhx haz tsi lo sâm phamx txus chei, lơix ich huv chei ntơưv tsưr sir zôngv, nênhs muôx đuô li chei tsuô chuôz tangv zos bât đôngx sanv cênhz ntơư haz iz puôl ndil.

Grei 175. Đriv hur bât đôngx sanv

1. Đriv ntơưv chor bât đôngx sanv cênhz ntơư lo xac đinhx trơưs siz thangv los sis trơưs cui đinhx ntơưv cơ cuan têz qơưs muôx txâus chei.

Đriv tsinhv lo xac đinhx trơưs tox cuanr los sis trơưs đriv tưz ziv los muôx txix 30 shông tror sâuv cưs tsi muôx siz txênhz.

Tsi lo nangv, txênhz, hlôngr ndix cxul kuôs tangr, tsơưv tas chiav zos cưx đêx, hox cơưz, njưl lax. Cxuô tus tsưr muôx nghiar vux seiz hluz, tuôr tsês đriv.

2. Nênhs sir zôngv angr lo sir zôngv không jan haz hur angr trơưs ndangx xơưr njul txix cangz angr huv trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx haz tsi lo uô anhv hươngv txus sir zôngv angr ntơưv đuô lênhx.

Nênhs sir zôngv angr tsuô lo chos kôngz lông haz uô đuô li hâux lưv hur khuân viên chor angr zus lo chei sir zôngv haz trơưs đri vtư lo xac đinhx; zos changs ntông, chik ntông hlangr đhâu đriv mas tsuv txar changs chik phênhv hlangr tuôx đhâu, yưx yos tas muôx đuô li siz thangv.

Grei 176. Ndix đriv kuôl chor bât đôngx sanv

1. Tsưr sir zôngv bât đôngx sanv tsuô lo cxul ndix, langx cangz, chos ntông, cxiv tsang tươngx kuôl sâuv bông angr thuôx chei sir zôngv ntơưv zus.

2. Chor tsưr sir zôngv bât đôngx sanv buôs uô cê zuôr siz thangv lus cxul ndix, langx cangz, chos ntông, cxiv tsang tươngx kuôl sâuv đriv chia uô ndix đriv kuôl ntơưv chor bât đôngx sanv; chor ndix đriv nuôr zos sir zôngv tsongs ntơưv chor tsưr ntơư.

Zos tas đriv tsuô zos iz făngs uô tsuô sâuv đriv haz lo tsưr sir zôngv bât đôngx sanv buôs uô cê thôngx zênhv mas ndix đriv ntơư sir zôngv tsongs, chi phir cxiv tsang zos făngz cxiv tsang thêv, yưx zos muôx đuô zangv li siz thangv; zos tsưr sir zôngv bât đôngx sanv buôs đriv tsi thôngx zênhv cưs muôx lir zos zov chênhr mas tsưr sir zôngv tưz cxul ndix, langx cangz, chos ntông, cxiv tsang tươngx kuôl tsuv lâux tsês.

3. Đriv zos xuz njang tsongs, tsưr sir zôngv bât đôngx sanv buôs đriv tsi lo tho kror treik, kror tso pang los sis tho tươngx chia tso cêt câur cxiv tsang, yưx zos tas tsưr sir zôngv bât đôngx sanv buôs uô cê ziz.

Zos tas tsêr cxiv tsang jiêng tangz sis tươngx buôs jê uô cê mas tsưr sir zôngv tsuô lo tho tươngx, tso cêt câur cxiv tsang txus jơir hanx kuôl xuz njang ntơưv zus.

Ntông zos đriv tsongs, cxuô făngz por lênhx muôx nghiar vux por vêv; liv sâu lo ntơưv tus ntông lo phaiz siz bâus, yưx zos tas muôx đuô li siz thangv.

Grei 177. Bov đamv an toanx hur trươngx hơpx shôngz ntông, công trinhx muôx ngui cơ uô cxuôv hav

1. Trươngx hơpx shôngz ntông, công trinhx cxiv tsang muôx ngui cơ poz kâul tsuô hur bât đôngx sanv cênhz buôs haz iz puôs ndik mas tsưr sir zôngv chuôz tangv uô tangv siv chor biênx phap khac phux, ntur ntông, khu hlôngr los sis lâux công trinhx ntơư trơưs tsinhr tinhv ntơưv tsưr sir zôngv bât đôngx sanv cênhz buôs haz iz puôs ndik los sis trơưs tsinhr tinhv ntơưv cơ cuan têz qơưs muôx chei; zos tsi tuôv zênhv uô trơưs mas tsưr sir zôngv bât đôngx sanv cênhz buôs haz iz puôs ndik muôx chei cuôs cơ cuan têz qơưs muôx chei chia ntur ntông, lâux. Chi phir ntur ntông, lâux zos tsưr sir zôngv shôngz ntông, công trinhx cxiv tsang thêv.

2. Thâuv khơưz kror đêx, khơưz pangs njêl los sis cxiv tsang công trinhx hur kangz bôngz angr, tsưr sir zôngv công trinhx tsuv khơưz, cxiv tsang kuôl ndix đriv iz ntu zos phap luôx lus cxiv tsang cui đinhx.

Thâuv cxiv tsang công trinhx vêv xinhz, kho ntiv tsât lov hav haz đuô li công trinhx cưs sir zôngv uô ô nhiêmr môi trươngx mas tsưr sir zôngv chuôz tangv ntơư tsuv cxiv tsang kuôl ndix đriv iz ntu haz nhoz kror qơư huv chei, tsuv bov đamv vêv xinhz, an toanx haz tsi uô anhv hươngv txus đuô li tsưr sir zôngv bât đôngx sanv.

3. Trươngx hơpx uô cxuôv hav txus tsưr sir zôngv bât đôngx sanv cênhz buôs haz iz puôs ndik cui đinhx ntơưv khoanv 1 haz khoanv 2 Grei nuôr mas tsưr sir zôngv shôngz ntông, công trinhx tsuv thêv.

Grei 178. Tsês kror trôngx til fangz bât đôngx sanv cênhz buôs

1. Tsưr sir zôngv tsêr tsuôs lo tsês kror trôngx môngl lus, kror treik til tsuô tsêr buôs uô cê, tsêr seiz puv tov ntêx haz cêr môngl tsongs trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx lus cxiv tsang.

2. Făngz hur kangz vuôs vur kror trôngx môngl lus, făngz hur kangz vuôs vur kror treik tik tov cêr môngl tsongs tsuv cêv bông angr txix 2,5m tror sâuv.

Yôngx XIII, Chei sir zôngv

Mux 1. Nôix jung chei sir zôngv

Tiêuv mux 1. Chei chiêmr hưur

Grêi 186. Chei chiêmr hưur ntơưv tsưr sir zôngv

Tsưr sir zôngv lo uô trơưs cxuô hanhx vi trơưs saz xangr ntơưv zus chia tuôr tsês, phênhz chuôz tangv ntơưv zus tangz sis tsi lo zuôv chei phap luôx, saz jông tsôngv langx

Grêi 187. Chei chiêmr hưur ntơưv nênhs lo tsưr sir zôngv tso chei cangr chuôz tangv

1. Nênhs lo tsưr sir zôngv tso chei cangr chuôz tangv uô trơưs chiêmr hưur chuôz tangv ntơư hur phamx vi, trơưs cach thưc, nôngz nhôngl cưs tsưr sir zôngv xac đinhx.

2. Nênhs lo tsưr sir zôngv tso chei cangr chuô tangv tsi lo zos tsưr sir zôngv tsuô chuôz tangv lo zos trơưs cui đinhx hur Grêi 236 ntơưv Bôx luôx nuôr.

Grêi 188. Chei chiêmr hưur ntơưv nênhs lo zos chuôz tangv pov đhâu zos zix dân sưx

1. Thâuv tsưr sir zôngv zos chuôz tangv tsuô đuô lênhx pov đhâu zos zix dân sưx cưs nôix jung tsi zos tangs hlôngr chei sir zôngv mas nênhs lo zos chuôz tangv tsuv uô trơưs hâux lưv chiêmr hưur chuôz tangv ntơư huv mux đich, nôix jung ntơưv zos zix.

