Thứ hai, ngày 14 tháng 04 năm 2016

N’kô luật Dŏng ân bu nuyh bon lan

03/05/2018 08:55 G5T+7

N’kô Luật dŏng ân bu nuyh bon lan mrô 91/2015/QH13 lơ 24/11/2015 bơh Quốc hội bri dak cộng hòa bon lan chủ nghĩa Việt Nam gĕh 6 gưl, 27 n’kô jê, 689 nau. N’kô Luật dŏng ân bu nuyh bon lan mrô 91/2015/QH13 lơ 24/11/2015 dơi bu kơp dŏng kan ntơm lơ 01/01/2017, N’kô luật Dŏng ân bu nuyh bon lan mrô 33/2005/HQ11 mô hôm dơi kơp lah N’kô luật Dŏng ân bu nuyh bon lan aơ dŏng mhe.

Gưl tâl ngoay: Nau n’hêl lam bu nuyh

N’kô jê I: Ăp ntil nau n’hêl lam bu nuyh

Nau 1. Dŭt dơi nkra rgâl

N’kô luật aơ n’hêl nau kan pháp lí, di tâm nau pah kan pháp lí bơh nau kan ăp bu nuyh, phung kan, nau dơi pah kan, nau dơi kan đah mpôl băl n’hanh ndu ndơ gĕh ơm săk păng nơm, ăp phung kan dơi ndâk njêng tă bơh nau kan ân tâm ban, đah ŭch nau mĭn kan, ndu ndơ dơi dŏng êng n’hanh lah bư tih êng păng nơm gĕh nau tih (jêh aơ moh ndrel lah nau dơh dăch dŏng luật aơ đah bu nuyh bon lan).

Nau 2. Dơi kơp, đup gưt, mât uănh n’hanh mât mray nau dơi kan ân bu nuyh bon lan

1. Ta bri Dak Kông hòa bon lan chủ nghĩa Việt Nam, ăp ntil kan dơi bu nuyh bon lan kan dơi bu kơp, đup gưt, mât uănh n’hanh mât mray tĕng Hiến pháp n’hanh pháp luật.

2. Nau dơi kan bu nuyh bon lan lah dơi bu trŭnh nau ân thông tĕng nau n’hêl bơh luật lah gĕh nô nau jâk yor nau kan mât chiă uănh bri dak, ân đăp mpăn bri dak, bon lan, nuih nhâm rêh tâm bu nuyh bon lan, nau ngačh mprăl săk jăn bo lan.

Nau 3: Ăp ntil nau way trong yom bơh nau way dŏng ân bu nuyh bon lan

1. Ăp bu nuyh, ăp ntŭk kan wăng sa tâm ban điê điê, mô dơi sŏk yor nau aơ nau ri gơi tâm rklah, dơi ntŭk kan nau way uănh kan tâm ban đah ăp ntil nau kan tâm mpôl băl n’hanh ndu ndơ.

2. Bu nuyh kan, ntŭk kan wăng sa kơp, pah kan, lơi mô hôm dơi kan, nau kan bu nuyh bon lan đah ŭch păng nơm, buăn êng, tâm nchră. Ăp ntil nau buăn, nau tâm nchră mô bư tih nau way, mô tih đah nuih nhâm kon bu nuyh dŭt dơi kan đah bar mpeh n’hanh dơi ăp bu nuyh ba bă đup gưt.

3. Bu nuyh kan, ntŭk kan wăng sa kơp, pah kan, lơi mô hôm dơi kan, nau kan bu nuyh bon lan đah ŭch păng nơm lĕ nuih nhâm, mô dơi mbruh.

4. Nau kan kơp, pah kan, lơi mô hôm dơi kan, nau kan bu nuyh bon lan mô dơi bư m’hĭk tâm nau kan bri dak, mpôl rnoi, nau kan tâm bon lan, nau dơi kan n’hanh nau kan di bơh bu nuyh ba bă.

5. Bu nuyh kan, ntŭk kan wăng sa dơn êng nau tih yor nau păng kan n’hanh pah kan mô di nau way bu nuyh bon lan.

Nau 4: N’kô luật Dŏng nau way ân bu nuyh bon lan

1.N’kô luật aơ jêng du ntil n’kô luật dŏng ndrel gơi rgâl ăp ntil nau kan dŏng ân bu nuyh bon lan.

2. Luật ba bă dơh dăch gơi rgâl nau dơh dăch bu nuyh bon lan tâm ăp ntil nau kan mô dơi bư tih đah ăp ntil nau way luật dŏng ân bu nuyh bon lan ta nau n’hêl Nau 3 bơh N’kô luật aơ.

3. Lah gĕh luật ba bă dơh dăch mô bu n’hêl mô rĭ gĕh nau n’hêl khă nĕ bư tih n’kô 2 Nau aơ lah nau n’hêl bơh luật aơ dơi bu dŏng.

4. Lah gĕh nau mô tâm kơt bar đah nau n’hêl bơh N’kô aơ n’hanh nau buăn quốc tế yor Kộng hòa bon lan chủ nghĩa Việt Nam kan đah ăp ntil nau kan nĕ he tĕng kơt nau n’hêl bơh nau buăn quốc tế.

Nau 5: Dŏng kan tĕng nau way rêh kan

1. Nau way rêh kan jêng nau kan gĕh nô nau nê nê gơi uănh trĕng nau dơi kan, nau kan bơh bu nuyh kan, phung kan tâm nau kan bu nuyh bon lan, dơi njêng n’hanh dơi bu n’kôch na nao ma ăp năm khay, dơi bu kơp n’hanh dŏng kan lam tâm ăp mpeh, ăp ntŭk, mpôl rnoi, tâm bon lan mô rĭ tâm du ntil nau kan ân bu nuyh bon lan.

2. Lah ăp đah kan mô gĕh nau tâm nchră buăn n’hanh phap luật mô gĕh nau nhêl lah he dơi dŏng nau way rêh kan khă nĕ nau way rêh kan mô dơi bư tih đah ăp nau lĕ nhêl bơh luật dŏng ân bu nuyh bon lan lĕ nhêl ta Nau 3 bơh N’kô luật aơ.

Nau 6: Tĕng kơt kan tâm ban pháp luật

1. Lah gĕh nau dơh dăch tâm nau kan rgâl bơh pháp luật bu nuyh bon lan yor ăp tâm nchră kan êng, pháp luật mô gĕh nau n’hêl n’hanh mô gĕh nau tĕng kơt kan dơi dŏng lah kơt nau n’hêl bơh pháp luật rgâl tâm nau kan bu nuyh bon lan ân tâm ban.

2. Lah mô dơi dŏng kan tĕng nau kan pháp luật tĕng nau n’hêl ta n’kô 1 Nau aơ lah tĕng kơt kan ăp ntil nau way kan bơh pháp luật bu nuyh bon lan tĕng Nau 3 bơh N’kô luật aơ, pah kan ân tâm ban, ân di.

Nau 7: Nau kơl kan bơh Bri dak đah nau dơh dăch bu nuyh bon lan

1. Nau kan kơp, pah kan, mô hôm ân dơi kan, nau kan bu nuyh bon lan lah pah kan uĕh gơi prăp mray nau way mpôl rnoi, hao ntôh uĕh nau way, nau rêh pah kan, nau way uĕh ơm kăl e, tâm rom gop, tâm kơl, ăp bu nuyh kan uĕh đah nau rêh bon lan, bon lan đah ăp bu nuyh n’hanh ăp ntil nau uĕh nuih nhâm bơh ăp mpôl rnoi gŭ rêh ndrel ta bri dak Việt Nam.

2. Tâm nau kan dơh dăch bu nuyh bon lan, nau tâm jaih bar đah dơi bu pah kan ân di tĕng nau nhêl pháp luật.

Nau 8: Uănh ndâk kơp nau dơi kan ma bu nuyh bon lan

Nau dơi kơp ma bu nuyh bon lan dơi uănh ndâk kơp tă bơh ăp nau kơp aơ:

1. Nau buăn kan ndrel

2. Nau kan êng di

3. Nau jêh kan lôch bơh Ntŭk kan phat dôih, ntŭk dơi pah kan tĕng ăp ntil nau n’hêl luật.

4. Nau jêh pah kan, bư mir jan ba, tăch rvăt drăp ndơ; nau jêh mĭn joi tâm nau pah kan gơi njêng ndơ păng mĭn nkra êng.

5. Sŏk dŏng êng ndu ndơ.

6. Dŏng ndu ndơ, gĕh uĕh ma ndu ndơ mô kơp nau uănh pháp luật

7. Ruah ndu ndơ yor kan tih pháp luật

8. Pah kan nau kan mô gĕh mô gĕh ntĭm ân bu nuyh ba bă gĭt

9. Uănh ndâk êng yor pháp luật n’hêl tâm nau kan

Nau 9: Pah kan nau dơi kan ân bu nuyh bon lan

1. Du huê bu nuyh kan, phung kan pah kan tĕng nau dơi kan bu nuyh bon lan tĕng nuih nhâm păng nơm, mô dơi bư tih ta nau nhêl Nau 3 n’hanh Nau 10 bơh N’kô luật aơ.

2. Nau kan yor du huê bu nuyh kan, phung kan pah kan mô tĕng nau dơi kan bu nuyh bon lan lah mô kơp ndâk bư roh nau dơi kan, mô kơp lah ntil luật aơ gĕh nau n’hêl êng.

Nau 10. Dŭt nau dơi pah kan ân bu nuyh bon lan

1. Du huê bu nuyh kan, ntŭk kan mô dơi ndăn nau dơi kan ân bu nuyh bon lan păng nơm gơi bư nau m’hĭk ma bu nuyh êng, bư tih nau dơi kan păng nơm mô rĭ pah kan yor nau ba bă tih pháp luật.

Nau 11: Ăp ntil nau kan mât uănh nau dơi kan ma bu nuyh bon lan

Lah nau dơi kan du huê bu nuyh, phung kan bu bư m’hĭk lah bu nuyh nĕ dơi kan gơi mât uănh tĕng nau n’hêl bơh N’kô luật aơ, luật ba bă tâm dơh dăch mô rĭ đă ăp ntŭk kan, phung kan dơi pah kan:

1. Kơp, đup gưt, mât uănh n’hanh ân bu kan uĕh nau dơi kan bu nuyh bon lan.

2. Ðă bu lơi nau kan m’hĭk.

3. Ðă dăn tih, mbơh ân bu nuyh bon lan gĭt.

4. Ðă pah kan ân uĕh di nau kan.

5. Ðă n’trŏk lĕ ndu ndơ tă roh.

6. Lâm lơi sam bŭt kan tih pháp luật bơh ntŭk kan, phung kan, bu nuyh dơi kan.

7. Ðă bu kan nau ba bă tĕng nau n’hêl luật.

Nau 12: Mât uănh êng nau dơi kan ma bu nuyh bon lan

Nau kan mât uănh êng nau dơi kan ma bu nuyh bon lan ân di đah nau kan tih di, dŭt nau bư m’hĭk tâm nau dơi kan ma bu nuyh bon lan n’hanh mô dơi bư tih tĕng nau way pháp luật ma bu nuyh bon lan lĕ n’hêl ta Nau 3 bơh N’kô luật aơ.

Nau 13. Ntrŏk lơi ndu ndơ bư roh

Bu nuyh kan, phung kan dơi pah kan nau way ma bu nuyh bon lan bu bư m’hĭk gơi ntrŏk ndu ndơ lĕ roh, mô kơp kan ôh lah bar đah lĕ gĕh nau tâm nchră kan êng mô rĭ luật gĕh nau nhêl êng.

N’kô jê II: Ndâk kơp, pah kan n’hanh mât uănh nau dơi kan ma bu nuyh ẃon lan

Nau 14: Mât uănh nau dơi kan bon lan tă bơh ăp ntŭk dơi pah kan

1. Ntŭk phat dôih, ăp ntŭk dơi pah kan ba bă dơi kan ân  đup gưt, mât uănh nau dơi kan bơh bu nuyh kan, phung kan.

Lah nau dơi kan bu nuyh bon lan bu kan tih lah mô rĭ gĕh nau tâm pit lah nau kan mât uănh dơi bu pah ka tĕng pháp luật k’chŭt ta Ntŭk kan phat dôih mô rĭ bu nuyh kan phat dôi ân tâm ban

Nau kan mât uănh nau dơi kan bon lan tĕng sam bŭt kan dơi bu kan ta nau n’hêl. Nau dơi kan gơi phat dôih tĕng kơt sam bŭt dơi bu lŏ uănh trĕng tay ta Ntŭk kan phat dôih.

2. Ntŭk kan phat dôih mô dơi rlu kan phat dôih, nau kan bon lan yor mô hŏ gĕh na luật dơi dŏng kan; lah gĕh nô nau kơt aơ, lĕ n’hêl ta Nau 5 n’hanh Nau 6 bơh N’kô luật aơ dơi bu kơp tĕng kan.

Nau 15: Lơi nau kan êng ang mô saơ di bơh ăp ntŭk kan, phung kan, bu nuyh pah kan

Lah phat dôih mât uănh nau dơi kan bon lan, Ntŭk kan paht dôih mô rĭ ăp ntŭk kan dơi kan gơi lơi nau kan êng ang mô saơ di bơh ăp ntŭk kan, phung kan, bu nuyh pah kan

Lah nau kan êng ang mô saơ di bu lơi lah nau dơi kan bon lan bu bư tih lĕ dơi bu phat dôih ân uĕh n’hanh dơi bu mât uănh tĕng ăp ntil nau n’hêl ta Nau 11 bơh N’kô luật aơ.

N’kö III: Du huê bu nuyh

Lơp 1: Nau blau phap luật dŏng kan ân ma ẃon lan, nau blau pah dŏng pah kan ân ma du huê bu nuyh

Nau 16: Nau pah luật dŏng ân kan ma du huê bu nuyh

1. Nau pah luật dŏng ân kan ma du huê bu nuyh lah nau blau bơh du huê bu nuyh dơi kan n’hanh pah kan dŏng ân bu nuyh bon lan.

2. Ăp bu nuyh kan gĕh nau kan phap luật dŏng tâm nau kan tâm ban

3. Nau blau phap luật dŏng ân bu nuyh bon lan bơh du huê bu nuyh kan gĕh lah bu nuyh nĕ lĕ deh n’hanh lôch mô hôm dŏng kơp kan lah bu nuyh nĕ hŏ lĕ khĭt.

Nau 17: Nau nhêl Nau pah luật dŏng ân kan ma du huê bu nuyh

1. Nau dơi kan bơh bu nuyh bon lan mô gĕh tâm rnglăp đah ndu ndơ dŏng n’hanh mpôl băl tâm rnglăp đah ndơ ndơ dŏng.

2. Nau kan dơi dŏng, dơn ndu ndơ mê mbâ ân n’hanh ăp ntil nau dơi kan ba bă

3. Nau dơi kan dơh ma bu nuyh bon lan n’hanh gĕh nau kan tă bơh nau kan nĕ.

Nau 18: Mô dơi lôch ôh nau blau kan phap luật dŏng ân du huê bu nuyh kan

Nau blau kan bơh du huê bu nuyh kan mô dơi lôch ôh, mô kơp lah N’kô luật aơ, luật rĭ gĕh nau n’hêl êng.

Nau 19: Nau lau kan êng bơh du huê bu nuyh kan

Nau lau kan êng bơh du huê bu nuyh kan lah nau mbau bơh bu nuyh kan tâm ban nau kan kơp luật, tĕng kơt nau dơi kan, nau kan dŏng ân ma bu nuyh bon lan.