2. Nênhs lo zos chuôz tangv muôx chei sir zôngv chuôz tangv lo zos, lo hlôngr chei chiêmr hưur, sir zôngv chuôz tangv ntơư tsuô đuô lênhx zos tsưr sir zôngv ntơư thôngx zênhv.

3. Nênhs lo zos chuôz tangv tsi lo uô tus tsưr sir zôngv tsuô chuôz tangv lo zos trơưs cui đinhx hur Grêi 236 ntơưv Bôx luôx nuôr.

Mux zâu 2. Chei sir zôngv

Grei 189. Chei sir zôngv

Chei sir zôngv zos chei khai thac công jungx, zuôr liv, lơix tưc ntơưv chuôz tangv.

Chei sir zôngv tsinhv lo hlôngr zos tsuô đuô lênhx trơưs siz thangv los sis cui đinhx ntơưv phap luôx.

Grei 190. Chei sir zôngv ntơưv tsưr sir zôngv

Tsưr sir zôngv chuôz tangv trơưs saz xangr ntơưv zus tangz sis tsi lo uô cxuôv hav los sis uô anhv hươngv tsus lơix ich têz qơưs, minhx cxưx, lơix ich công côngx, chei haz lơix ich huv chei ntơưv đuô lênhx.

Grei 191. Chei sir zôngv ntơưv nênhs tsi zos tsưr sir zôngv

Nênhs tsi zos tsưr sir zôngv lo sir zôngv chuôz tangv trơưs siz thangv tsuô tsưr sir zôngv los sis trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

Mux zâu 3.  Chei đinhx đoatx

Grei 192. Chei đinhx đoatx

Chei đinhx đoatx zos chei hlôngr zos chei sir zôngv chuôz tangv, laiv tsês chei sir zôngv, muôs zôngv los sis por tsês chuôz tangv.

Grei 193. Điêux ciênx uô trơưs chei đinhx đoatx

Hâux lưv đinhx đoatx chuôz tangv tsuv zos nênhs muôx năng lưx hanhx vi tuôz nênhs uô tsi zuôv cêr cui đinhx ntơưv phap luôx.

Trươngx hơpx phap luôx muôx cui đinhx trinhx tưx, thuv tux đinhx đoatx chuôz tangv mas tsuv uô trơưs trinhx tưx, thuv tux ntơư.

Grei 194. Chei đinhx đoatx ntơưv tsưr sir zôngv

Tsưr sir zôngv muôx chei muôs, siz pâur, puz, chia txaik, chia cêr thưax, tsi cangv zuôr, sir zôngv, laiv tsês los sis uô trơưs đuô chor hinhx thưc đinhx đoatx huv trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx tsuô chuôz tangv.

Grei 195. Chei đinhx đoatx ntơưv nênhs tsi zos tsưr sir zôngv

Nênhs tsi zos tsưr sir zôngv chuôz tangv tsuôs muôx chei đinhx đoatx chuôz tangv trơưs tso chei ntơưv tsưr sir zôngv los sis trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

Grei 196. Hanx chêr chei đinhx đoatx

1. Chei đinhx đoatx tsuô tsuv hanx chêr hur trươngx hơpx zos luôx cui đinhx.

2. Thâuv chox chuôz tangv môngl muôs zos chuôz tangv thuôx ji tich lus đruôl – văn hoar trơưs cui đinhx ntơưv luôx Ji sanv văn hoar mas Têz qơưs muôx chei ưu tiên zuôr.

Trươngx hơpx car nhênhs, phap nhân muôx chei ưu tiên zuôr chuôz tangv nhât đinhx trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx mas thâuv muôs chuôz tangv, tsưr sir zôngv tsuv tsês chei ưu tiêu zuôr tsuô chor nênhs ntơư.

Mux 2. Hinhx thưc sir zôngv

Mux zâu 1. Sir zôngv tangs pêx xinhv

Grei 197. Chuôz tangv thuôx thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv

Angr, taix nguên đêx, taix nguên khoangr sanv, nguôn lơix nhoz har txưr, thangx tsangv kangz ntux, đuô li taix nguên thiên nhiên haz chor chuôz tangv zos Têz qơưs đâux tư, cangr zos chuôz tangv công thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv zos Têz qơưs hlôngr ndêx muôl uô tsưr sir zôngv haz thôngz zênhv cangr.

Grei 198. Uô trơưs chei ntơưv tsưr sir zôngv tsuô chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv

1. Têz qơưs Côngx hoax xar hôix chuv nghiar Viêtx Nam zos hlôngr ndêx muôl, uô trơưs chei ntơưv tsưr sir zôngv tsuô chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv.

2. Chinhr phuv thôngz zênhv cangr haz bov đamv sir zôngv zos mux đich, muôx nux grê haz xir por chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv.

Grei 200. Uô trơưs chei sir zôngv tangs pêx xinhv tsuô chuôz tangv lo đâux tư tuôx joanh nghiêpx

1. Thâuv chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv lo đâux tuôx joanh nghiêpx mas Têz qơư uô trơưs chei ntơưv tsưr sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơư trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx lus joanh nghiêpx, cangr, sir zôngv pênhr têz qơưs đâux tưz tsuô uô nox, uô luôv ntơưv joanh nghiêpx haz đuô li cui đinhx ntơưv phap luôx cis txus.

2. Joanh nghiêpx tsuôs cangr, sir zôngv pênhr, angr, taix nguên haz đuô li chuôz tangv cưs Têz qơưs đâux tư trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx cis txus.

Grei 201. Uô trơưs chei sir zôngv tangs pêx xinhv tsuô chuôz tangv lo zos tsuô cơ cuan têz qơưs, đơn vix vur trang pêx xinhv

1. Thâuv chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv zos tsuô cơ cuan têz qơưs, đoan vix vur trang pêx xinhv mas Têz qơư muôx chei cxênhz seiz, sox njuôl hâux lưv cangr, sir zôngv chuôz tangv ntơư.

2. Cơ cuan têz qơưs, đơn vix vur trang pêx xinhv cangr, sir zôngv zos mux đich, trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx tsuô chuôz tangv lo Têz qơưs zos.

Grei 202. Uô trơưs chei sir zôngv tangs pêx xinhv tsuô chuôz tangv lo zos tsuô tsov cưv tsinhz chei, tsov cưv tsinhz chei – tsôngv langx, tsov cưv tsinhz chei tsôngv langx – nghêx nghiêpx, tsov cưv tsôngv langx, tsov cưv tsôngv langx – nghêx nghiêpx

1. Thâuv chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv lo zos tsuô tsov cưv tsinhz chei, tsov cưv tsinhz chei – tsôngv langx, tsov cưv tsinhz chei tsôngv langx – nghêx nghiêpx, tsov cưv tsôngv langx, tsov cưv tsôngv langx – nghêx nghiêpx mas Têz qơư muôx chei cxênhz seiz, sox njuôl hâux lưv cangr, sir zôngv chuôz tangv ntơư. 

2. Tsov cưv tsinhz chei, tsov cưv tsinhz chei – tsôngv langx, tsov cưv tsinhz cheiz tsôngv langx – nghêx nghiêpx, tsov cưv tsôngv langx, tsov cưv tsôngv langx tsôngv langx – nghêx nghiêpx uô trơưs hâux lưv cangr, sir zôngv chuôz tangv lo Têz qơưs zos huv mux đich, trơưs cach thưc, trinhx tưx zos phap luôx cui đinhx, huv tsưc năng, nhiêmx vux lo cui đinhx hur điêux lêx. 

Grei 203. Chei ntơưv car nhênhs, phap nhân tsuô sir zôngv, khai thac chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv 

Car nhênhs, phap nhân lo sir zôngv angr, khai thac nguôx lơix thuiv sanv, taix nguên thiên nhiên haz đuô li chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv zos mux đinh, muôx nux grê, uô tangs đro nghiar vux tsuô Têz qơưs trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx. 