Nau 20: Bu nuyh druh ndăm

1. Bu nuyh lĕ druh ndăm lah bu nuyh lĕ tât chhât pham năm lő ka lơ.

2. Bu nuyh lĕ druh ndăm gĕh nau pah kan nŭm, mô kơp lah nau n’hêl ta ăp nau 22, 23 n’hanh 24 bơh luật aơ

Nau 21: Bu nuyh kơp mô hŏ druh ndăm

1. Bu nuyh kơp mô hŏ tât druh ndăm lah bu nuyh mô hŏ tât chhât pham năm.

2. Tâm plăch rgâl nau kan đah bu nuyh mô hŏ tât prao năm yor bu nuyh mpơl măt kan đah pháp luật bu nuyh nĕ kơp, pah kan.

3. Bu nuyh lĕ tât prao năm tât ta bu nuyh mô hŏ tât chhât prăm năm kah kơp, tâm plach rgâl nau kan đah bu nuyh bon lan dơi bu nuyh mpơl măt kan ân kan, mô kơp nau tâm plăch rgâl gơi gĕh ndu ndơ dŏng ăp nar ân di năm bu nuyh kan.

4. Bu nuyh lĕ tât chhât prăm năm tât mô hŏ tât chhât pham năm yor păng nơm kơp kêng, pah kan plăch rgâl bon lan, mô kơp lah nau plăch nau kan tăch rvăt neh ntu, neh ntu dăn kí n’hanh plăch rgâl kan tĕng nau way bơh luật aơ dơi bu nuyh mpơl măt kan di pháp luật.

Nau 22: Bu nuyh mô hôm gĭt nau ri nau aơ

1. Lah du huê bu nuyh gĕh nau moih mô rĭ gĕh ăp ntil nau ji ba bă mô gĭt nau ri nau aơ, mô hôm blau pah kan tĕng nau đă kan bu nuyh ndâk nau kan, gơi bư uĕh nau kan mô rĭ ăp ntŭk kan, phung kan hữu quan, Ntŭk phat dôih mbơh ân bu gĭt bu nuyh aơ jêng bu nuyh mô hôm gĭt nau rĭ nau aơ tă bu khăm kơp gĕh nau moih.

Lah mô hôm gĕh sam bŭt kơp du huê bu nuyh aơ mô hôm gĭt nau ri nau aơ lah tĕng nau đă kan bu nuyh nĕ mô rĭ bu nuyh dơi kan, gơi bư uĕh nau kan mô rĭ ăp ntŭk kan, phung kan hữu quan, Ntŭk phat dôih mbơh ân bu gĭt bu nuyh aơ lah bu nuyh mô gĕh nau moih.

2. Tâm nau pah kan ma bu nuyh moih mô hôm gĭt nau ri nau aơ yor bu nuyh mpôl băl mpơl măt kan an tĕng nau way pháp luật kơp.

Nau 23. Bu nuyh jêr tâm nau mĭn kan, mô blau kan nau ri aơ

1. Bu nuyh lĕ têh yor săk jăn mô ngăch mprăl n’hanh nuih nhâm mô gĭt, mô blau nau aơ nau ri khă nĕ lah mô gĕh moih mô gĭt nau aơ nau ri ôh lah tĕng nau đă kan bu nuyh aơ, bu nuyh dơi kan, gơi bư uĕh nau kan mô rĭ ăp ntŭk kan, phung kan hữu quan, gĕh sam bŭt khăm uănh gĕh nau ji moih đâng hĕ mô, Ntŭk phat dôih mbơh ân bu gĭt bu nuyh aơ lah bu nuyh mô gĕh nau moih, hôm gĭt tâm nau pah kan n’hanh ntĭm đă bu kan an, dơi kơp nau kan, nau kan an bơh bu nuyh kơl kan nĕ.

2. Lah mô hôm gĕh sam bŭt kơp du huê bu nuyh mô ngăch mprăl n’hanh nuih nhâm mô gĭt, mô blau nau aơ nau ri khă nĕ lah mô gĕh moih mô gĭt nau aơ nau ri, gơi bư uĕh nau kan mô rĭ ăp ntŭk kan, phung kan hữu quan, Ntŭk phat dôih mbơh ân bu gĭt bu nuyh aơ mô ngăch mprăl n’hanh nuih nhâm mô gĭt, bư tơm tâm nau kan.

Điều 24. Hạn chế năng lực hành vi dân sự

1. Người nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án có thể ra quyết định tuyên bố người này là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Tòa án quyết định người đại diện theo pháp luật của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và phạm vi đại diện.

2. Việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người bị Tòa án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày hoặc luật liên quan có quy định khác.

3. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Lơp 2: Nau dơi kan mpôl băl

Nau 25: Nau dơi kan mpôl băl

1. Nau dơi kan mpôl băl dơi bu hêl ta N’kô luật aơ lah nau dơi kan bu nuyh bon lan tâm rnglăp đah ăp bu nuyh, mô dơi ndơp ân bu êng kan an, mô kơp lah luật ba bă gĕh nau n’hêl êng.

2. Nau kan kơp, pah kan nau kan ma bu nuyh bon lan tâm nau kan kan mpôl băl bơh bu nuyh mô hŏ tât năm, bu nuyh roh nau mĭn mô gĭt rĭ aơ, bu nuyh jêr tâm nau mĭn, mô blau kan nau ao nau ri dơi bu nuyh kan an tĕng nau way pháp luật dơi bu nuyh nĕ đă kan an tĕng nau nhêl bơh N’kô luật aơ, lah luật ba bă dơh dăch tâm nau kan mô rĭ tĕng nau kan bơh Ntŭk kan phat dôih.

Nau kan kơp, pah kan nau kan ma bu nuyh bon lan tâm nau kan kan mpôl băl bơh bu nuyh roh mô gĭt ntŭk han, bu nuyh lĕ khĭt dơi ur păng đă kan, sai mô rĭ kon mô hŏ têh bu nuyh nĕ; lah mô gĕh bu nuyh êng nĕ ma mbâ păng nơm mbơh ân bu gĭt kon lĕ roh, mô rĭ lĕ khĭt, mô kơp lah N’kô luật aơ, luật ri gĕh nau dơh dăch tâm kan.

Nau 26: Nau dơi kan gơi gĕh mpôl, săk moh

1. Du huê bu nuyh dơi gĕh mpôl, săk moh (gĕh play sam bŭt tâm klang săk, lah gĕh). Mpôl, săk moh bơh du huê bu nuyh dơi kơp tĕng mpôl, săk mbơh ntơm bơh deh bu nuyh nĕ.

2. Mpôl du huê bu nuyh dơi kơp jêng mpôl ntơm bơh mê mbâ deh mô rĭ mê deh tĕng nau tâm buăn mê mbâ; lah mô gĕh nau tâm buăn mpôl kon kơp tĕng nau way. Lah mô git mbâ deh nĕ mpôl kon dơi bu sŏk tĕng mpôl mê deh.

Lah kon se mê mbâ cha lơi, mô hŏ gĭt mê deh, mbâ deh n’hanh mô dơi bu dơn sŏk bư kon rong ah mpôl kon se dơi kơp tĕng mpôl mê rong mô rĭ mpôl mbâ rong tĕng nau lĕ tâm buăn mê mbâ rong. Lah gĕh mê rong mô rĭ mbâ rong lah mpôl kon se nĕ dơi kơp tĕng mpôl bu nuyh rong nĕ.

Lah kon se mê mbâ cha lơi, mô hŏ gĭt mê deh, mbâ deh n’hanh mô hŏ dơi bu dơn sŏk bư kon rong lah mpôl kon se jê dơi bu kơp tĕng mpôl bu nuyh dơn rong mô rĭ tĕng nau dăn rong kon se nĕ mô rĭ tĕng nau đă kan bơh bu nuyh bư sam bŭt mbơh lơ khay năm deh kon se, lah kon se dơi bu nuyh nĕ dơn rong jing jai.

Mbâ deh, mê deh dơi bu n’hêl tâm N’kô luật aơ lah mbâ, mê dơi kơp tĕng nau deh; bu nuyh gĕh bŭn an ma bu êng đah bu nuyh dơi bu deh ntơm bơh nau gĕh bŭn an tĕng nau n’hêl bơh Luâth tâm gŭ ur sai n’hanh rnăk.

3. Nau kan moh săk mô dơi kan lah bư tih mô uĕh, mô di bơh bu nuyh êng mô rĭ tih đah nau kan way ơm bơh pháp luật ma bu nuyh bo lan ta nau N’hêl 3 bơh N’kô luật aơ.

Săk bu nuyh bon lan Việt Nam moh săk nau Yuăn mô rĭ nau bu nong ba bă Việt Nam; mô moh săk đah mrô, đah mrô nĕ he moh săk đah play sam bŭt.

4. Bu nuyh nĕ nơm uănh, dơi pah kan, tĕng nau kan ân bon lan tĕng mpôl, săk moh păng nơm.

5. Nau kan dŏng săk moh êng mô dơi bư tih, gĕh nau m’hĭk, bư mô saơ uĕh ma bu nuyh ba bă.

Nau 27. Nau dơi kan gơi rgâl mpôl

1. Du huê bu nuyh dơi pah kan gơi đă ăp ntŭk kan bri dak kơp nau dơi kan gơi rgâl mpôl lah gĕh nô nau kơt aơ:

a) Rgâl mpôl ân kon đeh tă bơh mpôl mbâ deh gơi rgâl jêng mpôl mê đeh mô rĭ lŏ mplâ tay; b) Rgâl mpôl ân kon rong tă bơh mpôl mê mbâ đeh jêng mpôl mê mbâ rong tĕng nau dăn rgâl mpôl bơh mê rong, mbâ rong; c) Lah bu nuyh kon rong mô hôm jêng kon rong n’hanh bu nuyh aơ mô rĭ mbâ đeh, mê đeh đă tĕng tay mpôl bu nuyh nĕ gơi jêng mpôl mê đeh, mbâ đeh; d) Rgâl mpôl ân kon tĕng nau đă kan bơh mê mbâ deh mô rĭ kon tĕng mê, mbâ ân kon; đ) Rgâl mpôl bu nuy hươt lĕ joi gĭt jrŏng rnoi păng nơm; e) Rgâl mpôl kơt mpôl ur, mpôl sai tâm nau kan tâm gŭ ur sai n’hanh rnăk gĕh bu nuyh tă bơh bri dak ba bă ân di đah pháp luật bri dak ur, sai bu nuyh rêh ta bri bu êng lah bu nuyh bon lan mô rĭ tĕng mpôl lor ma rgâl; g) Rgâl mpôl kon yor mê, mbâ rgâl mpôl; h) Nau kan êng ba bă nĕ tĕng nau way pháp luật tĕng rnăk ăp bri dak.

2. Nau kan gơi rgâl mpôl ân bu nuyh lĕ nŭm sĭn năm gĕh nau ŭch rgâl tă bơh bu nuyh nĕ nơm.

3. Nau kan rgâl săk du huê bu nuyh mô bư rgâl, mô hôm gĕh nau dơi kan, nau kan bon lan dơi bu kơp kơt mpôl sa ơm.

Nau 28. Nau dơi kan gơi rgâl săk moh

1. Du huê bu nuyh dơi đă ntŭk kan bri dak pah kan gơi kơp nau kan rgâl săk moh tĕng nau kan kơt aơ:

a) Tĕng nau đă kan bu nuyh gĕh săk n’hanh dŏng săk nĕ bư ntôn lah bu nuyh êng, mô saơ uĕh nô nau tâm rnăk, nuih nhâm, nau dơi kan, nau pah kan bu nuyh nĕ;

b) Tĕng nau đă kan bơh mê rong, mbâ rong tâm nau kan rgâl săk ân kon mô rĭ bu nuyh kon rong mô hôm bư kon rong n’hanh bu nuyh aơ mô rĭ mê deh, mbâ deh đă sŏk lơi săk ơm yor mê deh, mbâ deh moh;

c) Tĕng nau đă kan bơh mê deh, mbâ deh mô rĭ bu nuyh kon kơp gĕh mbâ, mê ân kon;

d) Rgâl săk bu nuyh hươt mê mbâ lĕ gĭt mê mâ tơm deh păng nơm;

đ) Rgâl săk moh ur, sai tâm nau kan tâm gŭ ur sai n’hanh rnăk gĕh bu nuyh du đah bri dak ba bă gơi ân di tĕng nau way pháp luật bri dak gĕh ur mô rĭ sai rêh kơp lah bu nuyh bon lan mô rĭ sŏk lơi săk moh sa ơm lor ma rgâl;

e) Rgâl săk bu nuyh lĕ gĭt păng bu ur hĕ bu klô, bu nuyh rgâl bu ur jêng bu klô, bu klô jêng bu ur;

g) Lah nô nau ba bă tĕng nau nhêl pháp luật tâm rnăk kơp kan êng.

Nau 29: Nau dơi kan kơp, kơp mpôl rnoi

1. Du huê bu nuyh kan dơi kan kơp, kơp mpôl rnoi păng nơm

2. Du huê bu nuyh mhe deh dơi kơp mpôl rnoi tĕng mê deh, mbâ deh. Lah mê deg, mbâ deh mô gĕh tâm kơt mpôl rnoi lah mpôl rnoi kon dơi kơp tĕng mpôl rnoi mê deh n’hanh mbâ deh tĕng nau tâm nchră mê deh, mê deh; lah mô gĕh nau tâm nchră bar đah mê mbâ lah kon dơi kơp tĕng nau way; lah tĕng nau way ba bă lah mpôl rnoi kon dơi kơp tĕng nau way bơh mpôl rnoi jê bu nuyh đê.

Lah kon se mê mbâ cha lơi, mô hŏ gĭt mê deh, mbâ deh n’hanh dơi bu dơn bư kon rong lah dơi kơp tĕng mpôl rnoi mê rong, mbâ rong tĕng nau tâm nchră mê mbâ rong. Lah gĕh êng mbâ rong mô rĭ mê rong lah mpôl rnoi kon se dơi kơp tĕng mpôl rnoi bu nuyh rŏng nĕ.

Lah kon se mê mbâ cha lơi, mô hŏ gĭt mê deh, mbâ deh n’hanh mô hŏ dơi bu dơn bư kon rong lah dơi kơp tĕng nau kơt bơh bu nuyh ntơm bôk ta ntŭk mât rong kon se mô rĭ tĕng nau bu nuyh đă kan rong pât ta mông nar bư sam bŭt kơp mpôl rnoi ân kon se.

3. Du huê bu nuyh kan kan dơi kan gơi đă ăp ntŭk kan bri dak kơp tay mpôl rnoi tĕng nau kan aơ:

a) Kơp tay tĕng mpôl rnoi mê deh n’hanh mbâ deh lah mê deh n’hanh mbâ deh mô gĕh tâm kơt mpôl rnoi.

b) Kơp tay tĕng mpôl rnoi mê deh n’hanh mbâ deh lah mê deh n’hanh mbâ deh lah kon rong lĕ gĭt mê mbâ deh păng nơm.

Nau 30. Nau dơi mbơh lah gĕh bu nuyh mhe deh, bu nuyh lĕ khĭt.

1. Du huê bu nuyh ntơm bơh deh dơi pah kan gơi gơi mbơh năm deh.

2.Du huê bu nuyh gĭt ât dơi n’kôch lĕ khĭt.

3. Lah kon se deh rêh tâm bar chhât buăn mông lő ma ka lơ mhe khĭt dơi bu mbơh kan gơi n’kôch nar nar khay deh n’hanh nar khay khĭt, lah mhe deh mô gŏ tât bar chhât buăn mông nĕ mô kâp n’kôch ôh, lah gĕh mê mbâ deh păng nơm đă bư sam bŭt n’kôch.

4. Nau kan mbơh bu nuyh mhe deh, n’kôch bu nuyh lĕ khĭt yor pháp luật pah kan rnăk lĕ n’hêl.

Nau 31: Nau dơi kan gơi kơp bri dak rêh

1. Du huê bu nuyh dơi kan gơi kơp gĕh bri dak rêh.

2. Nau kan kơp, rgâl, nglăp, lơi, plő tay kơp bri dak rêh Việt Nam yor Luật rnăk bri dak Việt Nam nhêl.

3. Nau kan dơi kan lah bu nuyh mô gĕh ntŭk kơp bri dak gŭ rêh, pah kan ta neh Việt Nam dơi bu pah kan tĕng luật.

Nau 32. Nau dơi kan du huê bu nuyh kan đah rup chup:

1. Du huê bu nuyh dơi pah kan đah ŭch đah rup tă chup păng nơm.

Nau kan dŏng rup dơi bu nuyh nĕ nơm ân dŏng mơ he dơi dŏng.

Nau kan dŏng rup bu nuyh ba bă gơi tăch rvăt bu nuyh lah chê prăk ma bu nuyh gĕh rup nĕ, mô kơp lah bar đah gĕh nau nchră kan êng.

2. Nau kan dong rup tâm nau kan aơ lah mô kâp bu nuyh nơm tơm rup ân mô rĭ bu nuyh kan an tĕng nau way bri dak ân păng:

a) Rup chup dơi dŏng yor nau bư uĕh ma bri dak, mpôl rnoi, nau uĕh tâm bon lan.

b) Rup chup dơi bu dŏng tă bơh ăp ntil nau ndâk pâl tâm bon lan, lah gĕh rup rbŭn, tâm nchră nau kan, nau pâl mpât săk jăn, k’dŏ mprơ n’hanh ăp ntil nau ndâk pâl ba bă mô gĕh bư m’hĭk nuih nhâm, nau k’hưm, săk jăn bơh bu nuyh gĕh bu chup rup.

3. Lah dŏng rup chup gĕh nau tih tĕng N’kô aơ lah bu nuyh gĕh rup bu chup dơi pah kan gơi đă Ntŭk kan phat dôih kuh bu nuyh gĕh nau tih, phung kan, ntŭk kan, bu nuyh gĕh nau tih sŏk lơi rup, su lơi, mô hôm dơi dŏng ôh rup, kuh sŏk prăk ân ma bu nuyh gĕh bu dŏng rup n’hanh tĕng kơt ăp ntil nau kuh ba bă tĕng nay way bơh bri dak.

Nau 33: Nau dơi rêh, nau dơi bu mât uănh ân uĕh nuih nhâm săk jăn, nau khĭt ôm

1. huê kon bu nuyh dơi rêh, mô dơi bu bư m’hĭk săk jăn, bư khĭt, nau dơi bri dak mât uănh uĕh lăng săk jăn. Mô dơi bu bư khĭt tih nau way bơh bri dak.

2. Lah saơ gĕh bu nuyh gĕh nau mâp mô uĕh, gĕh nau ji dăch khĭt lah bu nuyh gĭt saơ dơi pah kan mô rĭ đă bu nuyh ba bă, ăp ntŭk kan, phung kan gĕh âk ndu ndơ kan kơl ndơp tât ta wâl dak si khăm, săm nau ji ta ntŭk dăch nĕ, ntŭk way săm nau ji, khăm nau ji dơi pah kan gơi khăm, săm nau ji tĕng nau way bri dak gơi khăm, săm nau ji.

Nau 33: Nau dơi rêh, nau dơi bu mât uănh ân uĕh nuih nhâm săk jăn, nau khĭt ôm

3. Nau kan ntâp dak si ân lêt săk jăn, blach, kấy gep mô, nting rlang săk bu nuyh; tĕng kơt kỹ thuật, nau kan khăm, săm nau ji mhe ta săk jăn kon bu nuyh; rlong y học, bư dak si, khoa học mô rĭ ăp ntil nau kan rlong ba bă ta săk jăn kon bu nuyh dơi bu nuyh nĕ nơm ân n’hanh dơi ăp ntŭk dơi pah kan mơ dơi kan.

Lah bu nuyh bur long lah bu nuyh mô hŏ druh ndăm, bu nuyh moih mô hôm gĭt rĭ aơ, bu nuyh gĕh nau mĭn jêr jŏk, mô blau pah kan lah bu nuyh khĭt hôm e nhâm nĕ dơi mê, mbâ, ur, sai, kom lĕ druh ndăm mô rĭ bu nuyh uănh trĕng nau rêh bu nuyh nĕ nơm ân; lah klach bu nuyh nĕ khĭt yor jŏ kâp nau ân kan ăp bu nuyh lah

4. Nau khăm uănh săk jăn bu nuyh lĕ  khĭt dơi bu kan lah gĕh nau kan di kơt aơ:

a) Dơi bu nuyh nĕ nơm ân kan lor ma păng khĭt;

b) Dơi mê, mbâ, ur, sai, kon lĕ druh ndăm mô rĭ bu nuyh mât uănh lah mô gĕh nau ntênh bu nuyh nĕ lor ma khĭt;

c) Tĕng nau kan bu nuyh ndjôt bôk kan ta ntŭk khăm, săm nau ji mô rĭ ntŭk kan bri dak dơi pah kan tâm nau kan gĕh nau way jêh.

5. Bu nuyh nĕ dơi bu mbơh hưn mô saơ uĕh, bư trŭnh khưm, nuih nhâm lah bơh đah nau đă kan mô iăt nau bu n’kôch nĕ hôm e dơi kan gơi đă bu nuyh n’kôch nau kan nĕ dăn nau tih, mbơh ân bon lan gĭt n’hanh trŏk prăk yor bư trŭnh nau k’hưm bu êng.

Nau 34: Nau dơi kan gơi bu mât uănh săk jăn, k’hưm, nuih nhâm

1. Săk jăn, k’hưm, nuih nhâm bơh du huê bu nuyh mô dơi bu êng bư tih n’hanh dơi pháp luật mât uănh.

2. Du huê bu nuyh dơi kan gơi đă Ntŭk kan phat dôih lâm lơi nau bu mbruh bư mô gĕh k’hưm, săk jăn, nuih nhâm.

Nau kan mât uănh săk jăn, k’hưm, nuih nhâm lah dơi bu pah kan lah bu nuyh nĕ khĭt tĕng nau đă kan bơh ur, sai mô rĭ kon hŏ lĕ têh; lah mô gĕh ur, sai, kon lah dơi bu tĕng nau đă kan bơh mê, mbâ bu nuyh lĕ khĭt, mô kơp lah gĕh ntil nau way ba bă n’hêl êng.

4. Lah mô gĭt bu nuyh gĕh nau n’kôch nbruh bư ngơi nhĭk nuih nhâm, săk jăn, k’hưm bu nuyh nĕ lah bu nuyh bu n’kôch nĕ dơi pah kan gơi đă Ntŭk kan phat dôih mbơh ân bon lan nau bu n’kôch nĕ lah mô di.

5. Du huê bu nuyh bu mbruh bư mô uĕh k’hưm, nuih nhâm săk jăn bơh đah nau đă bu lâm lơi nau mbruh nĕ lŏ hôm e dơi kan gơi đă bu nuyh gĕh nau n’kôch mbruh nĕ dăn nau yô êng, mbơh ân bu nuyh bon lan gĭt lah nau n’kôch mbruh n’hanh ân prăk ma bu nuyh nĕ.

Nau 35. Nau dơi kan ân êng, dơn, nting rlang bu nuyh n’hanh ân săk, sŏk săk jăn bu nuyh khĭt

1.Du huê bu nuyh dơi kan ân êng, dơn, nting rlang săk păng nơm lah hôm e rêh mô rĭ ân nting rlang, ân săk năn păng lah lĕ khĭt gơi săm nau ji ân ma bu nuyh êng mô rĭ mĭn kan khoa học, bư dak si n’hanh mĭn kan khoa học ba bă

2. Du huê bu nuyh dơi dơn nting rlang, săk jăn bu nuyh le khĭt gơi săm nau ji ân păng nơm. Ntŭk khăm nau ji, săm nau ji, ntŭk dơi pah kan tâm nau kan mĭn khoa học dơi kan dơi dơn săk jăn bu nuyh lĕ khĭt, sŏk săk bu nuyh khĭt gơi săm nau ji, rlong kan y học, bư dak si n’hanh mĭn kan khoa học ba bă.

3. Nau kan ân, sŏk nting rlang, săk jăn bu nuyh khĭt nơm ân, sŏk săk pah kan ân di nau nhêl tĕng N’kô luật aơ, Nau way ân, sock, rnglăp săk jăn, nting rlang bu nuyh khĭt n’hanh ân, sŏk săk jăn n’hanh tĕng nau n’hêl ba bă.

Nau 36. Nau kan gơi uănh tay bu nuyh nĕ lah bu ur hĕ bu klô

1. Du huê bu nuyh dơi kan gơi uănh tay săk jăn păng nơm lah bu ur hĕ bu klô

Nau kan gơi uănh tay bu nuyh nĕ lah bu ur hĕ bu klô lah dơi bu pah kan lah bu nuyh nĕ gĕh nau ji ntơm tâm ndul mê deh mô rĭ mô hŏ dơi bu gĭt nê nê lah bu ur hĕ bu klô gơi đă ntŭk kan y học ksiêm tay lăng gĭt bu ur hĕ bu klô.

2. Nau kan gơi uănh tay săk jăn păng nơm lah bu ur hĕ bu klô dơi pah kan tĕng nau n’hêl bri dak.

3. Du huê bu nuyh kan gơi ksiêm păng nơm bu ur hĕ bu klô, nau kan rgâl tay sam bŭt rnăk tĕng nau nhêl sam bŭt rnăk; dơi gĕh mpôl băl di đah nau ksiêm bu klô hĕ bu ur tĕng nau n’hêl bơh N’kŏ luật aơ n’hanh luật kan ba bă.

Nau 37: Rgâl bư bu ur mô rĭ bư bu klô

Nau kan rgâl bư bu ur mô rĭ bư bu klô dơi pah kan tĕng nau way bri dak. Bu nuyh lĕ rgâl bư bu ur mô rĭ bư bu klô dơi kan, nkra sam bŭt dăn rgâl săk moh tĕng nau nhêl bri dak; gĕh mpôl băl nê nê di đah lah bu ur hĕ bu klô lĕ dơi rgâl tĕng nau n’hêl bơh N’kô luật aơ n’hanh luật êng ba bă.

Nau 38: Nau dơi kan tâm nau rêh êng, nau pôn mo êng du huê bu nuyh, nau pôn ma tâm rnăk mô ân bu gĭt

1. Nau rêh êng, nau pôn mo êng păng nơm, nau pôn mo tâm rnăk mô dơi bu bư nau tih n’hanh dơi bri dak mât uănh.

2. Nau kan sŏk joi, prăp mray, dŏng, mbơh hưn ăp ntil nô nau tâm rnăk tât ta nau rêh êng, nau pôn mo êng păng nơm lah dơi bu nuyh nĕ nơm n’kôch êng, nau kan sŏk joi, prăp mray, dŏng, mbơh hưn ăp ntil nô nau tâm rnăk tât ta nau rêh êng, nau pôn mo êng păng nơm lah dơi ăp bu nuyh tơm tâm rnăk m’kôch êng, lah gĕh ntil luật êng mơ dơi bu ôp mpet kan.

3. Sam bŭt bu njuăl, măy mbơh ngơi tôr, sam bŭt tâm máy tính n’hanh ăp ntil nau kan mbơh hơn nô nau êng bơh ăp bu nuyh dơi bu pôn mô dơi ân bu gĭt.

Nau kan pơk, ksiêm, sŏk uănh sam bŭt bu njuăl, măy iăt tôr, sam bŭt tâm măy tính n’hanh ăp ntil nau kan mbơh hưn nô nau êng bơh ăp bu nuyh dơi bu sŏk uănh tĕng nau way luật lĕ n’hêl.

4. Bar đah lĕ gĕh nau buăn kan ndrel mô dơi mbơh hưn nô nau ân bu gĭt tâm nau rêh êng, nau pôn mo bu nuyh nĕ, nau pôn mo tâm rnăk lĕ gĭt yor tă pah kan kơp sam bŭt kăl ndrel, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră kan êng ba bă.

Lơp 4: Nau kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

Nau 46: Nau kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

1. Nau kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah nau kan du huê bu nuyh dơi bu n’hêl, dơi Ủy ban bon lan tâm xă đă kan, dơi Ntŭk kan phat dôih đă mô rĭ dơi n’hêl ta n’kô 2 Nau 48 bơh Luật aơ (Jêh aơ he moh ndrel nau bu nuyh mât uănh kơl) gơi pah kan mât mray, kan an gơi uănh mât bu nuyh mô hŏ têh, bu nuyh mô gĕh nau mĭn gĭt tâm nau pah kan, bu nuyh gĕh nau jêr jŏk tâm nau mĭn, mô blau pah kan nau aơ nau ri (jêh aơ moh ndrel lah bu nuyh dơi bu mât uănh, kơl tâm nau rêh).

2. Lah mât uănh, kơl bu nuyh gĕh nau jêr jŏk tâm nau mĭn gĭt, mô blau nau aơ nau ri lah dơi bu nuyh nĕ nơm đă kan mơ lah bu nuyh nĕ gĕh nuih nhâm đă kơl kan ta mông nar đă kơl kan.

3. Nau kan mât uănh, kơl nau rêh du huê bu nuyh ta dơi dăn kan ta ăp ntŭk kan bri dak tĕng nau way bri dak tâm nau kan ta rnăk.

Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh mô dăn kan mât uănh, kơl du huê bu nuyh lah ât dơi pah kan nau kan kơl, mât uănh bu nuyh nĕ.

Nau 47: Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

1. Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh gĕh: a) Bu nuyh mô hŏ têh mô gĕh mê, mbâ mô rĭ mô gĭt mê, mbâ; b) Bu nuyh mô hŏ têh gĕh mê, mbâ khă nĕ mê mbâ mô hôm gĭt nau aơ nau ri tâm nau pah kan; mê, mbâ jêr jŏk nau mĭn tâm bôk ngok, tâm nau pah lan; mê, mbâ mô lăng gĭt nau aơ nau ri tâm nau kan; mê, mbâ lah Ntŭk kan phat dôih mbơh hưn mô hôm gĕh nau dơh dăch đah oh kon, mê, mbâ mô hôm dơi mât rong, ntĭm nti oh kon n’hanh đă bu nuyh êng mât uănh, kơl oh kon tâm nau rêh; c) Bu nuyh mô hôm gĭt kan nau ri nau aơ; d) Bu nuyh gĕh nau jêr jŏk tâm nau mĭn, mô blau pah kan nau aơ nau ri.

2. Du huê bu nuyh dơi bu duê bu nuyh mât uănh, kơl tâm nau rêh, lah gĕh mê, mbâ mât uănh, kơl tâm nau rêh ân oh kon mô rĭ u, che kan mât uănh, kơl oh kon kon tâm nau rêh.

Nau 48: Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

1. Du huê bu nuyh, bu nuyh kơl kan dơi pah kan tĕng nau n’hêl bơh N’kô luật aơ dơi pah kan bư bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

2. Lah bu nuyh gĕh nau gĭt tâm nau kan dơi bu ruah bư bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah khăn păng ŭch kơl, du huê bu nuyh, bu nuyh kơl kăn dơi ruah lah du huê nu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh nĕ nơm ŭch kơl an. Nau kan ruah bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh dơi bu ndâk sam bŭt nchih nê nê gĕh kông chứng n’hanh dơi bu uănh nê nê.

3. Du huê bu nuyh, bu nuyh kơl kan dơi pah kan gơi kơl mât uănh nau rêh ma âk bu nuyh ba bă.

Nau 49: Nau gĕh dơi bu nuyh mât uănh du huê bu nuyh tâm nau rêh dơi kan

Bu nuyh mât uănh du huê bu nuyh tâm nau rêh dơi kan kơt aơ mơ dơi kan:

1. Gĕh nau blau mĭn kan nŭm.

2. Gĕh nau uĕh nuih nhâm n’hanh ăp ntil nau kan uĕh ba bă gơi pah kan, mât uănh kơl nau rêh ma bu huê bu nuyh.

3. Lah bu nuyh mô gĕh bu nhup krung mô rĭ bu nuyh gĕh nau tih mô hŏ dơi bu lâm lơi nau rih yor gĕh nau tih bư mĭk săk jăn, nhâm soan, k’hưm, ntŭng nglanh ndu ndơ bu êng.

4. Lah mô gĕh bu nuyh Ntŭk kan phat dôih mbơh hưn lah bu nuyh mô hôm dơi kan nau aơ nau ri tâm nau rêh đah kon mô hŏ têh.