Grei 204. Chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv tsi tâu zos tsuô car nhênhs, phap nhân cangr

Chuôz tangv thuôx sir zôngv tangs pêx xinhv mas tsi tâu zos tsuô car nhênhs, phap nhân cangr mas Chinhr phuv tsov cưv uô trơưs hâux lưv por vêv, cxênhz yuôx, sox njuôl haz lâpx cui hoaix muôz lus khai thac. 

Grei 205. Sơv hưur iz lênhl haz chuôz tangv thuôx sơv hưur iz lênhx

1. Sơv hưur iz lênhx ntơưv iz car nhênhs los sis iz tus phap nhân.

2. Chuôz tangv huv chei thuôx sơv hưur iz lênhx tsi tsuv hanx chêr lus xủ lươngx, nux grê.

Grei 206. Chiêmr hưur, sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv thuôx sơv hưur iz lênhx

1. Tsưr sơv hưur muôx chei chiêmr hưur, sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv thuôx sơv hưur iz lênhx chia pangz mangx nhu câux sinh hoatx, sir zôngv, uô nox uô hâuk, uô luôv haz đuô li mux đich tsi zuôv cêr chei phap luôx.

2. Kror chiêmr hưur, sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv thuôx sơv hưur iz lênhx tsi lo uô cxuôv hav los sis uô anhv hươngv txus lơix ich têz qơưs, minhx cxưx, lơix ich công côngx, chei haz lơix ich huv chei ntơưv đuô lênhx.

Mux zâu 3.  Sơv hưưur tsongs

Grei 207. Sơv hưur tsongs haz cxuô zangv sơv hưur tsongs

1. Sơv hưur tsongs zos sơv hưur ntơưv ntâu chuv thêv tsuô chuôz tangv.

2. Sơv hưur tsongs zos tangs nro sơv hưur tsongs trơưs phênhv haz sơv hưur tsongs thôngx zênhv.

Grei 208. Xac lâpx chei sơv hưur tsongs

Chei sơv hưur tsongs lo xac lâpxx trơưs siz thangv, trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx los sis trơưs tox cuanr.

Grei 211. Sir zôngv tsongs ntơưv côngx đôngx

1. Sir zôngv tsongs ntơưv côngx đôngx zos sir zôngv ntơưv xênhv, jêx jos, côngx đôngx tôn zor haz đuô li côngx đôngx nênhs nhoz tsuô chuôz tangv lo muôx tơưv trơưs tox cuanr, chuôz tangv zos chor thanhx viên ntơưv côngx đôngx côngv yưv pênhr, thêv pênhr, lo puz tsongs los sis đuô li hâur pâuk pênhr huv trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx nhămx mux đinh thoav manr lơix ich tsongs huv chei ntơưv côngx đôngx.

2. Chor thanhx viên ntơưv côngx đôngx côngv por vêv, côngv sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv tsongs trơưs siz thangv los sis trơưs tox cuanr viv lơix ich tsongs ntơưv côngx đôngx tangz sis tsi lo zuôv cêr grei txưr ntơưv luôx, txi zuôv cêr saz jông tsôngv langx.

3. Chuôz tangv tsongs ntơưv côngx đôngx zos chuôz tangv tsongs uô iz pươk tsi phaiz.

Grei 212. Sir zongv tsongs ntơưv chor thanhx viên chuôz zis

1. Chuôz tangv ntơưv chor thanhx viên chuôz zis nhoz uô cê zos chor thanhx viên côngv siz pangz, uô cê khưr lo haz đuô li chuôz tangv lo xac lâpx chei sir zôngv trơưs cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr haz đuô li luôx cis txus.

2. Ntơưv chiêmr hưur, sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv tsongs ntơưv chor thanhx viên chuôz zis lo uô trơưs phương thưc siz thangv. Zos tas đinhx đoatx chuôz tangv zos bât đôngx sanv, đôngx sanv muôx đăng cir, chuôz tangv zos hâur pâuk thu nhâpx zov chênhr ntơưv chuôz zis tsuv lo siz thangv ntơưv tangs nro chor thanhx viên chuôz zis zos nênhs tar saz muôx txâus năng lưx hanhx vi tuôz nênhs, yưx trươngx hơpx luôx muôx đuô cui đinhx txơưr.

Grei 213. Sir zôngv tsongs ntơưv nauv txir

1. Sir zôngv tsongs ntơưv nav txir zos sir zôngv tsongs côngv uô cê têx thâuv tsinh vsiz phaiz.

2. Nav txir côngv khưr lo, phuôv vangv pơưk chuôz tangv tsongs; muôx chei siz luôs hur hâux lưv tuôr, sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv tsongs.

3. Nav txir siz thangv los sis tso chei tuôr, sir zôngv, đinhx đoatx chuôz tangv tsongs.

4. Chuôz tangv tsongs ntơưv nav txir tsinhv lo siz phaiz trơưs siz thangv los sis trơưs cuêt tinhv ntơưv Toax anr.

5. Zos tas nav txir xair chêr đôx chuôz tangv trơưs siz tangv trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx lus siz zuôr haz chuôz zis mas chuôz tangv tsongs ntơư nav txir lo uô trơưs chêr đôx chuôz tangv nuôr.

Grei 216. Cangr chuôz tangv tsongs

Chor tsưr sir zôngv tsongs côngv cangr chuôz tangv tsongs trơưs nguên tăc tuôv zênhv, yưx trươngx hơpx muôx đuô zangv siz thangv los sis phap luôx muôx đuô zangv siz thangv.

Grei 217. Sir zôngv chuôz tangv tsongs

1. Iz lênhx sir zôngv tsongs trơưs phênhv muôx chei khai thac công jungx, zuôr liv ntơưv chuôz tangv tsongs tương ưngr tsuô phênhv chei sir zôngv ntơưv zus, yưx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv txơưr, los sis phap luôx muôx đuô cui đinhx txơưr.

2. Chor tsưr sir zôngv tsongs uô cê muôx chei bâuv iz zangv hur hâux lưv khai thac công jungx, sir liv ntơưv chuôz tangv tsongs, yưx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv txơưr.

Grei 219. Phaiz chuôz tangv thuôx sir zôngv tsongs

1. Trươngx hơpx sir zôngv tsongs zuôr tsuv siz phaiz mas iz lênhx tsưr sir zôngv tsongs por lênhx muôx tsinhr tinhv phaiz chuôz tangv tsongs; zos tinhx tsangx sir zôngv tsongs tsuv lo tuôr tsês hur iz luz nôngz nhôngl trơưs siz thangv ntơưv chor tsưr sir zôngv tsongs los sis trơưs cui đinhx ntơưv luôx mas iz lênhx tsưr sir zôngv tsongs tsuôs muôx chei tsinhr tinhv cuôs phai chuôz tangv tsongs thâuv tangs luz nôngz nhôngl ntơư; thâuv chuôz tangv tsongs phaiz tsi lo bâuv hiênx vâtx mas tsưr sir zôngv tsongs muôx tsinhr tinhv cuôs phaiz muôx chei muôs phênhv lo chei sir zôngv ntơưv zus, yưx trươngx hơpx chor tsưr sir zôngv tsongs muôx đuô li siz thangv txơưr.

2. Trươngx hơpx muôx nênhs cuôs iz tus hur chor tsưr sir zôngv tsongs uô trơưs nghiar vux thêv haz tsưr sir zôngv tsongs ntơư tsi muôx chuôz tangv jiêng los sis chuôz tangv jiêng tsi tsâus chia thêv mas tus nênhs tsinhr tinhv muôx chei cuô phaiz chuôz tangv tsongs haz côngv kror nuv phaiz chuôz tangv tsongs, yưx trươngx hơpx phap luôx muôx đuô cui đinhx txơưr.

Zos tsi tsuv phaiz phênhx muôx chei sir zôngv bâuv hiênx vâtx los sis kror nuv phaiz nuôr tsuv chor tsưr sir zôngv tsongs tsinhv nhoz tsi khênhr mas tus nênhs ntơư muôx chei cuô nênhs muôx nghiar vux muôs phênhv chei sir zôngv ntơưv zus chia uô trơưs nghiar vux thêv.