Nau 52. Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah bu nuyh mô hŏ têh

Bu nuyh Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah bu nuyh mô hŏ têh dơi n’hêl ta nau a n’hanh nau b khoản 1 Nau 47 bơh N’kô aơ dơi uănh trĕng tĕng nau kan kơt aơ:

1. Nô deh du ndul lah nô tơm bôk mô rĭ yuh deh du ntul lah yuh tơm bôk jêng bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh; lah nô tơm bôk n’hanh yuh tơm bôk mô dơi kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah nô bơh kơi n’hanh yuh bơh kơi jêng bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh, lah gĕh nau kan êng lah nô du ntil tơm bôk n’hanh yuh du ntul tơm bôk gĕh nau nchră êng gơi bư bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

2. Lah mô gĕh bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh tĕng nau kan ta khoản 1 Nau aơ lah u, che bơh mê, u, che bơh mbâ jêng bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh mô rĭ bu nuyh aơ tâm nchră gơi đă du huê bu nuyh mô rĭ bar pe nuyh tâm khăn păng bư bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

3. Lah mô gĕh bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh tĕng nau kan ta khoản 1 n’hanh khoản 2 Nau aơ lah wa, kônh, yơ du dak mham jêng bu nuyh nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

Nau 53. Bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah bu nuyh mô gĭt nau kan rĭ aơ

Lah mô gĕh bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh tĕng nau n’hêl ta khoản 2 Nau 48 bơh N’kô luật aơ lah bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh dơi uănh trĕng tĕng kan kơt aơ:

1. Lah ur jêng bu nuyh mô gĭt nau kan rĭ aơ nĕ sai păng jêng bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh; lah ur păng jêng bu nuyh mô gĭt nau kan rĭ aơ nĕ sai păng jêng bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

2. Lah mê mbâ lah bu nuyh mô gĭt kan rĭ aơ mô rĭ du huê bu nuyh mô gĭt nau kan rĭ aơ, bu nuyh du huê nĕ jêng bu nuyh mô dơi kan gơi mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh nĕ kon tơm bôk jêng bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh, lah kon tơm bôk mô dơi pah kan bư bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah kon bơh kơl kon tơm bôk jêng bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

3. Lah bu nuyh mô hŏ têh mô gĭt kan rĭ aơ e gĕh ur, sai, kon mô rĭ gĕh sai, ur, kon khă nĕ mô dơi pah kan gơi bư bu nuyh mât uănh kơl nau rêh lah mê, mbâ jêng bu nuyh kan mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh.

Nau 55. Nau dơi pah kan bơh bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah bu nuyh nĕ e hŏ tât chhhât prăm năm

1. Mât rong, ntĭm nti bu nuyh gơi bu mât uănh kơl tâm nau rêh

2. Mpơl măt bu nuyh dơi bu mât uănh kơl tâm nau rêh tâm nau kan nơih, mô kơp lah gĕh nau nhêl bu nuyh e hŏ tât chhât prăm năm dơi păng nơm ndâk kan êng, pah kan tĕng nau kan bu nuyh bon lan.

3. Mât chiă ndu ndơ bu nuyh kơi mât uănh kơl tâm nau rêh.

4. Mât nau dơi kan, nau kan di bơh bu nuyh dơi bu mât uănh kơl tâm nau rêh.

Nau 57. Nau dơi pah kan bơh bu nuyh mât uănh kơl tâm nau rêh đah bu nuyh dơi bu mât uănh kơl tâm nau lah mô gĭt nau aơ nau ri, bu nuyh gĕh nau mĭn mô uĕh, mô blau pah kan êng

1. Bu nuyh mât uănh kơl nau rêh bu nuyh dơi mât uănh mô gĭt nau aơ nau ri tâm nau rêh dơi pah kan kơt aơ.

a) Mât rong, săm ăp ntil nau ji ma bu nuyh dơi mât uănh kơl tâm nau rêh;

b) Dơi mpơl măt kan ma bu nuyh dơi mât uănh kơl tâm nau rêh tâm nau kan nơih mô gĕh nau jêr;

c) Mât chiă ndu ndơ bu nuyh kơi mât uănh kơl tâm nau rêh;

d) Mât nau dơi kan, nau kan di bơh bu nuyh dơi bu mât uănh kơl tâm nau rêh;

2. Bu nuyh mât uănh kơl nau rêh du huê bu nuyh gĕh nau mĭn mô uĕh, mô blau pah kan êng dơi kan tĕng nau đă bơh Ntŭk kan phat dôih tĕng nau nhêl ta n’kô 1 Nau aơ.

Nau 58: Nau dơi kan bơh bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

1. Bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh mô hŏ têh, bu nuyh mô gĭt kan tâm nau rêh dơi pah kan kơt aơ:

a) Dŏng ndu ndơ bu nuyh dơi mât uănh tâm nau rêh gơi mât mray, rvăt ndu ndơ sa, ndu ndơ dŏng ma bu nuyh dơi mât uănh kơl tâm nau rêh;

b) Dơi bu ân prăk di tâm nau kan mât ndu ndơ prăl rêl bơh bu nuyh dơi mât uănh tâm nau rêh;

c) Mpơl măt kan ma bu nuyh dơi bu mât uănh kơl tâm nau rêh dơi uănh trĕng tâm nau kan kơp, pah kan tĕng nau way bon lan n’hanh tĕng ăp ntil nau dơi kan ba bă bơh pháp luật gơi mât uănh, kơl uĕh nau kan ma bu nuyh dơi bu mât uănh tâm nau rêh.

Nau 59: Mât uănh ndu ndơ bơh bu nuyh dơi mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

1. Bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh mô hŏ têh, bu nuyh mô gĭt kan tâm nau rêh dơi kan gơi mât uănh ndu ndơ bơh bu nuyh dơi mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh tâm ban ndu ndơ păng nơm; dơi pah kan tĕng nau way tâm ban ma bon lan tâm ăp ntil ndu ndơ bơh bu nuyh dơi mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh

Nau kan tăch, rgâl, ân manh, ntăm, sŏk prăk dŏng n’hanh nau kan tĕng nau way bon lan êng đah ndu ndơ kh’lay âk bơh bu nuyh dơi mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh lah dơi ân bu nuyh ksiêm bu nuyh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh mơ dơi kan.

Bu nuyh mât uănh kơl du huê bu nuyh tâm nau rêh mô dơi sŏk ndu ndơ bu nuyh dơi mât uănh gơi ân ma bu êng. Ăp ntil nau kan đah bu nuyh mât uănh du huê bu nuyh tâm nau rêh n’hanh bu nuyh dơi bu mât uănh lah sŏk dŏng tâm pă ndu ndơ bu nuyh nĕ ât mô dơi bu kơp, lah bu nuyh nĕ nơm ân êng mơ bu nuyh mât uănh du huê bu nuyh tâm nau rêh dơi kan.

Lơp 5: Mbơh joi bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh, mbơh lah bu nuyh lĕ roh, mbơh bu nuyh lĕ khĭt

Nau 64: Nau đă kan gơi mbơh joi bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh n’hanh mât mray ân ndơ ndơ bu nuyh nĕ

Lah du huê bu nuyh roh mô gĭt ntŭk gŭ ntŭk hăn 06 khay lâ ka lơ lah ăp bu nuyh dơi kan, dơh dăch đah bu nuyh aơ dơi đă Ntŭk kan phat dôih mbơh joi bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh tĕng nau way bri dak tâm nau k’chŭt n’hanh dơi kan gơi đă Ntŭk kan phat dôih tĕng kơt nau kan mât mray an ndu ndơ bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh tĕng nau n’hêl Nau 65 bơh N’kô luật aơ.

Nau 65: Mât mray an ndu ndơ bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh

1. Tĕng nau đă kan bơh bu nuyh dơi kan, dơh dăch đah bu nuyh rŏ, Ntŭk kan phat dôih jao ndu ndơ bơh bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh ân bu nuyh aơ mât mray an:

a) Lah ăp ntil ndu ndơ lĕ dơi bu nuyh roh mô gĭtt ntŭk gŭ ntŭk hăn lĕ jao ân bu nuyh nĕ mât mray kan lah bu nuyh nĕ dơi mât mray an ân uĕh;

b) Lah ndu ndơ bư ndrel lah bu nuyh tơm hôm e nĕ mât mray êng;

c) Lah ndu ndơ yor ur mô rĭ sai mât mray êng lah ur mô rĭ sai dơi mât mray; lah ur mô rĭ sai khĭt mô rĭ mô hôm gĭt nau mĭn tâm nau kan, gĕh nau jêr tâm nau mĭn, mô hôm blau pah kan aơ ri lah kon khăn păng lĕ têh mô rĭ mê, mbâ bu nuyh roh mô gĭt ntŭk gŭ ntŭk hăn mât mray an ndu ndơ.

2. Lah mô gĕh ăp bu nuyh dơi bu n’hêl ta nau 1 Nau aơ lah Ntŭk kan phat dôih ntĭm đă du huê bu nuyh tâm mpôl băl bu nuyh mô hôm saơ gŭ ta ntŭk rêh mât mray an ndu ndơ, lah mô gĕh mpôl băl dơh dăch lah Ntŭk kan phat dôih ntĭm đă bu nuyh êng mât mray an ndu ndơ.

Điều 68. Tuyên bố mất tích

1. Khi một người biệt tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích.

Thời hạn 02 năm được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó; nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.

Điều 71. Tuyên bố chết

1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:

a) Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;

b) Biệt tích trong chiến tranh sau 05 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;

c) Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

d) Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này.

N’kô VII, Drăp ndơ

Nau 105. Drăp ndơ

1. Drăp ndơ lag ndu ndơ dŏng, prăk, sam bŭt kh’lay n’hanh nau dơi kan gơi prăp ndrăp ndơ.

2. Drăp ndơ gĕh ăp ntil ndu ndơ dơi ndjôt ta săk n’hanh ndu ndơ ta neh gŭ. Ndu ndơ dơi ndjôt ta săk n’hanh ndu ndơ ta neh gŭ kơp lah ndu ndơ dôl ma gĕh n’hanh drăp ndơ dăch gĕh tâm nau rêh bơh kơi

Nau 106. Bư sam bŭt kơp drăp ndơ

1. Nau dơi dŏng drăp ndơ, nau dơi kan ba bă lah ndu ndơ ta neh gŭ dơi nkra sam bŭt kơp tĕng nau n’hêl bơh N’kô luật aơ n’hanh nau way bư sam bŭt kơp drăp ndơ.

2. Nau dơi dŏng drăp ndơ, nau dơi kan ba bă lah ndu ndơ ta neh gŭ mô kâp bư sam bŭt kơp drăp ndơ, mô kơp lah lah nau way dăn bư sam bŭt kơp drăp ndơ gĕh nau n’hêl êng.

3. Nau kan bư sam bŭt kơp drăp ndơ lah dơi mbơh ân bu gĭt mô dơi pôn ôh.

Nau 107. Ndu ndơ dơi ndjôt ta săk n’hanh ndu ndơ ta neh gŭ

1. Ndu ndơ ta neh gŭ gĕh:

a) Neh ntu;

b) Wâl, ndu ndơ ndâk jêng dơi nkra ta neh gŭ;

c) Ndu ndơ êng ndrel ma neh ntu, Wâl, ndu ndơ ndâk jêng dơi nkra ta neh gŭ;

d) Ndu ndơ ba bă tĕng nau n’hêl tâm nau way.

2. Ndu dơi dơi ndjôt ta săk lah ăp ntil ndu ndơ mô dơi kơp ôh lah ndu ndơ ta neh gŭ.

Nau 108. Ndu ndơ dôl gĕh n’hanh ndu ndơ gĕh tâm nau rêh bơh kơi

1. Ndu ndơ dôl gĕh lah ndu ndơ gĕh n’hanh dơi bu nuyh nơm tơm mât mray dŏng, dơi dŏng ăp ntil ndu ndơ bơh kơi mô rĭ bơh năp tâ kơp gĕh ndu ndơ.

2. Ndu ndơ gĕh tâm nau rêh bơh kơi gĕh:

a) Ndu ndơ mô hŏ gĕh;

b)  Ndu ndơ lĕ gĕh khă nĕ bu nuyh nơm tơm mât mray dŏng ăp ntil ndu ndơ bơh kơi tâ kơp gĕh ndu ndơ.

Nau 109: Hoa lợi, lợi tức

Lah du ndơ gĕh êng yor ndu ndơ dŏng n’sĭt gĕh.

2. Lah ăp ntil ndu ndơ gĕh n’sĭt yor dong ăp ntil ndơ kan.

N’kô VIII, Giao dịch dân sự

Nau 116. Giao dịch dân sự

Giao dịch dân sự lah nau ka ndrel mô rĭ nau kan êng du huê bư gĕh tay, plăch rgâl mô rĭ lâm nau dơi kan, nau kan bu nuyh bon lan.

Nau 117: Nau dơi kan gơi kơp bơh nau kan giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự dơi kơp kan lah gĕh ăp ntil nau aơ:

a) Bu nuyh kan gĕh nau blau pháp luật bu nuyh bon lan, nau blau bu nuyh bon lan kan di đah giao dịch dân sự dơi kơp;

b) Bu nuyh kan tĕng kan giao dịch dân sự mô gĕh bu mpet đă;

c) Nau dâng ŭch kan n’hanh phâm nau kan giao dịch dân sự mô bư tih nau mô dơi kan bơh luật, mô dơi tih nuih nhâm tĕng kan bon lan.

2. Nau kan bơh giao dịch dân sự lah nau dơi dŭt kan bơh giao dịch dân sự tâm nau kan lah luật gĕh nau n’hêl.

Nau 118. Nau dâng ŭch kan bơh giao dịch dân sự

Nau dâng ŭch kan bơh giao dịch dân sự lah nau uĕh yor bu nuyh kan ŭch kan gĕh lah kơp nau kan nĕ.

Nau 119. Nau kan bơh giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự dơi pah kan tâm ban bâr ngơim đah sam bŭt nchih mô rĭ tĕng nau kan ntĭm ba bă.

Giao dịch dân sự tĕng bơh nau kan điện tử đah nau kan mbơh hưn ta sam bŭt nchih tĕng nau way pháp luật tâm nau kan giap dịch dân sự dơi kơp lah pah kan đah sam bŭt nchih.

2. Lah gĕh luật đă tĕng n’hêl giao dịch dân sự pah kan đah sam bŭt nchih gĕh kông chưng, chưng thực, dăn bư sam bŭt he tĕng kan ân di nau n’hêl nĕ.

Chương IX, Đại diện

Điều 134. Đại diện

1. Đại diện là việc cá nhân, pháp nhân (sau đây gọi chung là người đại diện) nhân danh và vì lợi ích của cá nhân hoặc pháp nhân khác (sau đây gọi chung là người được đại diện) xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.

2. Cá nhân, pháp nhân có thể xác lập, thực hiện giao dịch dân sự thông qua người đại diện. Cá nhân không được để người khác đại diện cho mình nếu pháp luật quy định họ phải tự mình xác lập, thực hiện giao dịch đó.

3. Trường hợp pháp luật quy định thì người đại diện phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập, thực hiện.

Điều 135. Căn cứ xác lập quyền đại diện

Quyền đại diện được xác lập theo ủy quyền giữa người được đại diện và người đại diện (sau đây gọi là đại diện theo ủy quyền); theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, theo điều lệ của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật (sau đây gọi chung là đại diện theo pháp luật).

Nau 136. Mpơl măt du huê bu nuyh kan tĕng nau way du huê bu nuyh kan

1. Mbâ, mê đah kon mô hŏ têh.

2. Bu nuyh kơl kan an ma bu nuyh dơi kơl kan. Bu nuyh kơl kan an ma bu nuyh gĕh nau jêr tâm nau mĭn, blau bư tơm tâm ăp ntil nau kan tĕng nau way pháp luật dơi Ntŭk kan phat dôl đă kan an.

3. Bu nuyh yor Ntŭk kan phat dôl ntĭm đă jan yor mô gĭt bu nuyh mpơl măt kan an tĕng nau n’hêl n’kô 1 n’hanh n’kô 2 Nau aơ.

4. Bu nuyh yor Ntŭk kan phat dôl ntĭm đă đah bu nuyh mô blau mĭn kan tâm nau kan.

Nau 137. Mpơl măt kan an ma du huê bu nuyh kan tĕng nau kan bu nuyh kan

1. Bu nuyh mpơl măt kan an ma du huê bu nuyh kan tĕng nau kan bu nuyh kan gĕh:

a) Bu nuyh kan dơi bu nuyh nơm ntĭm kan đă tĕng nau kan;

b) Bu nuyh dơi kan mpơl măt tĕng nau kan bơh phap luật;

c) Bu nuyh yor Ntŭk kan phat dôih đă kan tâm k’chŭt phat dôih ta Ntŭk kan phat dôih.

2. Du huê bu nuyh kan lah dơi gĕh âk bu nuyh mpơl măt kan an tĕng nau way pháp luật n’hanh ăp bu nuyh mpơl măt kan an ân du huê bu nuyh nĕ dơi pah kan tĕng Nau 140 n’hanh Nau 141 bơh N’kô luật aơ.

Nau 138. Bu nuyh kan dơi đă mpơl măt kan an

1. Du huê bu nuyh kan, âk phung kan dơi đă du huê bu nuyh mpơl măt kan an, âk bu nuyh kan an gơi kơp, pah kan tĕng nau kan bu nuyh bon lan.

2. Ăp bu nuyh tâm r’năk, ntŭk kan ndrel, phung kan mô dơi kan ma âk bu nuyh lah dơi chră gơi đă du huê bu nuyh kan, âk bu nuyh kan êng mpơl măt kan an, pah lan tĕng nau kan bu nuyh bon lan tâm ăp ntil ndu ndơ gĕh bư ndrel bơh ăp bu nuyh tâm r’năk, ntŭk kan ndrel, phung kan mô dơi kan ma âk bu nuyh lah dơi chră gơi đă du huê bu nuyh kan,

3. Bu nuyh lĕ nŭm chhât mprăm năm tât ta chhât mpham năm lah bu nuyh dơi kan đă mpơl măt kan an, mô kơp lah nau way tĕng phap luật mhêl tĕng nau kan bu nuyh bon lan yor bu nuyh lĕ nŭm nchhât mpham năm lâ ma ka lơ kơp, pah kan.

Nau 139. Nau gĕh kan di bơh bu nuyh mpơl măt kan ma bu huê nuyh

1. Nau kan tĕng nau way bu nuyh bon lan yor bu nuyh mpơl măt kan an, pah kan ma bu nuyh tâl pe di mau nau kan mpơl măt gơi njêng tay nau dơi kan, nau kan đah ma bu nuyh dơi mpơl măt kan an.

2. Bu nuyh mpơl măt kan an dơi kan gơi kơp, pah kan tĕng nau kan dơi păng kan gơi gĕh nau kan uĕh tâm nau kan mpơl măt kan an.

3. Lah gĕh nô nau bu nuyh mpơl măt kan an gĭt mô rĭ gĭt nau kan kơp di nau kan mpơl măt kan an yor tih bu nuyh, bu ndrôh, bu ntăp dông nkhĭt, đă tĕng kơt kan lah kơp kan, pah kan nau kan mô gĕh njêng nau dơi kan mhe, nau kan ma bu nuyh mpơl măt kan, mô kơp lah bu nuyh mpơl măt kan an mô rĭ nau aơ khă nĕ lah mô gĕh lah.

Nau 140. Dŭt dơi zŏ nar khay mpơl măt kan kơl ma du huê bu nuyh

1. Nau dŭt zŏ nar khay mpơl măt kan kơl ma du huê bu nuyh dơi kơp tĕng sam bŭt bu nuyh nơm nĕ đă kan, tĕng nau ntĭm kan ăp ntŭk kan, tĕng nau way kan ma du huê bu nuyh mô rĭ tĕng nau way bri dak.

2. Lah mô dơi gĭt nar khay mpơl măt kan kơl ma du huê bu nuyh dơi n’hêl ta n’kô 1 Nau aơ lah nar khay dơi kơp kan kơt aơ:

a) Mbơh nau dơi kan mpơl măt kan kơl ma du huê bu nuyh dơi kơp tĕng nau kan ma bu nuyh bon lan lah nar khay dŭt mpơl măt kan an dơi kơp ntơm bơh nar lôch nau kan ma bu nuyh bon lan;

b) Lah bu nuyh mpơl măt kơl kan ma du huê bu nuyh mô dơi bu kơp tĕng nau kan ma bu nuyh bon lan lah nar khay mpơl măt kan an lah du năm, kơp ntơm bơh gĕh nô nau mpơl măt kơl kan ma du huê bu nuyh.

N’kô X, Dŭt zŏ lôch nar dơi kan n’hanh ntơm nar dơi kan

Lơp 1. Dŭt zŏ lôch nar dơi kan

Nau 144. Dŭt zŏ lôch nar dơi kan

1. Dŭt zŏ lôch nar dơi kan lah nar dơi kơp ntơm bơh mông aơ tât ta mông bơh kơi.

2. Dŭt zŏ lôch nar dơi kan dơi kơp tèng mnĭt, mông, nar, pơh, khay, năm mô rĭ đah nau kan gĕh êng.

Nau 145. Nau ntĭm kơp dŭt zŏ lôch nar dơi kan

1. Nau ntĭm kơp dŭt zŏ lôch nar dơi kan dơi tĕng kan bơh nau n’hêl N’kô luật aơ, mô kơp lah gĕh nau nchră êng mô rĭ tĕng nau way n’hêl êng.

2. Dŭt zŏ lôch nar dơi kan dơi kơp tĕng lơ dương, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng.

Nau 146. Nhêl dŭt zŏ lôch nar dơi kan, mông ntơm kơp nar kan

1. Lah bar đah gĕh nau nchră êng dŭt zŏ lôch nar dơi kan lah du năm, ngul năm, du khay, ngul khya, du pơh, du nar, du mông, du mnĭt lah mông nar nĕ dơi kan mô gĕh tâm dăch lah mông nar nĕ dơi kơp kơt aơ:

a) Du năm lah gĕh pe rhiăng prao chhât mprăm nar;

b) Ngul năm lah prao khay;

c) Du khay lah pe chhât nar;

d) Ngul khay lah chhât mprăm nar

đ) Du pơh lah prao nar;

e) Du nar lah bar chhât nar;

g) Du mông lah prao chhât mnĭt

h) Du mnĭt lah prao chhât giây.

Nau 146. Nhêl dŭt zŏ lôch nar dơi kan, mông ntơm kơp nar kan

2. Lah ăp đah gĕh nau nchră êng mông khay kan bôk khay, ngul khay, lôch khay lah mông nar nĕ dơi nhêl kơt aơ:

a) Bôk khay lah lơ ntơm tâm khay;

b) Ngul khay lah nar lơ mprăm tâm khay;

c) lôch khay lah lơ lôch tâm khay nĕ.

3. Lah ăp đah gĕh nau nchră êng mông khay kan bôk năm, ngul năm, lôch năm lah mông nar nĕ dơi nhêl kơt aơ:

a) Bôk năm lah lơ ntơm tâm khay ngoay;

b) Ngul năm lah nar lơ mprăm tâm khay prao;

c) lôch năm lah lơ lôch tâm khay chhât bar.

Nau 147: Mông nar ntơm kơp kan

1. Lah mông nar dơi kơp tĕng mnĭt, tĕng mông lah mông nar dơi kơp tĕng mông nar dơi kơp.

2. Lah mông nar dơi kơp tĕng nar, pơh, khay, năm lah nar ntơm mông nar nĕ mô dơi kơp lah dơi kơp ntơm bơh nar bơh kơi nar dơi kơp.

3. Lah mông khay ntơm bơh du ntil nau kan lah nar gĕh nau kan nĕ mô dơi kơp lah dơi kơp ntơm bơh nar bơh kơi nar dơi kơp.

Nau 148: Lĕ lôch mông nar kan

1. Lah mông nar kan kơp tĕng nar lah lĕ lôch mông nar kan ât dơi kơp tĕng nar lôch bơh mông nar nĕ.

2. Lah mông nar kan kơp tĕng pơh lah lĕ lôch mông nar kan ât dơi kơp tĕng nar tâm ban ma pơh lôch bơh mông nar nĕ.

3. Lah mông nar kan kơp tĕng khay lah lĕ lôch mông nar kan ât dơi kơp tĕng nar tâm ban ma pơh lôch bơh mông nar nĕ; lah khay lĕ lôch mông nar kan mô gĕh nar tâm ban lah mông nar lĕ lôch kan dơi kơp lĕ nar lŏch bơh khay nĕ.

4. Lah mông nar kan kơp tĕng năm lah lĕ lôch mông nar kan ât dơi kơp tĕng nar, khay tâm ban ma năm lôch bơh mông nar nĕ.

5. Lah nar lôch bơh bơh mông nar kan nĕ lah nar rlu lôch pơh mô rĭ nar rlu rbŭn lah lĕ lôch tĕng mông nar lôch nar pah kan bơh kơi bơh nar rlu nĕ.

6. Mông nar lôch nar mông khay kan ntơm bar nchhât puăn mông măng bơh nar nĕ.

Gưl tâl bar: Nau n’hêl lam bu nuyh

N’kô XI, Nau n’hêl ndrel lĕ bu nuyh

Lơp 1. Nau way kơp, pah kan dŏng ndu ndơ, nau dơi kan ba bă đah ma ndu ndơ dŏng

Nau 158. Nau dơi dŏng ndu ndơ

Nau dơi dŏng ndu ndơ lah nau kan dŏng, pit dŏng n’hanh dah ŭch dŏng ma mô ndu ndơ bơh bu nuyh nơm tơm dŏng tĕng nau n’hêl bơh luật aơ.

Nau 159. Nau dơi kan êng đah ndu ndơ dŏng

1.Nau dơi kan êng đah ndu ndơ dŏng lah nau dơi kan bu nuyh ndjôt mray, dŏng ndu ndơ bơh bu nuyh êng.

2. Nau dơi kan êng đah ndu ndơ dŏng gĕh:

a) Nau dơi kan đah ma neh ntu bơh pĭt;

b) Nau dơi dơn dŏng;

c) Nau dơi kan kơp ka lơ.

Nau 160. Nau kan dơi kơp, pah kan dŏng ndu ndơ, nau pah kan êng đah ma ndu ndơ

1. Nau kan dơi dŏng, nau kan êng đah ma ndu ndơ dŏng dơi kơp, pah kan tâm nau aơ ta N’kô luật aơ, luật êng tĕng nau n’hêl êng.

Nau dơi kan êng đah ma ndu ndơ dơi kơp tâm nau kan dŏng dơi ân ma bu êng, mô kơp lah N’kô luật aơ, luật êng tĕng nau n’hêl êng.

2. Bu nuyh dŏng ndu ndơ aơ dơi pah kan tĕng nau mĭn đah ma ndu ndơ khă nĕ lah mô dơi bư tih nau way pháp luật, bư roh mô rĭ bư m’hĭk tât tâm nau uĕh bri dak, bu nong, nau uĕh ndrel lam bon lan, nau dơi kan n’hanh nau kan di bơh bu nuyh êng.

3. Bu nuyh nơm nĕ dơi pah kan êng đah ma ndu ndơ dŏng dơi pah kan tâm nau kan tĕng nau way bơh N’kô luật aơ, luật êng tâm dơh dăch khă nĕ lah mô bư roh mô rĭ bư m’hĭk tât tâm nau uĕh bri dak, bu nong, nau uĕh ndrel lam bon lan, nau dơi kan n’hanh nau kan di bơh bu nuyh êng.

Nau 161. Mông nar kơp dơi dŏng ndu ndơ, nau dơi kan ba bă ma ndu ndơ gĕh

1. Mông nar kơp dơi dŏng ndu ndơ, nau dơi kan ba bă ma ndu ndơ gĕh tĕng nau n’hêl bơh N’kô luật aơ, luật ba bă dơh dăch; lah mô gĕh luật n’hêl lah dơi pah kan tĕng nchră êng bar đah; lah luật mô gĕh n’hêl n’hanh bar đah mô gĕh nau nchră kan êng lah mông nar kơp dơi dŏng ndu ndơ, nau dơi kan ba bă ma ndu ndơ gĕh lah mông nar ndu ndơ dơi jao dơn.

Mông nar ndu ndơ dơi jao dơn lah mông nar bơh đah dơi kan mô rĭ bu nuyh mpơl măt kan ân di nau way dơn dŏng ndu ndơ.

2. Lah ndu ndơ mô hŏ jao dơn lah gĕh tay prăk kon lah prăk kon se dơi n’sĭt bơh bu nuyh gĕh ndu ndơ jao dơn, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng bar.

Nau 162. Nau klach roh ndu ndơ

1. Bu nơm tơm gĕh ndu ndơ pah dơn êng nau roh ndu ndơ yor păng nơm prăp, mô kơp lah gĕh nau nchră êng mô rĭ N’kô luật aơ, luật rĭ gĕh nau n’hêl êng.

2. Bu nuyh nơm bư tơm dơi pah kan êng đah ndu ndơ dơn êng nau rh ndu ndơ tĕng păng nơm dơi pah kan, mô kơp ôh lah gĕh nau nchră êng đah bu nuyh nơm tơm gĕh ndu ndơ mô rĭ N’kô luật aơ, luật rĭ gĕh nau n’hêl êng.

Nau 163. Mât mray nau dơi dŏng, nau dơi kan ba bă đah ndu ndơ dŏng

1. Mô gĕh bu huê bu nuyh lah mô dơi dŏng, bu sŏk nau way dŏng, nau dơi kan ba bă đah ndu ndơ dŏng.

2. Lah gĕh nau kan kh’lay gơi mât mray bri dak, ân đăp mpăn bri bon n’hanh gĕh nau uĕh ma bri dak, nô nau pah kan gơnh, n’gang râl phŭt siăl, dak bŭk, Bri dak rvăt nhanh manh dŏng dơi tâm ndu ndơ ma ăp ntŭk kan, bu nuyh gĕh ndu ndơ tĕng rnoh prăk tâm bon lan.

Nau 164. Nau kan mât mray nau dơi dŏng ndu ndơ, nau dơi kan ba bă đah ndu ndơ dŏng

1. Bu nuyh nơm tơm dŏng, ndu ndơ dơi pah kan êng đah ndu ndơ dŏng dơi păng nơm mât mray êng, n’gang lah gĕh bu nuyh pit sŏk đah ăp ntil nau kan mô tih tĕng nau way pháp luật.

2. Bu nuyh nơm tơm dŏng, ndu ndơ dơi pah kan êng đah ndu ndơ dơi kan gơi đă Ntŭk kan phat dôih, ntŭk kan tâm bri dak dơi kan đă bu nuyh gĕh nau kan tih pit sŏk ndu ndơ bu êng n’sĭt lơi ndu ndơ ma bu nĕ nơm, nhup kuh nau kan n’hanh yor pit sŏk ndu ndơ tĕng nau way dŏng ndu ndơ, nau dơi kan ba bă đah ndu ndơ n’hanh đă bu nuyh gĕh nau tih nĕ ntrŏk tay nau roh prăk rêl tâm nau kan.

Lơp 2. Mât mray nau dơi dŏng, nau dơi kan ba bă đah ndu ndơ dŏng

Nau 165. Sŏk ndu ndơ gĕh nau way pháp luật

1. Sŏk ndu ndơ gĕh nau way pháp luật lah nau kan sŏk lơi ndu ndơ tĕng nau kan kơt aơ:

a) Bu nuyh nơm tơm sŏk ndu ndơ;

b) Bu nuyh dơi bu nuyh nơm tơm ndu ndơ nsĭng mât uănh an ndu ndơ;

c) Bu nuyh dơi ndơp nau kan sŏk dŏng ndu ndơ tă bơh nau pah kan ndrel bon lan ân di tĕng nau way pháp luật;

d) Bu nuyh gĭt saơ n’hanh prăp an ndu ndơ mô gĕh bu nuyh mât, ndu ndơ mô gĭt tô tơm bu nuyh, ndu ndơ bu bư tup, chưăl, bu brôi, pôn, ngŭm tâm dak di đah nau n’hêl bơh N’kô luật aơ, nau n’hêl êng êng bơh pháp luật ndrel;

đ) Bu nuyh saơ n’hanh mât an ndrôk rpu, pêp iăr, ndu ndơ tâm dâng dak hiơt di đah nau n’hêl bơh N’kô luật aơ, nau n’hêl êng êng bơh pháp luật ndrel;

e) Nau kan êng yor phap luật n’hêl.