Grei 220. Txar tu sir zôngv tsongs

Sir zôngv tsongs txar tu chor trươngx hơpx hur kangz nuôr:

1. Chuôz tangv tsongs tưz lo phaiz.

2. Iz hur chor tsưr sir zôngv tsongs lo sir tangs nro chuôz tangv tsongs.

3. Chuôz tangv tsongs tsi yuôr.

4. Đuô li trươngx hơpx trơưs cui đinhx ntơưv luôx.

Mux 3. Xac lâpx, txar tu chei sir zôngv

Mux zâu 1. Xac lâpx chei sir zôngv

Grei 221. Căn cưr xac lâpx chei sir zôngv

Chei sir zôngv lo xac lâpx tsuô chuôz tangv hur trươngx hơpx nuôr:

1. Zos los đôngx, zos hoatx đôngx nox, uô luôv huv chei, zos hoatx đôngz sangr tox lo nênhs muôx chei sir zôngv trir tuêx.

2. Lo hlôngr chei sir zôngv trơưs siz thangv los sis trơưs banv anr, cêt tinhv ntơưv Toax anr, cơ cuan Têz qơưs muôx chêi txơưr.

3. Sâu liv, lơix tưc.

4. Uô lo yưv chuôz tangv yaz, siz shơư, chêr biênr.

5. Lo thưax cêr.

6. Chiêmr hưur hur chor điêux ciênx zos phap luôx cui đinhx tsuô chuôz tangv tsi muôx tsưr, chuôz tangv xac đinh tsi lo nênhs sir zôngv; chuôz tangv tsuv lol, jeik, phâus angr, tol hur kangz đêx nrar lo; chuôz tangv zos đuô lênhx uô pôngz, nor kangz; tsax cxu, keiz us mangl pôngz jông, tsax zus hur đêx môngl lus tưx nhiên.

7. Chiêmr hưur, lo lơix lus chuôz tangv trơưs cui đinhx ntơưv Grei 236 hur Bôx luôx nuôr.

8. Đuô li trươngx hơpx zos luôx cui đinhx.

Grei 222. Xac lâpx cheiz sir zôngv tsuô chuôz tangv muôx lo ntơưv los đôngx, hoatx đôngx uô nox, uô luôv huv chei, hoatx đôngx sangr tox tơưv nênhs sir zôngv trir tuêx

Nênhs los đôngx, nênhs uô nox uô hâuk, uô luôv huv chei muôx chei sir zôngv tsuô chuôz tangv muôx lo ntơưv los đôngx, hoatx đôngx uô nox, uô luôv huv chei, xangv txix thâuv muôx lo chuôz tangv ntơư.

Nênhs tiênr hanhx hoatx đôngx sangr tox muôx chei sir zôngv tsuô chuôz tangv muôx lo ntơưv hoatx đôngx sangr tox trơưs cui đinhx ntơưv Luôx sir zôngv trir tuêx.

Grei 225. Xac lâpx chei sir zôngv hur trươngx hơpx chox lus uô cê

1. Trươngx hơpx chuôz tangv ntơưv tsưr sir zôngv lo chox lus uô cê yênhx chuôz tangv phaiz tsi lo haz xac đinhx tsi lo chuôz tangv chox lus uô cê zos vâtx tsinhv los sis vâtx phux mas vâtx nhiar kror lo muôx yưv zos chuôz tangv thuôx sir zôngv tsongs ntơưv chor tsưr sir zôngv ntơư; zos chuôz tangv chox lus uô cê zos vâtx tsinhv haz vâtx phux mas vâtx nhiar kror lo muôx tơưv thuôx tsưr sir zôngv vâtx tsinhv, xangv txix thâuv vâtx kror lo muôx tơưv, tsưr sir zôngv chuôz tangv yaz tsuv thêv tsuô tsưr sir zôngv phux phênhv nux grê ntơưv vâtx phux ntơư, yưx zos muôx đuô li siz thangv txơưr.

2. Thâuv iz lênhx chox chuôz tangv lus uô cê zos đôngx sanv ntơưv đuô lênhx tsuô chuôz tangv zos đôngx sanv ntơưv zus, tsơưv tas tưz pâuz los sis tsuv pâuz chuôz tangv ntơư tsi zos zus li haz tưz tsi lo tuôv zênhv ntơưv tsưr sir zôngv chuôz tangv mangl chox lus uô cê mas tsưr sir zôngv chuôz tangv mangs chox lus uô cê muôx chor chei hur kangz nuôr:

a) Cuôs tus nênhs chox lus uô cê chuôz tangv zos chuôz tangv yaz tsuô zus haz thêv tsuô tus nênhs chos lus uô cê nux grê chuôz tangv ntơưv tus nênhs ntơư;

b) Cuôs tus nênhs chox lus uô cê chuôz tangv thêv nux grê phênhv chuôz tangv ntơưv zus haz thêv cxuôv hav zos tsi nhênhx chuôz tangv yaz;

c) Đuô li chei trơưs cui đinhx ntơưv luôx.

3. Thâuv iz lênhx chox lus uô cê chuôz tangv zos đôngx sanv ntơưv đuô lênhx  lus tsuô chuôz tangv zos bât dôngx sanv ntơưv zus, tsơưv tas tưz pâuz los sis tsuv pâuz chuôz tangv ntơư tsi zos zus li haz tưz tsi lo tuôv zênhv ntơưv tsưr sir zôngv chuôz tangv mangl chox lus uô cê muôx iz hur chor chêi hur kangz nuôr:

a) Cuôs tus nênhs chox lus uô cê chuôz tangv thêv nux grê phênhv chuôz tangv ntơưv zus haz thêv cxuôv hav;

b) Đuô li chei trơưs cui đinhx ntơưv luôx.

Grei 226. Xac lâpx chei sir zôngv hur trươngx hơpx sis shơư

1. Zos tas chuôz tangv ntơưv ntâu tsưr sir zôngv lo sis shơư uô cê uô muôx vâtx yaz siz phaiz tsi tâu mas vâtx yaz zos chuôz tangv tsongs ntơưv chor tsưr sir zôngv ntơưv, xangv txix ntâuv sis shơưs uô cê.

2. Thâuv iz lênhx tưz sis shơư chuôz tangv ntơưv đuô lênhx tsuô zus chuôz tangv, tsơưv tas tưz pâuz los sis tsuv pâuz chuôz tangv ntơư tsi zos zus li haz tsi lo thôngx zênhv ntơưv tsưr sir zôngv chuôz tangv mangl sis shơư muôx iz hur chor chei uô kangz nuôr:

a) Cuôs tus nênhs tưz sis shơư chuôz tangv zos chuôz tangv yaz tsuô zus haz thêv tsuô tus nênhs nhiar sis shơư phênhx grê chuôz tangv ntơưv tus nênhs ntơư;

b) Cuôs tus nênhs tưz sis shơư chuôz tangv thêv grê phênhv chuôz tangv ntơưv zus haz thêv cxuôv hav zos tsi nhênhx chuôz tangv yaz.

Grei 227. Xac lâpx chei sir zôngv hur trươngx hơpx chêr biênr

1. Tsưr sir zôngv ntơưv nguên vâtx liêux lo chox môngl chêr biênr uô muôx vâtx yaz zos tsưr sir zôngv ntơưv vâtx yaz kror muôx tơưv.

2. Nênhs zôngv nguên vâtx liêux zos đuô lênhx sir zôngv chia chêr biênr cưs ngai tinhx mas zos tsưr sir zôngv ntơưv chuôz tangv yaz tangz sis tsuv thêv grê nguên vâtx liêux, thêv cxuôv hav tsuô tsưr sir zôngv nguên liêux ntơư.

3. Zos tas tus nênhs chêr biênr tsi ngai tinhx mas tsưr sir zôngv nguên vâtx liêux muôx chei cuôs zos đuô vâtx yaz; zos muôx ntâu tsưr sir zôngv nguên vâtx liêux mas chor nênhs nuôr por lênhx zos tsưr sir zôngv trơưs phênhv tsuô vâtx yaz kror muôx tơưv, tương ưngr grê nguên vâtx liêux ntơưv iz lênhx. Tsưr sir zôngv nguên vâtx liêux mangl chêr biênr tsi ngai tinhx muôx chei cuôs tus nênhs chêr biênr thêv cxuôv hav.

Grei 228. Xac lâpx chei sir zôngv tsuô chuôz tangv tsi muôx tsưr, chuôz tangv nrar tsi lo nênhs sir zôngv

1. Chuôz tangv tsi muôx tsưr zos chuôz tangv cưs tsưr sir zôngv tưz laiv tsêr chei sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơư.

Nênhs tưz xuz puv, nênhs tangz tov cangr chuôz tangv tsi muôx tsưr zos đôngx sanv mas muôx chei sir zôngv chuôz tangv ntơư, yưx luôx muôx đuô cui đinhs; chuôz tangv zos bât đôngx sanv mas thuôx lus Têz qơưs.

2. Nênhs xuz puv chuôz tangv xac đinhs tsi lo lênhx tưs zos tsưr sir zôngv tsuv thôngz xur los sis zos nôpx tsuô Wiv ban pêx xinhv cxênhx xar los sis Công an cxênhx xar qơư jê hlo chia thôngz xur công khai tsuô tsưr sir zôngv pâuz tuôx nhênhx.

Zos nôpx tsuv sâu biên banv, hur ntơư sâu mênhx xênhv, bê, qơư nhoz ntơưv tus nênhs zos nôpx, nênhs nhênhx, tinhx tsangx, bâuv tưs, nhangr chuôz tangv zos nôpx.

Wiv ban pêx xinhv cxênhx xar los sis Công an cxênhx xar tưz nhênhx chuôz tangv tsuv thôngz xur tsuô tus nênhs xuz puv lus cêt cuav xac đinhx tsưr sir zôngv.

Uô kangz 01 shông, xangv txix hnuz thôngz xur công khai cưs xac đinhs tsi lo lênhx tưs zos tsưr sir zôngv chuôz tangv zos đôngx sanv mas chei sir zôngv đôngx sanv ntơư thuôx lus tsuô tus nênhs xuz puv chuôz tangv.

Uô kang 05 shông, xangv txix hnuz thôngz xur công khai tưz xac đinhs tsi lo lênhx tưs zos tsưr sir zôngv chuôz tangv zos bât đôngx sanv mas bât đôngx sanv ntơư thuôx Têz qơưs; nênhs xuz puv lo nhênhx iz chor nhiax yangx côngz trơưs cui đinhs ntơưv phap luôx.

Grei 229. Xac lâpx chei sir zôngv tsuô chuôz tangv tsuv lol, jeik, phâul, tol hur đêx nrar lo

1. Nênhs xuz puv chuôz tangv lol, jeik, phâus, tol hur đêx tsuv thôngz xur los sis muôz tangv siv tsuô tsưr sir zôngv; zos tsi pâuz lênhx tưs zos tsưr sir zôngv mas tsuv thôngz xur los sis zos nux tsuô Wiv ban pêx xinhv cxênhx xar los sis công an cxênhx xar qơư jê hlo los sis cơ cuan têz qơưs muôx chei trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

2. Chuôz tangv mangl lol, jeik, phâus, tol hur đêx nrar lo cưs tsi muôx los sis xac đinhx tsi lo lênhx tưs zos tsưr sir zôngv mas uô kangz yưx chi phir nrar, por vêv, chei sir zôngv tsuô chuôz tangv nuôr lo xac đinhx li hur kangz nuôr:

a) Chuôz tangv nrar lo zos chuôz tangv thuôx di tich lus đruôl – văn hoar trơưs cui đinhx ntơưv Luôx di sanv văn hoar mas thuôx lus Têz qơưs; nênhs nrar lo chuôz tangv ntơư lo sir iz khoanv nhiax yangx côngz trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx;

b) Chuôz tangv nrar lo tsi zos chuôz tangv tsi thuôx di tich lus đruôl – văn hoar trơưs cui đinhx ntơưv Luôx di sanv văn hoar cưs muôx grê zâu đuô los sis bâuv câuv jas keiz lương cơ sơv zos Têz qơưs cui đinhx mas thuôx sir zôngv ntơưv nênhs nrar lo; zos chuôz tangv nrar lo muôx grê lux đuô câuv jas keiz lương cơ sơv zos Têz qơưs cui đinhx mas nênhs nrar lo hươngv grê bâuv keiz lương cơ sơv zos Têz qơưs cui đinhx haz 50% grê ntơưv phênhv yangx câuv jas keiz lương cơ sơv zos Têz qơưs cui đinhx, phênhv grê tsinhv yuôr thuôx lus Têz qơưs.

Nau 230: Uănh trĕng nau kan dơi dŏng ndu ndơ đah saơ ndơ bu êng bư tŭp, huyk

1.Bu nuyh saơ ndơ bu êng bư tŭp, huyk lah gĭt ntŏk gŭ ntŏk rêh bu nuyh bư tŭp mô rĭ huyk lah mbơh mô rĭ n’sĭt lơi ndơ tŭp ma bu nuyh nĕ nơm; lah mô gĭt ntŏk gŭ ntŏk rêh bu nuyh bư tŭp mô rĭ huyk lah he mbơh mô rĭ jao ma Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an xă ta ntŏk êp nĕ gơi mbơh ma bu nuyh nơm tơm ndơ tŭp nĕ tât hăn sŏk.

Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an gưl xă lĕ dơn ndơ bu bư tŭp mbơh ma bu nuyh dônh ndơ bu bư tŭp nau kan joi bu nuyh nơm tơm ndơ tŭp.

2. Jêh rlau 01 năm, ntơm mbơh nar mbơh hưn ân ăp ntŏk gĭt ndơ bu bư tŭp, huyk lah mô gĭt bu nuyh nơm bư tŭp mô rĭ bu nuyh bư tŭp mô hăn sŏk lah ndơ bu bư tŭp dơi phat dôih kan kơt aơ:

a) Lah ndơ bu bư tŭp, bư huyk iê rlau mô rĭ tâm ban rlau chât tâ prăk khay kan yor Bri dak n’hêl lah bu nuyh dônh ndơ bu bư tŭp dơi dŏng ndơ nĕ tĕng nau n’hêl N’kô luật aơ n’hanh nau n’hêl êng bơh luật aơ; lah ndơ bu bư tŭp âk rlau chat tâ prăk khay yor Bri dak n’hêl lah jêh ntrŏk prăk krem, bu nuyh dônh ndơ bu bư tŭp dơi bu ntrŏk tât chât tâ Prăk khay yor bri dak n’hêl n’hanh 50% r’noh ndơ rlau chat tâ prăk khay yor Bri dak n’hêl, prăk rmeh n’sĭt mmlâ ma bri dak;

b) Lah ndơ bu bư tŭp, bư huyk lah ndơ têl ndu ndơ gĕh ntơm bơh kal e – ndơ dŏng tâm nau way tĕng nau n’hêl bơh Luật ndu ndơ têl kal e lah ndơ nĕ kơp n’sĭt mplâ ma Bri dak; bu nuyh dônh ndu ndơ nĕ dơi bu ntrŏk prăk tĕng nau n’hêl bri dak.

Grei 231. Xac lâpx chei sir zôngv tsuô tsax cxu pôngz jông

1. Nênhs ntêl lo tsax cxu mangl pôngz jông tsuv zus cangr haz thôngz xur tsuô WBPX cxênhx xar qơư tus nênhs ntơư nhoz chia thôngz xur tuôv mênhx tuôv pêv tsuô tsưr sir zôngv pâuz mas tuôx nhênhx. Uô kangz 06 hli, xangv txix hnuz thôngz xur tuôv mênhx tuôv pêv los sis uô kangz 01 shông tsuô tsax cxu tso yangr trơưs tox cuanr mas chei sir zôngv tsuô tsax cxu haz chor tsax cxu lo shang lus hur nôngz nhôngl zus cangr thuôx lus tus nênhs ntêl lo tsax cxu.