2. Nau kan sŏk dŏng ndu ndơ mô di đah nau n’hêl bơh lơp 1 Nau aơ lah nau kan sŏk dŏng ndu ndơ tih nau way phap luật

Nau 166. Nau kan sŏk lơi ndu ndơ păng nơm

1. Bu nuyh nơm tơm ndu ndơ, dơi pah kan tĕng nau kan êng đah ndu ndơ gơi sŏk lơi ndu ndơ păng nơm yor bu pit, bu nuyh dŏng ndu ndơ, bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ mô gĕh nau têl pháp luật.

2. Bu nuyh nơm tơm ndu ndơ yor bu sŏk pit yor bu lĕ dŏng dôl dơi kan êng đah ndu ndơ nĕ.

Mục 3. Giới hạn quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản

Điều 171. Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản trong trường hợp xảy ra tình thế cấp thiết

1. Tình thế cấp thiết là tình thế của người vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa trực tiếp lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải có hành động gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn.

2. Trong tình thế cấp thiết, chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản không được cản trở người khác dùng tài sản của mình hoặc cản trở người khác gây thiệt hại đối với tài sản đó để ngăn chặn, làm giảm mối nguy hiểm hoặc thiệt hại lớn hơn có nguy cơ xảy ra.

3. Gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là hành vi xâm phạm quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản bị thiệt hại trong tình thế cấp thiết được bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 595 của Bộ luật này.

Điều 172. Nghĩa vụ bảo vệ môi trường

Khi thực hiện quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản thì chủ thể phải tuân theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; nếu làm ô nhiễm môi trường thì phải chấm dứt hành vi gây ô nhiễm, thực hiện các biện pháp để khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại.

Nau 174. Nau kan đup gưt nau nhêl ndâk nkra

Lah ndâk nkra ngih wâl, bu nuyh nơm tơm, dŏng ndu ndơ dơi pah kan êng ma ăp ntil ndu ndơ dŏng tĕng pháp luật ndâk nkra, pah kan ân đăp mpăn, mô dơi ndâk nkra prêh ir, nau dăch yor pháp luật n’hêl n’hanh mô dơi bư tih tâm nau uĕh, nau di bơh bu nuyh tơm tơm wâl, bu nuyh dơi pah kan êng ma ndu ndơ neh bơh pĭt n’hanh ndu ndơ bơh ntŭk gŭ.

Nau 175. N’har tâm dăch neh dŏng

1. N’har tâm dăch neh dŏng dơi kơp tĕng nau tâm nchră êng mô rĭ tĕng nau pah kan bơh bri dak dơi kan.

N’har tâm dăch neh dŏng dơi kơp tĕng nau way tâm nau rêh mô rĭ tĕng n’har neh tâm pă lĕ zŏ rlau 30 ma ka lơ mô gĕh bu tâm pit.

Mô dơi in, pit, rgâl gâng lŭ tăm tâm pă neh, khă neh ntu lah trong bong hŏch dak, ntu, mbok lŏ. Ăp bu nuyh pah kan ân uĕh gơi đup gưt, gơi gĕh trong n’har neh ndrel.

2. Bu nuyh dŏng neh dơi dŏng ka lơ n’hanh neh tâm dâng neh tĕng trong sŏng tâm dâng neh tât ka lơ trôk ân di tèng nau n’hêl pháp luật n’hanh mô dơi bư gĕh nau tih tâm nau dŏng kan neh bu êng.

Bu nuyh dŏng neh tăm tơm di dơm dơi n’hanh ndâk nau kan êng tâm neh păng nơm n’hanh tĕng n’har neh lĕ tâm pă; lah reh tơm si, n’kĭng si in neh bu he koh lơi reh, n’kĭng tơm si in neh bu, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng bar đah bu nuyh gĕh neh.

Nau 176. Ntŭk tâm ding ăp neh ntu

1. Bu nuyh gĕh neh ntu dơi ndâk tăm n’har neh, n’gar, tăm tơm si, nkra m’bir ta neh păng nơm dơm, mô dơi ndâk nkra ta neh bu ôh.

2. Ăp bu nuyh gĕh neh ntu tâm dăch gĕh nau tâm nchră êng bar đah tâm nau kan ndâk tăm n’har neh, n’gar, tăm tơm si, nkra m’bir gơi tâm pă ân gĭt neh ntu, ăp ntŭk n’har neh dơi bu ndâk nkra aơ jêng ndơ bư ndrel bar đah bu nuyh nơm tơm neh nĕ.

Lah n’har neh tâm ding yor du mpeh nkra êng n’hanh dơi bu nuyh êng bơh pĭt neh nĕ nơm ân lah n’har neh ndâk nkra nĕ lah n’har neh ndrel, prăk dŏng nkra yor bu nuyh nơm bơh đah ŭch nkra dŏng êng, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng; lah bu nuyh nơm bơh pĭt neh nĕ mô ân khă nĕ lah gĕh nau kan di lah bu nuyh ndâk nkra n’har neh, n’gar, tăm tơm si, ndâk nkra m’bir rơih lơi.

3. Lah n’har neh jêng mbir wâl ndrel, bu nuyh nơm tơm neh ntu bơh pĭt nĕ mô dơi bư mpông phak, trôm siăl nkhôm mô rĭ lôk m’bir, lah bu nuyh nơm tơm neh ntu bơh pĭt nĕ ân nkra mơ he dơi nkra.

Lah wâl ndâk nkra êng êng khă nĕ m’bir wâl tâm êp lah bu nuyh noơm tơm neh ntu dơi lôk m’bir, dơm nkra ndu ndơ mô dơi in m’bir neh bu êng.

Lah tơm si jêng n’har neh tâm pă neh, bar đah gĕh nau kan răk mray; tâm pă ân tâm ban lah gĕh prăk yor tăch tơm si, sa play, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng.

Nau 177. Mât răk ân uĕh lah gĕh tơm si tơm gle, wâl gŭ chơ lôt rlâm

1. Lah gĕh tơm si tơm gle, wâl ndâk nkra dăch chơ lôt rlâm dăch neh bu bơh pĭt n’hanh ăp ntŭk bơh mĕng lah bu nuyh nơm tơm wâl nĕ pah kan ân ngăch tâm nau kan gơi, sreh tơm si, nkra tay mô rĭ rơih lơi wâl dăch chơ lôt tĕng nau đă kan bu nơm tơm nĕ bơh pĭt nĕ mô rĭ bơh mĕng n’hanh tĕng nau đă kan bơh ăp ntŭk kan bri dak, lah bu nuyh tơm tơm nĕ mô ŭch pah kan lah bu nuyh nơm tơm neh bơh pĭt dơi kan gơi đă ntŭk kan tâm bri dak dơi sreh tơm si, rơih ngil wâl. Prăk roh yor sreh tơm si, rơih ngil wâl yor bu nuyh tơm gĕh tơm si, wâl dăch chơ lôt nĕ ntrŏk.

2. Lah kuyh ntu dak, ntu ka mô rĭ ndâk nkra ngih wâl tâm dâng neh, bu nuyh nơm tơm wâl kuyh, ndâk nkra ngai đah neh bu tĕng nau n’hêl pháp luật tâm nau kan nkra ngih wâl n’hêl.

Lah nkra ăp ngil wâl ĕk chrach, jay dơm ndu ndơ khih mô rĭ ăp ntil ndu ndơ ba bă lah nau kan nĕ bư bâ ntŭk gŭ lah bu nuyh nơm tơm neh nĕ nkra ngai đah neh păng nơm ma neh bu ân ngai tâm di, nkra ân mô gĕh bâ, đăp mpăn n’hanh mô gĕh bư m’hĭk tât ta neh nru bu nuyh êng bơh pĭt nbĕ.

3. Lah gĕh nau m’hĭk bư roh ndu ndơ bu bơh pĭt nĕ n’hanh ăp ntŭk bơh mèng tĕng nau n’hêl 1 n’hanh nau 2 Nau aơ ah bu nuyh nơm tơm neh gĕh tơm si, ngil wâl ntrŏk prăk ma bu bơh pĭt.

Nau 178. Mpông mphak in neh bu êng bơh pĭt

1. Bu nuyh nơm tơm wâl dơi pơk mpông mphak bơh tăch luh lăp leo bơh pĭt , wâl bơh năp n’hanh trong hăn ndrel tĕng nau n’hêl pháp luật tâm nau kan ndâk nkra.

2. Mpeh tâm dâng ding ka lơ mpông luh lăp, mpeh tâm dâng ding ka lơ mpông leo bơh trong ndrel ngai đah neh ntơm 2,5 met ma ka lơ.

N’kô XIII, Nau dơi dŏng

Lơp 1. Nau ntĭm nau dơi dŏng

Lơp jê 1. Nau sŏk dŏng

Nau 186. Nau sŏk dŏng bơh bu nuyh nơm tơm ndu ndơ

Bu nuyh nơm tơm ndu ndơ pah kan tĕng nau mĭn tâm bôk gơi njuôt mray, dăp dơm ndu ndơ dŏng păng nơm khă nĕ lah mô dơi bư tih pháp luật, nau m’hĭk tâm nuih nhâm.

Nau 187. Nau sŏk dŏng bu nuyh dơi bu nuyh nơm tơm ndu ndơ

1. Bu nuyh dơi bu nuyh nơm tơm ndu ndơ đă mât uănh an ndu ndơ pah kan sŏk dŏng ndu ndơ tâm nau dŭt dơi kan, tĕng nau ntĭm, tĕng mông khay yor bu nuyh nơm tơm ndu ndơ kơp.

2. Bu nuyh dơi bu nuyh nơm tơm ndu ndơ mô dơi jêng bu nuyh nơm tơm ndu ndơ bu ân mât uănh tĕng Nau 236 bơh N’kô luật aơ.

Nau 188. Nau sŏk dŏng bơh bu nuyh dơi bu jao ndu ndơ tĕng nau pah kan êng bu nuyh bon lan

1. Lah bu nuyh nơm tơm ndu ndơ jao ndu ndơ ân bu nuyh êng tĕng nau pah kan êng bu nuyh bon lan lah nau kan mô gĕh ndơp nau sŏk dŏng lah bu nuyh dơi bu jao ndu ndơ pah kan ân uĕh gơi sŏk dŏng ndu ndơ ân di đah nau kan, nau tâm nchră bar đah kan.

2. Bu nuyh dơi bu jao ndu ndơ dơi dŏng ndu ndơ bu jao, dơi sŏk dŏng, dŏng ndu ndơ nĕ ân ma bu nuyh êng lah dơi bu nuyh nơm tơm ndu ndơ đă ân.

3. Bu nuyh bu jao ndu ndơ mât uănh an mô jêng bu nuyh nơm tơm ndu ndơ dơi jao tĕng nau n’hêl Nau 236 bơh N’kô luật aơ.

Lơp jê 2. Nau dơi dŏng ndu ndơ

Nau 189. Nau dơi dŏng ndu ndơ

Nau dơi dŏng ndu ndơ lah nau dŏng ân ma săk jăn, gĕh n’sĭt ndu ndơ yor dŏng ndu ndơ.

Nau dơi dŏng ndu ndơ dơi jao ân ma bu nuyh êng tĕng nau nchră êng mô rĭ tĕng nau n’hêl bơh pháp luật.

Nau 190. Nau dơi dŏng ndu ndơ bơh bu nuyh nơm tơm ndu ndơ

Bu nuyh nơm tơm ndu ndơ dơi dŏng ndu ndơ tĕng dah ŭch săk păng nơm khă nĕ lah mô dơi bư roh mô rĭ bư gĕh nau m’hĭk ma bri dak, bu nong, nau m’hĭk ma bri bon, nau dơi kan n’hanh nau kan di bu nuyh êng.

Nau 191. Nau dơi dŏng ndu ndơ bơh bu nuyh mô gĕh tô tơm ndu ndơ

Bu nuyh mô gĕh tô tơm ndu ndơ dơi dŏng ndu ndơ tĕng nau nchră êng đah ma bu nuyh nơm tơm ndu ndơ tĕng nau n’hêl pháp luật.

Lơp jê 3. Nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ he nơm

Nau 192. Nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ he nơm

Nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ he nơm lah nau dơi kan gơi jao ndu ndơ, lơi nau dơi kan dŏng mô rĭ vĭt klup ndu ndơ dŏng.

Nau 193. Nau dơi kan lah nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ he nơm

Nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ he nơm dơi gĕh nau mĭn gĭt kan tĕng di nau way pháp luật.

Lah pháp luật gĕh nau n’hêl ân kơt, sam bŭt kan dah ŭch tăch ndu ndơ he nơm lah he kan tĕng sam bŭt ntĭm nĕ.

Nau 194. Nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ bu nuyh tơm nơm

Bu nuyh nơm tơm ndu ndơ dơi tăch, rgâl, ân, ân manh, ân ma oh kon mon sau bơh kơi, lơi mô hôm ŭch dŏng, klŭp mô rĭ pah kan gơi bư dah chz ân di tĕng nau way pháp luật ma ndu ndơ păng nơm dŏng.

Nau 195. Nau dơi kan dah ŭch tăch ndu ndơ bơh bu nuyh lah mô gĕh bu nơm tơm ndu ndơ

Bu nuyh lah mô gĕh bu nơm tơm ndu ndơ lah dơi dŏng dah ŭch ndu ndơ aơ tĕng nau ntênh bu nơm tơm gĕh ndu ndơ mô rĭ tĕng luật n’hêl.

Nau 196. Nau dah dŭt dơi kan gơi tăch ndu ndơ he nơm

1. Nau kan dah dŭt dơi kan gơi tăch ndu ndơ he nơm tĕng nau way luật n’hêl.

2. Lah ndu ndơ dŏng tăch lah ndo kơp ndu ndơ têl tă bơh kal e – ndu ndơ tâm nau way tĕng nau n’hêl luật ndu ndơ têl kal e lah dơi Bri dak dơi rvăt.

Lah bu nuyh tăch, phung tăch dơi rvăt lah ăp ntil ndu ndu kh’lay tĕng nau n’hêl luật tăch rvăt drăp, bu nuyh nơm tơm tăch ndơ tăch ân ma ăp ntŭk gĕh nau kan kh’lay nĕ.

Lơp 2. Nau kan dŏng

Lơp jê 1. Ndu ndơ dŏng lam bon lan

Nau 197. Ndu ndơ dŏng ân lĕ rngôch bon lan

Neh ntu, dak, ndu ndơ kh’lay tâm neh, tui ka tâm dak rlai, trôk, ăp ntil ndu ndơ gĕh êng tâm bri dak n’hanh ăp ntil ndu ndơ yor Bri dak ndu, mât uănh jêng ndu ndơ dŏng ndrel lam bu nuyh bon lan yor Bri dak ntơm njôt bôk mât uănh.

Nau 198. Tĕng kơt nau dŏng ndu ndơ bơh bu nuyh nơm tơm đah ma ndu ndơ dŏng lam bu nuyh bon lan

1. Bri dak Kộng hòa bon lan chủ nghĩa Việt Nam jêng bu nuyh mpơl măt, pah kan dŏng ăp ntil ndu ndơ yor lam bu nuyh bon lan dŏng.