2. Zos tas tsưr sir zôngv lo tror nhênhx mas tsuv thêv nhiax côngs zus cangr haz đuô li chi phir tsuô tus nênhs ntêl lo tsax cxu. Hur six zus cangr, tsax cxu mangl pôngz tsi puv, zos tsax shang nhuôs mas tus nênhs ntul lo tsax cxu lo sir iz đrăngz chor tsax cxu shang lus los sis 50% nux grê chor tsax cxu shang lus haz tsuv thêv cxuôv hav zos muôx cxoz txiv uô tuôs tsax cxu.

Grei 232. Xac lâpx chei sir zôngv tsuô kez us pôngz jông

1. Zos tas keiz us ntơưv iz lênhx mangl pôngz jông cưs đuô lênhx ntêl lo mas tus nênhs ntêl lo tsuv thôngz xur tuôv mênhx tuôv pêv chia tsưr sir zôngv keiz us pâuz haz tuôx lênhl môngl. Uô kangz 01 hli, xangv txix hnuz thôngz xur tuôv mênhx tuôv pêv mas tsi muôx lênhx tư stuô lânhl mas chei sir zôngv keiz us thuôx haz liv cưs keiz us muôx tơưv hur nôngz nhôngl zus cangr thuôx lus tus nênhs ntêl lo keiz us.

2. Zos tsưr sir zôngv lo lênhl keiz us mangl pôngz jông mas tsuv thêv nhiax côngs zus cangr keiz us haz đuô li chi phir tsuô tus nênhs ntêl lo keiz us. Hur nôngz nhôngl zus cangr keiz us mangl pôngz jông, nênhs ntêl lo keiz us lo sir liv cưs keiz us muôx cxangz haz tsuv thêv cxuôv hav zos muôx cxoz cxiv uô tuôs keiz us.

Mux zâu 2. Txar tu chei sir zôngv

Grei 237. Căn cưr txar tu chei sir zôngv

Chei sir zôngv txar tu hur trươngx hơpx nuôr:

1. Tsưr sir zôngv hlôngr chei sir zôngv ntơưv zus tsuô đuô lênhx.

2. Tsưr sir zôngv tso tsês chei sir zôngv ntơưv zus.

3. Chuôz tangv tưz lo sir zôngv los sis tso tsês.

4. Chuôz tangv mangl xưv lir chia uô trơưs nghiar vus ntơưv tsưr sir zôngv.

5. Chuôz tangv mangk cuôs zuôr.

6. Chuôz tangv mangl tix thu.

7. Chuôz tangv tư lo xac lâpx chei sir zôngv tsuô đuô lênhx trơưs cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr.

8. Đuô trươngx hơpx zos luôx cui đinhx.

Grei 238. Tsưr sir zôngv hlôngr zos chei sir zôngv ntơưv zus tsuô đuô lênhx

Thâuv tsưr sir zôngv hlôngr zos chei sir zôngv ntơưv zus tsuô đuô lênhx pov đhâu hơpx đôngx muôs zuôr, siz hlôngr, khơưs puz, chia txaik, hơpx đôngx hlôngr chei sir zôngv trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx los sis pov đhâu hâux lưv chia thưax cêr mas chei sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơưv tus nênhs ntơư txar tu txix six hơưv phangr xinhz chei sir zôngv ntơưv tus nênhs lo hlôngr zos.

Grei 239. tso tsês chei sir zôngv

Tsưr sir zôngv tưx txar tu chei sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơưv zus bâuv li has hlo công khai los sis uô trơưs hanhx vi puv tâu hâux lưv zus tso tsês chei chiêmr hưur, sir zôngv haz đinhx đoatx chuôz tangv ntơư.

Chuôz tangv cưs hâux lưv tsi zuôr chuôz tangv ntơư zuôr uô cxuôv hav txus tsâtx tưx, an toanx tsôngv langx, ô nhiêmr môi trươngx mas hâux lưv tso tsês chei sir zôngv tsuv uô trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

Grei 241. Xưv lir chuôz tangv chia uô nghiar vux ntơưv tsưr sir shôngv

1. Chei sơv hưur tsuô chuôz tangv txar tu thâuv chuôz tangv ntơư mangl xưv lir chia uô nghiêr vux ntơưv tsưr sơv hưur trơưs cuêt tinhv ntơưv Toax anr los sis cơ cuan têz qơưs muôx txâus chei, zos phap luôx tsi muôx cui đinhx txơưr.

2. Xưv lir chuôz tangv chia uô nghiar vux ntơưv tsưr sir zôngv tsi uô trơưs tsuô chuôz tangv tsi thuôx diênx cê biên trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

3. Chei sir zôngv tsuô chuôz tangv mangl xưv lir chia uô nghiar vux ntơưv tsưr sir zôngv txar tu txix six hơưv phangr xinhz chei sir zôngv ntơưv nênhs nhênhx chuôz tangv ntơư.

4. Xưv lir chei sir zôngv angr lo uô trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx lus đêx angr.

Grei 242. Chuôz tangv lo sir zôngv los sis mangl por tsês

Thâuv chuôz tangv lo sir ôngv los sis mangl por tsês mas chei sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơư txar tu.

Grei 243. Chuôz tangv tsuv zuôr

Trươngx hơpx Têz qơưs zuôr chuôz tangv trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx mas chei sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơưv tsưr sir zôngv ntơư txar tu txix six hơưv cuêt tinhv ntơưv cơ cuan têz qơưs muôx txâus chei muôx grê phap luôx.

Grei 244. Chuôz tangv tsuv thus

Thâuv chuôz tangv ntơưv tsưr  sir zôngv zos manl cxuv, zuôv cêr hanhx chinhr cưs mangl thus, muôz tsuô hur pênhr têz qơưs mas chei sir zôngv tsuô chuôz tangv ntơư txar tu txix six hơưv banv anr, cuêt tinhv ntơưv Toax anr, cơ cuan têz qơưs muôx txâus chei muôx grê phap luôx.

Yôngx XIV, Đuô li chei tsuô chuôz tangv

Mux 2. Chei lo sir zôngv

Grei 257. Chei lo sir zôngv

Chei lo sir zôngv zos chei ntơưv tus tsưr lo khai thac công jungx haz lo sir liv tsuô chuôz tangv thuôx chei sir zôngv ntơưv đuô li tsưr hur iz luz six mênhx pêv.

Grei 258. Căn cưr xac lâpx chei lo sir zôngv

Chei lo sir zôngv lo xac lâpx trơưs cui đinhx ntơưv luôx, trơưs siz thangv los sis trơưs di tsuc.

Grei 259. Grê ntơưv chei lo sir zôngv

Chei lo sir zôngv lo xac lâpx txix six hơưv nhênhx hlôngr chuôz tangv, yưx trươngx hơpx muôx đuô siz thangv los sis luôx cis txus muôx đuô cui đinhx.

Chei lo sir zôngv tưz lo xac lâpx muôx grê tsuô cxuô lênhx car nhênhs, phap nhân, yưx trươngx hơpx luôx cis txus muôx cui đinhx txơưr.

Grei 260. Nôngz nhôngl ntơưv chei lo sir zôngv

1. Nôngz nhôngl ntơưv chei lo sir zôngv zos cxuô făngz siz thangv los sis zos luôx cui đinhx tangx sis ntêr hlo txus tangs luz nênhx ntơưv tus nênhs lo sir zôngv xuz thơưx zos tus nênhs lo sir zôngv zos car nhênhs haz txus thâuv phap nhân tangs changl mông chiax nhoz tangz sis ntêr hlo 30 shông zos tus nênhs lo sir zôngv xuz thơưx zos phap nhân.

2. Nênhs lo sir zôngv muôx chei chia ntar chei lo sir zôngv hur nôngz nhôngl cui đinhx ntơưv khoanv 1 Grei nuôr.

Grei 261. Chei ntơưv nênhs lo sir zôngv

1. Zus tus khênhx los sis tso chei đuô lênhx khai thac, sir zôngv, sâu liv, lơix tưc ntơưv tus nênhs lo sir zôngv.

2. Cuôs tsưr sir zôngv chuôz tangv uô trơưs nghiar vux khu hlôngr tsuô chuôz tangv trơưs cui đinhx nhoz khoanv 4 Grei 263 ntơưv Bôx luôx nuôr; trươngx hơpx uô trơưs nghiar vux hlôngr tsuô tsưr sir zôngv chuôz tangv mas muôx chei cuôs tsưr sir zôngv chuôz tangv thêv chi phir.

3. Tso ntar chei lo sir zôngv tsuô chuôz tangv.

Grei 262. Nghiar vux ntơưv nênhs lo sir zôngv

1. Nhênhx chuôz tangv thôngx li kuz haz uô trơưs đăng cir zos luôx muôx cui đinhx.

2. Khai thac chuôz tangv huv công dungx, mux đich sir zôngv ntơưv chuôz tangv.

3. Tuôrtruôx, por vêv chuôz tangv xưs li zus chuôz tangv.

4. Bov jươngr, khu chuôz tangv trơưs đinhx cix chia bov đamv tsuô sir zôngv binhx thươngx; khôi phux tinhx tsangx ntơưv chuôz tangv haz khac phux chor hâux cuav tsi jông tsuô chuôz tangv cưs tsi uô trơưs jông nghiar vux ntơưv zus cuôs huv tsinhr tinhv cir thuôx los sis trơưs tox cuanr lus por vêv chuôz tangv.

5. Thiv chuôz tangv tsuô tsưr sir zôngv thâuv tangs nôngz nhôngl lo sir zôngv.

Grei 263. Chei haz nghiar vux ntơưv tsưr sir zôngv chuôz tangv

1. Đinhx đoatx chuôz tangv tsi lo uô hlôngr chei lo sir zôngv tưz lo xac lâpx.

2. Cuôs Toax anr ru tsês chei lo sir zôngv hur trươngx hơpx nênhs lo sir zôngv zuôv cêr lux hur nghiar vux ntơưv zus.

3. Tsi lo uô tangr, uô trơưs đuô hanhx vi phiv liv los sis cxuôv hav txus chei, lơix ich huv chei ntơưv nênhs lo sir zôngv.

4. Uô trơưs nghiar vux khu hlôngr chuôz tangv chia bov đamv tsi tsuv txu grêl môngl txus chuôz tangv sir zôngv tsi lo los sis pôngz tang snro công jungs, grê ntơưv chuôz tangv.

Grei 264. Chei lo sir hoa lơix, lơxi tưc

1. Nênhs lo sir zôngv muôx chei sir ho lơix, lơix tưc sâu lo ntơưv chuôz tangv zos nênhs lo sir zôngv hur nôngz nhôngl nuôr muôx grê.

2. Trươngx hơpx chei sir zôngv txar tu cưs tsi tâu txus nôngz nhôngl sâu hoa lơix, lơix tưc mas thâuv txus nôngz nhôngl sâu hoa lơix, lơix tưc, nênhs lo sir zôngv lo sir zôngv grê ntơưv hoa lơix, lơix tưc sâu lo đrul nôngz nhôngl tus nênhs ntơư lo chei sir zôngv.

Grei 265. Txar tu chei lo sir zôngv

Chei lo sir zôngv txar tu hur trươngx hơpx uô kangz nuôr:

1. Nôngz nhôngl ntơưv chei lo sir zôngv tưz tangs.

2. Trơưs siz thangv ntơưv cxuô fangz.

3.Nênhs lo sir zôngv tưz zos tsưr sir zôngv chuôz tangv zos tus nênhs ntơưv chei sir zôngv.

4. Nênhs lo sir zôngv tso tsês los sis tsi uô trơưs chei lo sir zôngv hur nôngz nhôngl zos luôx cui đinhx.

5. Chuôz tangv zos tus nênhs ntơưv chei lo sir zôngv tsi yuôr.

6. Trơưs cuêt tinhv ntơưv Toax anr.

7. Đuô li căn cưr trơưs cui đinhx ntơưv luôx.

Grei 266. Thiv chuôz tangv thâuv txar tu chei lo sir zôngv

Chuôz tangv zos tus nênhs ntơưv chei lo sir zôngv tsuv lo thiv tsuô tsưr sir zôngv thâuv txar tu chei lo sir zôngv, yưx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv los sis luôx muôx cui đinhx txơưr.

Grei 267. Chei bleiv angr

Chei bông angr zos chei ntơưv tuôz nênhs tsuô tơưr angr, blêiv đêx, thangx phuôz chuô sâuv bleiv angr, bleiv đêx haz hur angr cưs chei sir zôngv ntơư thuôx lus đuô lênhx.

Grei 268. Căn cưr xac lâpx chei sâuv bleiv angr

Chei bleiv angr lo xac lâpx trơưs cui đinhx ntơưv luôx, trơưs siz thangv los sis lus has tsês.

Grei 269. Muôx grê ntơưv chei sâuv bleiv angr

Chei sâuv blêiv angr muôx grê txix six hơưv tus nênhs ntơư muôx chei sir zôngv angr hlôngr zos angr, bleiv đêx, khangv phuôz chuô sâuv bleiv angr, bleiv đêx haz hur angr tsuô tus nênhs muôx chei bleiv angr, yưx trươngx hơpx muôx đuô li siz thangv txơưr, los sis luôx cis txus muôx cui đinhx txơưr.

Chei bleiv angr muôx grê tsuô cxuô lênhx car nhênhs, phap nhân, trươngx hơpx luôx cis txus muôx đuô cui đinhx txơưr.

Grei 270. Nôngz nhôngl ntơưv bleiv angr

1. Nôngz nhôngl ntơưv bleiv angr lo xac đinhx trơưs cui đinhx ntơưv luôx, trơưs siz thangv los sis lus has tsês tangz sis tsi hlang đhâu nôngz nhôngl ntơưv chei sir zôngv angr.

2. Trươngx hơpx siz thangv los sis lus has tsês xac đinhx tsi lo nôngz nhôngl ntơưv chei bleiv angr mas cxuô făngz muôx chei txar tu chei nuôr thâuv tưs tưz tâu tangz sis tsuv thôngz xur bâuv ntâuz ntơưr tsuô făngz tos pâuz uô ntêx tsơưs hlo zos 06 luz hli.

Mux 3. Chei sâuv bông

Grei 271. Nôix dung ntơưv chei sâuv bông

1. Tsưr cangr sâuv bông muôx chei khai thac, sir zôngv bông angr, bleiv đêx, khoangv không jan sâuv bông angr, bleiv đêx haz hur angr thuôx chei sir zôngv ntơưv đuô lênhx chia cxiv tsang công trinhx, chos ntông uô nox tangz sis tsi lo zuôv cêr trơưs cui đinhx ntơưv Bôx luôx nuôr, phap luôx lus đêx angr, cxiv tsang, cui hoaix, taix nguên, khoangr sanv haz đuô li cui đinhx ntơưv phap luôx cis txus.

2. Tsưr cangr sâuv bông muôx chei sir zôngv tsuô chuôz tangv lo uô muôx trơưs cui đinhx ntơưv khoanv 1 Grei nuôr.

3. Trươngx hơpx chei sâuv bông lo hlôngr zos iz phênhv los sis tangs nro mas tsưr cangr nhênhx hlôngr zos lo sir chei sâuv bông trơưs điêux ciênx haz hur phamx vi tươngr ưngr tsuô phênhv chei sâuv bông lo hlôngr zos.

Grei 272. Txar tu chei sâuv bông

Chei sâuv bông txar tu trươngx hơpx hur kangz nuôr:

1. Nôngz nhôngl sir chei sâuv bông tưz tangs.

2. Tsưr cangr muôx chei sâuv bông haz tsưr sir zôngv angr zos iz lênhx.

3. Tsưr cangr sâuv bông tso tsês chei ntơưv zus.

4. Chei sir zôngv angr mangl thus trơưs cui đinhx ntơưv luôx Đêx angr.

5. Trơưs siz thangv ntơưv cxuô făngz los sis trơưs cui đinhx ntơưv luôx.

Gre 273. Xưv lir chuôz tangv thâuv chei sâuv bông txar tu

1. Thâuv chei sâuv bông txar tu, tsưr cvangr muôx chei sâuv bông tsuv thiv bông angr, bleiv đêx, không jan sâuv bông angr, bleiv đêx haz hur angr tsuô tus tsưr muôx chei sir zôngv angr trơưs siz thangv los sis trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx.