2. Chính phủ du nuih mât uănh n’hanh dŏng ân di, ân uĕh n’hanh nkrem ăp ntil ndu ndơ lam bu nuyh bon lan dŏng ndrel.

Nau 200. Pah kan gơi dŏng lam bu nuyh bon lan đah ăp ntil ndu ndơ nsu ta doanh nghiệp

1. Lah ndu ndơ dŏng ndrel lam bu nuyh bon lan dơi nsu ta doanh nghiệp Bri dak pah kan gơi dŏng ăp ntil ndu ndơ tĕng  nau n’hêl bơh pháp luật doanh nghiệp, mât uănh, dŏng prăk bri dak gơi nsu tăch rvẳ, pah kan ta doanh nghiệp n’hanh ăp ntil nau n’hêl bơh pháp luật tâm dăch.

2. Doanh nghiệp pah kan mât uănh, dŏng prăk, neh ntu, lŭ leng tâm dâng neh n’hanh ăp ntil ndu ndơ ba bă yor Bri dak nsu tĕng nau n’hêl pháp luật tâm dơh dăch.

Nau 201. Pah kan gơi dŏng ăp ntil ndu ndơ lam bu nuyh bon lan ma ndu ndơ dơi jao dŏng ân ma bri dak, ntŭk kan ka han kông na bon lan

1. Lah ndu ndơ dŏng ndrel bu nuyh bon lan dơi jao ân ma ăp ntŭk kan bri, ntŭk kan ka han, kông an yor Bri dak pah kan gơi ksiêm, uănh trĕng nau kan mât uănh, dŏng ăp ntil ndu ndơ aơ.

2. Ntŭk kan bri dak, ntŭk kan ka han, kông an bon lan pah kan gơi răk mray, dŏng ân di nau kan, tĕng nau n’hêl pháp luật ma ndu ndơ dŏng dơi Bri dak jao.

Nau 202. Pah kan gơi dŏng ndu ndơ lam bu nuyh bon lan ma ndu ndơ dơi jao dŏng ân ma ăp ntŭk kan chính trị - ntŭk kan chính trị - bon lan, ntŭk kan chính trị bon lan – nau kan, ntŭk kan bon lan, ntŭk kan bon lan – nau kan.

1. Lah ndu ndơ dơi dŏng ndrel ma bu nuyh bon lan dơi ân ma ntŭk kan chính trị - ntŭk kan chính trị - bon lan, ntŭk kan chính trị bon lan – nau kan, ntŭk kan bon lan, ntŭk kan bon lan – nau kan lah Bri dak dơi pah kan ksiêm uănh trĕng nau kan răk mray, dŏng ndu ndơ nĕ.

2. Ntŭk kan chính trị - ntŭk kan chính trị - bon lan, ntŭk kan chính trị bon lan – nau kan, ntŭk kan bon lan, ntŭk kan bon lan – nau kan pah kan ân uĕh gơi răk mray, dŏng ndu ndơ Bri dak jao ân di nau kan, nau tih, tĕng nau n’hêl kan, dăp nau kan yor pháp luật n’hêl, ân di ma nau kan, nau dơn kan dơi n’hêl tâm nau nchră n’hêl kan.

Nau 203. Nau dơi kan du huê bu nuyh, phung kan đah nau kan dŏng, sŏk dŏng ăp ntil ndu ndơ dŏng lĕ rngôch bu nuyh bon lan

Du huê bu nuyh, phung kan dơi dŏng neh ntu, sŏk dŏng nhup ăp ntil mpô pa tâm dak, ndu ndơ tâm dâng neh n’hanh ăp ntil ndu ndơ êng  dơi dŏng lĕ rngôch bu nuyh bon lan ân di, ân uĕh, pah kan ân nŭm nau kan ma Bri dak tĕng nau n’hêl pháp luật.

Nau 204. Ndu ndơ dơi dŏng lĕ rngôch bu nuyh bon lan dơi jao ân ma du huê bu nuyh dŏng, phung kan mât uănh

Lah Ndu ndơ dơi dŏng lĕ rngôch bu nuyh bon lan lah mô hŏ dơi jao ân ma du huê bu nuyh kan, phung kan mât uănh lah Chính phủ ndâk nau kan gơi mât uănh, ksiêm, uănh trĕng n’hanh njêng nau nchră kan mhe lăp dŏng ân uĕh.

Nau 205. Ndu ndơ dŏng êng n’hanh ndu ndơ dơi kơp dŏng êng

1. Ndu ndơ dŏng êng lah ndu ndơ dŏng êng du huê bu nuyh mô rĭ du phung.

2. Ndu ndơ di dơi dŏng êng dah ŭch dŏng iê hĕ dŏng âk rnoh, nau kh’lay.

Nau 206. Sŏk dŏng, dŏng, dah ŭch dŏng ndu ndơ dơi dŏng êng

1. Bu nuyh nơm dŏng dơi sŏk dŏng, dŏng, dah ŭch bư ma ndu ndơ dŏng êng păng nơm gơi dŏng pah kan tâm nau rêh, tăch rvăt, nkra ndu ndơ n’hanh ăp ntil nau pah kan ba bă mô ti luật.

2. Nau kan sŏk dŏng dŏng, dah ŭch bư ma ndu ndơ dŏng êng păng nơm mô dơi bư tih mô rĭ bư m’hĭk iơh tâm bri dak, bu nong, nau uĕh tâm bon lan, nau dơi kan n’hanh nau kan di ăp bu nuyh êng.

Lơp jê 3. Ndu ndơ dŏng ndrel

Nau 207. Ndu ndơ dŏng ndrel n’hanh ăp ntil ndu ndơ dŏng ndrel

1. Ndu ndơ dŏng ndrel lah ndu ndơ dơi dŏng lĕ rngôt ma ăp bu nuyh.

2. Ndu ndơ dŏng ndrel lah dŏng ndrel tĕng gưl n’hanh ndu ndơ dŏng ndrel rbŭn du nau.

Nau 208. Kơp nau kan dơi dŏng ndu ndơ ndrel

Ndu ndơ dŏng ndrel dơi kơp tĕng nau tâm nchră, nau n’hêl pháp luật mô rĭ tĕng nau way tâm nau rêh.

Nau 211. Ndu ndơ dŏng ndrel lam bri bon

1. Ndu ndơ dŏng ndrel lam bri bon lah ndơ dŏng bơh jrŏng rnoi, thôn, âp, bon, bản, phun, sók, phung tĕng chroh aơ chroh ri n’hanh ăp bu nuyh bon lan rêh tâm bri bon ba bă dơi ndâk njêng gĕh tă bơh nau way rêh, ndu ndơ dŏng gĕh yor ăp bu nuyh bon lan tâm chruh, bư ndrel, dơi bu ân dŏng ndrel mô rĭ tă bơh ăp ntŏk ba bă tĕng nau n’hêl pháp luật bri dak gơi gĕh ndu ndơ dŏng ndrel di tâm bri bon.

2. Ăp bu nuyh tâm bri bon răk mray ndrel, dŏng ndrel, dah ŭch pah kan dŏng ndu ndơ gĕh tĕng nau nchră mô rĭ tĕng nau way tâm bri bon khă nĕ lah mô dơi bư tih nau mô dơi ân pah kan tâm luật, mô bư tih nuih nhâm pah kan tâm bon lan.

3. Ndu ndơ dŏng ndrel lam bri bon lah ndu ndơ bư ndrel du ntŏk mô dơi tâm pă.

Nau 212. Ndu ndơ dŏng ndrel ăp bu nuyh tâm r’năk

1. Ndu ndơ ăp bu nuyh tâm r’năk rêh ndrel lah gĕh ăp ntil ndu ndơ yor ăp bu nuyh tâm wâl bư ndrel, tâm nchruh ndâk njêng gĕh n’hanh ăp ntil ndu ndơ dŏng êng dơi kơp tĕng nau kan dŏng tĕng nau n’hêl bơh N’kô luâth aơ tâm dơh dăch.

2. Nau kan sŏk dŏng, dŏng, dah ŭch ân tăch r’văt ndu ndơ ndrel ăp bu nuyh tâm r’năk dơi kan tĕng nau tâm nchră. Lah gĕh nau bu dah ŭch ân tăch r’văt ndu ndơ lah neh ntu, ngih wâl gĕh sam bŭt kí, ndu ndơ lah prăk rêl gĕh pah kan tâm r’năk gơi gĕh nau tâm nchră ăp bu nuyh tâm r’năk lah bu nuyh lĕ têh dơi mĭn blau tâm nau kan ân nŭm, mô kơp lah gĕh luật êng n’hêl.

Nau 213. Ndu ndơ dŏng ndrel bar he ur sai

1. Ndu ndơ dŏng ndrel bar he ur sai jêng du ntil ndu ndơ dŏng ndrel dah ŭch tâm pă.

2. Ur sai ndâk njêng gĕh ndu ndơ, n’hao bư ân âk ndu ndơ dŏng; gĕh nau tâm ban gơi dŏng, sŏk dŏng, dah ŭch bư ndu ndơ dŏng ndrel.

3. Ur sai tâm nchră mô rĭ sai đă ur, ur đă sai mât uănh, dŏng, dah ŭch bư ndu ndơ dŏng ndrel

4. Ndu ndơ dŏng ndrel bar he ur sai dơi tâm pă tĕng nau nchră mô rĭ tĕng nau pă bơh ntŏk kan Phat dôih.

5. Lah ur sai ŭch tĕng nau kan nchră tĕng nau n’hêl pháp luật nau tâm gŭ ur sai tâm r’năk lah ndu ndơ dŏng ndrel ur sai dơi dŏng kan tĕng nau nchră tâm pă ndu ndơ aơ.

Nau 216. Mât prăp ndu ndơ dŏng ndrel

Ăp bu nuyh gĕh ndu ndơ dŏng bư ndrel dơi kan gơi mât prăp ndu ndơ tĕng nau kan di, mô kơp lah gĕh nau nchră êng mô rĭ tĕng nau n’gêl ba bă.

Nau 217. Dŏng ndu ndơ bư ndrel

1. Ăp bu nuyh gĕh ndu ndơ dŏng ndrel dơi kan gơi dŏng, joi gĕh n’sĭt prăk tă bơh ndu ndơ dŏng kan nĕ tâm di ma nau dơi kan dŏng ndu ndơ, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng mô rĭ tĕng nau n’hêl ba bă.

2. Ăp bu nuyh gĕh ndu ndơ dŏng ndrel gĕh nau dơi kan tâm ban tâm nau kan dŏng joi gĕh n’sĭt prăk tă bơh ndu ndơ dŏng kan, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng.

Nau 219. Tâm pă ndu ndơ dŏng ndrel

1.Lah ndu ndơ dŏng ndrel dơi tâm pă lah ăp bu nuyh dŏng ndrel dơi đă kan tâm pă ndu ndơ dŏng ndrel; lah ndu ndơ dŏng ndrel dơi prăp tâm zŏ tĕng nau tâm nchră ăp bu nuyh gĕh ndu ndơ dŏng ndrel mô rĭ tĕng nau n’hêl bơh luật lah ăp bu nuyh dơi dŏng dơi đă tâm pă ndu ndơ lah lĕ mông nar nĕ; kah ndu ndơ dŏng bư ndrel mô dơi tâm pă ta nĕ lah bu nuyh bư ndrel dơi đă kan gơi tăch ndơ dŏng păng nơm, mô kơp ăp bu nuyh dŏng ndu ndơ ndrel gĕh nau tâm nchră êng.

2. Lah gĕh bu nuyh đă du huê bu nuyh tâm ăp bu nuyh gĕh ndu ndơ dŏng ndrel gơi tâm pă ndu ndơ mô rĭ bu nuyh dŏng ndrel ndu ndơ mô gĕh mô gĕh ndu ndơ dŏng êng mô rĭ ndu ndơ êng mô tŏng gơi ntrok lah bu nuyh đă kan dơi đă tâm pă ndu ndơ dŏng ndrel n’hanh pah kan gơi tâm pă ndu ndơ dŏng ndrel, mô kơp lah gĕh nau n’hêl luật êng.

Lah mô dơi tâm pă ndu ndơ dŏng ndrel ta nĕ mô rĭ nau tâm pă aơ bu nuyh gĕh ndơ bư ndrel êng mô ŭch tâm pă lah bu nuyh dơi kan nĕ dơi kan đă bu nuyh nĕ tăch ndơ dŏng ndrel gơi tâm pă ndu ndơ dŏng ndrel.

Nau 220. Mô hôm ân ndu ndơ dŏng ndrel

Ndu ndơ mô hôm ân dŏng ndrel tĕng nau kan aơ:

1. Ndu ndơ dŏng ndrel lă tâm pă

2. Du huê bu nuyh gĕh ndu ndơ dŏng ndrel dơi dŏng êng ndu ndơ dŏng ndrel

3. Ndu ndơ dŏng ndrel mô hôm

4. Lah nau kan êng nau nau n’hêl bơh luật

Lơp 3: Uănh trĕng,  lơi nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Lơp jê 1: Uănh trĕng nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau 221. Tĕng joi nau uănh trĕng nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau kan dơi dŏng ndu ndơ dơi uănh trĕng tâm ăp ntil nau kan aơ:

1. Yor nau pah kan, nau kan bư mir jan ba, tăch rvăt drăp ndơ di, yor nau kan mĭn joi gĕh êng nau kan tâm bôk rngok.

2. Dơi ndơp nau dŏng ndu ndơ tĕng nau nchră mô rĭ tĕng nau jêh kan phat dôih, nau đă kan bơh Ntŏk kan phat dôih, ntŏk kan bri dak dơi pah kan.

3. Gĕh n’sĭt ndu ndơ tâm nau pah kan, ndu ndơ gĕh n’sĭt ta nĕ.

4. Ndâk njêng gĕh ndơ ndơ dŏng mhe tâm rnglăp ndrel, tâm rluk lai, nkra

5. Dơi lơi ân.

6. Nau kan sŏk dŏng ndu ndơ tĕng ăp ntil nau kan yor pháp luật n’hêl lah ndu ndơ mô gĕh bu nuyh tơm, ndu ndơ mô gĭt bu nuyh tơm dŏng; ndu ndơ bu brôi tâm neh, pôn, brôi, ngŭm tâm dak dơi bu saơ; ndu ndơ yor bu nuyh êng bư tŭp, huych, prăp hiơt, mpô pa rong tâm dak dah ma hăn dah ma lơi.

7. Sŏk dŏng ndu ndơ, dơi dŏng ndu ndơ tĕng nau n’hêl na

Nau 236 bơh N’kô luật aơ.

8. Lah gĕh nô nau ba bă tĕng luật n’hêl.

Nau 222. Uănh trĕng nau dơi dŏng ndu ndơ gĕh yor pah kan, nau kan bư mir jan ba, tăch rvăt drăp ndơ di, yor nau kan mĭn joi gĕh êng nau kan tâm bôk rngok

Bu nuyh pah kan, bu nuyh dôl ma pah kan bư mir jan ba, tăch rvăt drăp dơi dŏng đah ăp ntil ndu ndơ gĕh yor păng nơm pah kan, bư mir jan ba, tăch rvăt di, dơi kơp ntơm bơh mông păng gĕh ndu ndơ nĕ.

Bu nuyh kan mĭn joi gĕh êng nau kan tâm bôk rngok gĕh ndu ndơ yor pah nơm mĭn kan tĕng nau n’hêl bơh luật mô dơi pĭt ndu ndơ bu gĕh kan tă bơh bôk rngok.

1. Lah ndu ndơ dŏng âk bu nuyh dŏng ndrel dơi kơp uănh trĕng ăp ntil gơi ndâk jêng ndu ndơ mô dơi tâm pă n’hanh mô dơi kơp ăp ntil ndu ndơ bư ndrel lah ndu ndơ kh’lay mô rĭ ndu ndơ mô khay nĕ ndu ndơ mhe ndâk jêng lah ndu ndơ dŏng ndrl ăp bu nuyh dŏng nĕ; lah ndu ndơ sŏk bư ndrel lah ndu ndơ kh’lay mô rĭ ndu ndơ mô khay nĕ ndu ndơ mhe ndâk jêng ndu ndơ dŏng ndrel ndơ kh’lay, kơp ntơm bơh mông ndu ndơ dŏng mhe dơi ndâk gĕh, bu nơm tơm ndu ndơ gĕh mhe nĕ dơi kan gơi ntrok prăk ân ma bu nuyh gĕh ndu ndơ mô khlay tĕng rnoh prăk, mô kơp lah gĕh nau nchră êng.