2. Mênhx pêv chei sâuv bông tsuv xưv lir chuôz tangv thuôx sir zôngv ntơưv zus uô ntêx hlôngr sâuv bông txar tu, yưx trươngx hơpx muôx siz thangv txơưr.

Trươngx hơpx tus tsưr sâuv bông tsi xưv lir chuôz tangv uô ntêx chei hlôngr txangr sâuv bông txar tu mas chei sir zôngv chuôz tangv ntơư thuôx lus tus tsưr muôx chei sir zôngv angr xangv txix thâuv chei sâuv bông txar tu, yưx trươngx hơpx tus tsưr muôx chei sir zôngv angr tsi nhênhx chuôz tangv ntơư.

Trươngx hơpx tus tsưr muôx chei sir zôngv angr tsi nhênhx chuôz tangv cưs tsuv xưv lir chuôz tangv mas tus tsưr muôx chei sâuv bông thêv chi phir xưv lir chuôz tangv.

Phênhv tiv pêz: Nghiar vux haz hơpx đôngx

Yôngx XV

Cui đinhx tsongs

Mux 1. Căn cưr phat sinh haz nênhs ntơưv nghiar vux

Grei 274. Nghiar vux

Nghiar vux zos hâux lưv cưs trơưs ntơư, iz los sis ntâu chuv thêv (hur kangz nuôr has tsongs zos făngz muôx nghiar vux) tsuv xang zos vâtx, xang zos chei, thêv nhiax los sis ntâuz ntơưr muôx grê, uô hâux lưv los sis tsi lo uô hâux lưv tsinhr tinhv viv lơix ich ntơưv iz los sis ntâu chuv thêv txơưr (hur kangz nuôr hu tsongs zos făngz muôx chei). 

Grei 275. Căn cưr phat sinh nghiar vux

Nghiar vux phat sinh ntơưv căn cưr hur kangz nuôr: 

1. Hơpx đôngx.

2. Hanhx vi phap lir iz făngz.

3. Uô hâux lưv tsi muôx tso chei. 

4. Chiêmr hưur, sir zôngv chuôz tangv los sis lo lơix lus chuôz tangv tsi muôx căn cưr phap luôx. 

5. Uô cxuôv hav zos hanhx vi zuôv tsi huv chei phap luôx. 

6. Đuô căn cưr zos phap luôx cui đinhx. 

Grei 276. Tuôz nênhs ntơưv nghiar vux

1. Tuôz nênhs ntơưv nghiar vux zos chuôz tangv, đăngs nuv tsuv uô los sis tsi uô.

2. Tuôz nênhs ntơưv nghiar vux tsuv lo xac đinhx.

Mux 2. Uô trơưs nghiar vux

Grei 277. Kror qơư uô trơưs nghiar vux

1. Kror qơư uô trơưs nghiar vux zos cxuô făngz siz thangv.

2. Zos tas tsi muôx siz thangv mas kror qơư uô trơưs nghiar vux lo xac đinhx li nuôr

a) Kror qơư muôx bât đôngx sanv, zos đôir tươngx ntơưv nghiar vux zos bât đôngx sanv;

b) Qơư nhoz los sis chuv sơưv ntơưv făngz muôx chei, zos đôir tươngx ntơưv nghiar vux tsi zos bất đôngx sanv.

Thâuv făngz muôx chei hlôngr qơư nhoz los sis chuv sơưv mas tsuv thôngz xur tsuô făngz muôx nghiar vux haz tsuv thêv chi phir cxangz nzir viv hlôngr qơư nhoz los sis chuv sơưv, yưx zos tas muôx đuô siz thangv txơưr.

Grei 278. Nôngz nhôngl uô trơưs nghiar vux

1. Nôngz nhôngl uô trơưs nghiar vux zos cxuô făngz siz thangv, trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx los sis trơưs cuêt tinhv ntơưv cơ cuan txâus chei.

2. Făngz muôx nghiar vux tsuv uô trơưs nghiar vux huv nôngz nhôngl, yưx trươngx hơpx Bôx luôx nuôr, đuô li luôx cis txus cui đinhx txơưr.

Trươngx hơpx făngz muôx nghiar vux tưz tưx uô trơưs nghiar vux uô ntêx nôngz nhôngl haz făngz muôx chei tưz zênhv uô nghiar vux mas nghiar vux lo seiz li uô tar trơưs nôngz nhôngl.

3. Trươngx hơpx xac đinhx tsi lo nôngz nhôngl uô trơưs nghiar vux trơưs cui đinhx ntơưv khoanv 1 Grei nuôr mas iz făngz uô trơưs nghiar vux los sis cuôs uô trơưs nghiar vux tsuô luz six tưs tưz tâu tangz sis tsuv thôngz xur tsuô făngz to pâuz uô ntêx iz luz six huv chei.

Grei 279. Uô trơưs nghiar vux

1. Făngz muôx nghiar vux zos vâtx tsuv por vêv, tuôr vâtx txus thâuv zos.

2. Thâuv vâtx tsuv zos zos vâtx đăcx đinhx mas făngz muôx nghiar vux tsuv muôz zos vâtx ntơư haz zos tinhx tsangx li cam cêt; zos vâtx thôngx iz zangv mas tsuv muôz zos xur lươngx haz tsât lươngx li tưz siz thangv, zos tsi muôx siz thangv lus tsât lươngx mas mas tsuv zos vâtx ntơư đrul tsât lươngx fênhx đrăngz; zos vâtx thôngx bôx mas tsuv muôz thôngx bôx.

3. Făngz muôx nghiar vux tsuv thêv cxuô chi phir lus zos vâtx, yưx trươngx hơpx muôx đuô siz thangv.

Grei 280. Uô trơưs nghiar vux thêv nhiax

1. Nghiar vux thêv nhiax tsuv lo uô cxix cxuô, huv nôngz nhôngl, zos qơư haz phương thưc tuz siz thangv.

2. Nghiêr vux thêv nhiax zos tangs nro chor nhiax liv sâuv grê, yưx zos tas muôx đuô li siz thangv txơưr.

Grei 281. Nghiar vux tsuv thêv los sis tsi lo uô trơưs iz zangv hâux lưv

1. Nghiar vux tsuv uô iz zangv hâux lưv zos nghiar vux cưs trơưs ntơư făngz muôx nghiar vux tsuv uô trơưs zos hâux lưv ntơưv.

2. Nghiar vux tsi lo uô trơưs iz zangv hâux lưv zos nghiar vux cưs trơưs ntơư făngz muôx nghiar vux tsi lo uô hâux lưv ntơưv.

Grei 282. Uô nghiar vux trơưs đinhx cix

Nghiar vux lo uô trơưs đinhx cix trơưs siz thangv, trơưs cui đinhx ntơưv phap luôx los sis cuêt tinhv ntơưv cơ cuan muôx chei.

Zos uô kênhz nghiar vux trơưs cui trơưs cxuô cix tưz lo sei zos kênhz uô nghiar vux.

Grei 283. Uô trơưs nghiar vux đhâu tus nênhs tiv pêz

Thâuv lo făngz muôx chei thôngx zênhv, făngz muôx nghiar vux lo tso chei tsuô tus nênhs tiv pêz hlôngr zus uô trơưs nghiar vux tangz sis tsuv nhênhx trach nhiêmx tsuô făngz muôx chei, zos tus nênhs tiv pêz tsi uô trơưs los sis uô tsi trơưs nghiar vux.

Grei 284. Uô trơưs nghiar vux muôx điêux ciênx

1. Zos tas cxuô făngz muôx siz thangv los sis phap luôx muôx cui đinhx lus điêux ciênx uô trơưs nghiar vux mas thâuv điêux ciênx phangr xinhz, făngz muôx nghiar vux tsuv uô trơưs.

2. Zos tas điêux ciênx tsi muôx tơưv los sis muôx tơưv zos muôx sưx tac đôngx ntơưv iz făngz mas uô trơưs cui đinhx nhoz khoanv 2 Grei 120 ntơưv Bôx luôx nuôr.

(Yuôr haz)

Mẫn doanh - Quốc Sỹ (t.h)

3,157
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.