2. Lah du huê bu nuyh bư ndrel ndu ndơ dŏng ma bu nuyh êng ndrel ma ndu ndơ dŏng he nơm, khă lĕ gĭt mô rĭ dơi gĭt ndu ndơ nĕ mô gĕh ndơ păng n’hanh mô dơi bu nơm tơm ndu ndơ dŏng ŭch bư ndrel lah bu nuyh nơm tơm gĕh ndu ndơ nĕ gĕh ăp ntil nau dơi kan kơt aơ:

a) Ðă bu nuyh bư ndrel ndu ndơ ân ndu ndơ bư ndrel ma bu nuyh tơm sa ơm n’hanh ntrŏk prăk ma bu nuyh dăn bư ndrel tĕng nau kh’lay rnoh prăk ndu ndơ mhe nĕ;

b) Ðă bu nuyh bư ndrel ndu ndơ ntrŏk rnoh prăk ndu ndơ păng gĕh n’hanh ntrŏk kuh prăk lah mô hŏ dơn ndu ndơ mhe nĕ;

c) Nau pah kan êng tĕng nau n’hêl bơh luật.

3. Lah du huê bu nuyh bư ndrel ndu ndơ dŏng bơh bu nuyh êng lăp tâm ndu ndơ dŏng păng nơm, khă lĕ gĭt mô rĭ dơi gĭt ndu ndơ nĕ mô gĕh ndơ păng n’hanh mô dơi bu nơm tơm ndu ndơ dŏng ŭch bư ndrel lah bu nuyh dăn bư ndrel ndu ndơ dŏng nĕ gĕh ăp ntil nau dơi kan kơt aơ:

a) Ðă bu nuyh ân bư ndrel ndu ndơ ntrŏk prăk ăp ntil ndu ndơ dŏng păng nơm mô rĭ n’trŏk kuh prăk;

b) Nau pah kan êng tĕng nau n’hêl bơh luật.

Nau 226. Uănh trĕng nau kan dŏng ndu ndơ lah gĕh tâm rlŭk

1. Lah ndu ndơ yor âk bu nuyh dŏng ndrel tâm rlŭk bư jêng ndơ dŏng mhe mô dơi tâm pă lah ndơ mhe nĕ jêng ndơ dŏng ndrel bơh ăp bu nuyh dŏng, kơp ntơm bơh mông tâm rlŭk.

2. Lah du huê bu nuyh bư tâm rlŭk ndơ păng nơm ndrel ndơ bu êng, khă nĕ gĭt mô rĭ dơi gĭt ndơ nĕ mô gĕh lah ndơ păng ôh n’hanh dơi bu nơm dŏng ndơ nĕ tâm rlŭk lah bu nơm tơm gĕh ndơ bu bư tâm r’lŭk dơi kan kơt aơ:

a) Ðă bu nuyh bư tâm r’lŭk ndơ jao ndu ndơ mhe ân he nơm n’hanh ntrŏk prăk ân ma bu nuyh bu gĕh bư tâm rlŭk tĕng rnoh prăk ndơ dŏng nĕ;

b) Ðă bu nuyh bư tâm r’lŭk ndơ ntrŏk rnoh kh’lay ndơ he nơm n’hanh ntrŏk prăk mah mô dơn ndơ mhe bu ntrŏk.

Nau 227. Uănh trĕng nau kan dơi dŏng lah gĕh nkra ndơ

1. Bu nuyh nơm tơm dŏng ndu ndơ sŏk nkra jêng ndơ mhe lah bu nuyh nơm tơm ndu ndơ gĕh nkra mhe nĕ.

2. Bu nuyh dŏng ndu ndơ yor bu nuyh êng bư tơm gơi dŏng nkra ta nĕ lah jêng bu nuyh nơm tơm dŏng ndu ndơ mhe nĕ khă nĕ lah ntrŏk prăk dŏng ndu ndơ, ntrŏk prăk roh ma bu nơm tơm dŏng ndu ndơ sa ơm.

3. Lah bu nuyh dŏng nkra ndu ndơ mô iăt bu nuyh nơm tơm gĕh ndu ndơ nĕ dơi kan gơi đă ntrŏk lơi ndơ mhe; lah gĕh âk bu nuyh gĕh ndu ndơ nkra bu nuyh nĕ jêng bu nuyh dŏng ndrel gơi tâm pă ndơ mhe gĕh nkra, ân tâm di ma rnoh khay ndu ndơ dŏng nkra ăp ma bu nuyh. Bu nuyh nơm tơm ndu ndơ dŏng nkra mô iăt nau kan nĕ dơi đă bu nuyh nkra ndu ndơ nĕ ntrŏk prăk ân tâm di.

Nau 228. Uănh trĕng nau kan dơi dŏng ndu ndơ lah ndơ mô gĕh bu nuyh tơm nơm, ndơ dŏng mô gĭt bu nuyh dŏng

1. Ndơ mô gĕh bu nuyh tô tơm lah ndu ndơ dŏng lĕ lơi nau kan dŏng đah ăp ndu ndơ nĕ.

Bu nuyh lĕ gĭt saơ, bu nuyh dôl mât ndơ mô gĭt tô tơm lah dơi dŏng ndu ndơ nĕ, mô kơp lah gĕh luật êng n’hêl; lah ndu ndơ nĕ lah neh ntu kơp bơh Bri dak.

2. Bu nuyh gĭt ndu ndơ mô gĭt tô tơm lah bu nuyh nơm tơm mbơh hưn mô rĭ jao ma Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an xă ntŏk dăch nĕ gơi mbơh ân bu nơm tơm ndơ dŏng nĕ gĭt hăn sŏk.

Nau kan jao ndơ aơ dơi nchih sam bŭt, tâm nĕ nchih nê nê săk, mpôl, ntŏk gŭ bơh bu nuyh jao, bu nuyh dơn, nô nau, rnoh, dah âk ndu ndơ jao.

Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an xă lĕ dơn ndu ndơ mbơh ân bu nuyh gĭt  nô nau kan mplâ ndơ roh ân bu nuyh nĕ nơm.

Jêh du năm, ntơm bơh nar mbơh hưn lah mô gĕh bu nuyh nơm tô tơm dŏng ndu ndơ nĕ lah ndu ndơ dŏng ndơ roh nĕ mplâ ân bu nuyh dônh dŏng.

Jêh 05 năm, ntơm bơh nar mbơh hưn lah mô gĕh bu nuyh nơm tô tơm dŏng ndu ndơ nĕ lah neh ntu lah neh ntu nĕ dơi kơp mplâ n’sĭt ma Bri dak; bu nuyh gĭt saơ dơi bu ân prăk tĕng nau n’hêl pháp luật.

Nau 229: Uănh ntrĕng nau kan dơi dŏng ndu ndơ lah ndơ bu brôi, pôn, gĕh brôi, ngŭm tâm dak dơi bu joi saơ

1. Bu nuyh gĭt saơ ndơ bu brôi, pôn, gĕh brôi, ngŭm tâm dak mbơh ân gĭt mô rĭ n’sĭt lơi ma bu nơm; lah mô gĭt bu nuyh aơ bu nuyh ri tơm ndơ aơ lah he mbơh mô rĭ jao nôp ma Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an xă ta ntŏk êp ngăn ngên mô rĭ mô rĭ ntŏk kan bri dak ân tĕng nau h’hêl pháp luật.

2. Ndơ bu brôi, pôn, gĕh brôi, ngŭm tâm dak dơi he saơ lah mô gĕh bu nuyh dơn mô rĭ mô gĭt bu nuyh aơ bu nuyh ri tơm ndơ lah jêh kơp prăk rêl hoach joi, mât uănh, nau kan dŏng ndu ndơ aơ dơi kơp kơt aơ:

a) Ndu ndơ dơi joi saơ lah ndơ kơp tâm ntŏk têl nô nau tâm lơh tâm su – nau way tĕng nau n’hêl Luật ndu ndơ têl nau way kal e lah kơp n’sĭt mplâ ma Bri dak; bu nuyh joi saơ ndơ nĕ dơi kơl ân iê iănh prăk tĕng nau n’hêl pháp luật;

b) Ndu ndơ dơi joi saơ lah mô gĕh ndơ kơp tâm ntŏk têl nô nau tâm lơh tâm su – nau way tĕng nau n’hêl Luật ndu ndơ têl nau way kal e lah iê rlau mô rĭ tâm ban chhât tâ prăk khay ta ntŏk kan yor Bri dak h’hêl lah ndu ndơ nĕ kơp ndơ bu nuyh joi saơ; lah ndu ndơ joi saơ kh’lay rnoh prăk khay yor Bri dak n’hêl lah bu nuyh joi saơ dơi kơl chhât tâ đah prăk kh’lay yor Bri dak n’hêl n’hanh 50% rnoh kh’lay ndơ rlau chhât tâ prăk khay ta ntŏk kan Bri dak n’hêl, hôm e iê iănh nĕ n’sĭt mplâ lơi ma Bri dak.

Nau 230: Uănh trĕng nau kan dơi dŏng ndu ndơ đah saơ ndơ bu êng bư tŭp, huyk

1.Bu nuyh saơ ndơ bu êng bư tŭp, huyk lah gĭt ntŏk gŭ ntŏk rêh bu nuyh bư tŭp mô rĭ huyk lah mbơh mô rĭ n’sĭt lơi ndơ tŭp ma bu nuyh nĕ nơm; lah mô gĭt ntŏk gŭ ntŏk rêh bu nuyh bư tŭp mô rĭ huyk lah he mbơh mô rĭ jao ma Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an xă ta ntŏk êp nĕ gơi mbơh ma bu nuyh nơm tơm ndơ tŭp nĕ tât hăn sŏk.

Ủy ban bon lan gưl xă mô rĭ kông an gưl xă lĕ dơn ndơ bu bư tŭp mbơh ma bu nuyh dônh ndơ bu bư tŭp nau kan joi bu nuyh nơm tơm ndơ tŭp.

2. Jêh rlau 01 năm, ntơm mbơh nar mbơh hưn ân ăp ntŏk gĭt ndơ bu bư tŭp, huyk lah mô gĭt bu nuyh nơm bư tŭp mô rĭ bu nuyh bư tŭp mô hăn sŏk lah ndơ bu bư tŭp dơi phat dôih kan kơt aơ:

a) Lah ndơ bu bư tŭp, bư huyk iê rlau mô rĭ tâm ban rlau chât tâ prăk khay kan yor Bri dak n’hêl lah bu nuyh dônh ndơ bu bư tŭp dơi dŏng ndơ nĕ tĕng nau n’hêl N’kô luật aơ n’hanh nau n’hêl êng bơh luật aơ; lah ndơ bu bư tŭp âk rlau chat tâ prăk khay yor Bri dak n’hêl lah jêh ntrŏk prăk krem, bu nuyh dônh ndơ bu bư tŭp dơi bu ntrŏk tât chât tâ Prăk khay yor bri dak n’hêl n’hanh 50% r’noh ndơ rlau chat tâ prăk khay yor Bri dak n’hêl, prăk rmeh n’sĭt mmlâ ma bri dak;

b) Lah ndơ bu bư tŭp, bư huyk lah ndơ têl ndu ndơ gĕh ntơm bơh kal e – ndơ dŏng tâm nau way tĕng nau n’hêl bơh Luật ndu ndơ têl kal e lah ndơ nĕ kơp n’sĭt mplâ ma Bri dak; bu nuyh dônh ndu ndơ nĕ dơi bu ntrŏk prăk tĕng nau n’hêl bri dak.

Nau 231. Uănh ntrĕng nau kan lah ndrôk rpu rong hiơt

1. Bu nuyh gĕh nhŭp ndrôk rpu rong hiơt rong ân uĕh jêh rĭ mbơh ma Ủy ban bon lan gưl xă ntŏk bu nuyh nơm gĕh nhŭp nĕ gŭ gơi mbơh bơh rĭ bơh aơ ân bu tơm nơm ndrôk rpu rong gĭt hăn sŏk. Jêh rlau 06 khay, ntơm bơh nar bơh gĕh nhŭp ndrôk rpu rong mô rĭ 01 năm đah ndrôk rpu rong bâk bơh tăch tĕng nau way lah nau kan dơi dŏng rong ndrôk rpu hiơt n’hanh ndrôk rpu gĕh kon lah bu nuyh gĕh nhŭp dôl ma rong kơp ân ma bu nuyh gĕh nhŭp ndrôk rpu hiơt nĕ rong.

2. Lah bu nuyh nơm tơm ndrôk rpu hiơt dơn sŏk lơi ndrôk rpu hiơt nĕ prăk n’sĭt prăk hoach n’hâm rong n’hanh ăp ntil prăk ba bă ân ma bu nuyh gĕh nhŭp ndrôk rpu hiơt. Tâm ăp khay rong chiă ndrôk rpu bu hiơt, lah ndrôk rpu deh kon bu nuyh gĕh nhŭp ndrôk rpu hiơt dơi tâm pă n’gul ndrôk rpu gĕh deh mô rĭ 50% rnoh prăk kh’lay ndrôk rpu mhe deh n’hanh ntrŏk prăk lah gĕh nau tih bư khĭt ndrôk rpu rong.

Nau 232. Uănh ntrĕng nau kan lah pêp iăr hiơt

1. Lah pêp iăr bu nuyh êng hiơt he gĕh nhŭp lah bu nuyh nhŭp mbơh bơh aơ bơh ri gơi bu nuyh nơm rong pêp iăr nĕ hăn sŏk sĭt. Jêh rlau 01 khay, ntơm mbơh nar bơh gĕh nhŭp pêp iăr hiơt lah mô gĕh bu nuyh hăn dơn lah nau kan gơi dŏng rong pêp iăr n’hanh prăk kon pêp iăr nĕ tâm ăp pơh rong kơp ma bu nuyh gĕh nhŭp pêp iăr hiơt nơm.

2. Lah bu nuyh nơm tơm rong pêp iăr hiơt hăn dơn pêp iăr hiơt lah ntrŏk prăk ân ma bu nuyh gĕh nhŭp yor gĕh n’hâm krŭng rong n’hanh ăp ntil prăk rêl ba bă ma bu nuyh gĕh nhŭp pêp iăr hiơt. Tâm ăp pơh khay krŭng rong pêp iăr bu bư hiơt, bu nuyh gĕh nhŭp pêp iăr dơi dŏng kon pêp iăr deh n’hanh ntrŏk prăk lah gĕh nau tih bư khĭt pêp iăr rong.

Lơp jê 2: Lơi nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau 237. Uănh trĕng gơi lơi nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau dơi kan lơi nau kan dơi dŏng ndu ndơ tĕng nau kan aơ:

1. Bu nuyh tơm dŏng ndơ ndơp nau kan dơi dŏng ndu ndơ păng nơm ân ma bu nuyh êng

2. Bu nuyh nơm tơm dŏng ndu ndơ lơu nau kan dơi dŏng ndu ndơ păng nơm

3. Ndu ndơ lĕ dơi dŏng mô rĭ klŭp pôn.

4. Ndu ndơ dơi bu sŏk gơi pah kan tĕng nau kan bu nuyh nơm tơm dŏng ndơ

5. Ndu ndơ dơi bu mpơl tăch r’văt

6. Ndu ndơ bu sŏk.

7. Ndu ndơ lĕ dơi uănh trĕng bu nuyh dơi dŏng ân ma bu nuyh êng tĕng nau n’hêl bơh N’kô luật aơ.

8. Nau kan êng tĕng luật êng n’hêl.

Nau 238. Bu nuyh nơm tơm dŏng ndu ndơ ndơp nau dơi dŏng ndu ndơ păng nơm ân ma bu nuyh êng

Lah bu nuyh nơm tơm dŏng ndu ndơ ndơp nau dơi dŏng ndu ndơ păng nơm ân ma bu nuyh êng tă bơh săm bŭt tăch r’văt, rgâl, ân, ân manh, nau tâm buăn ndơp nau dơi kan dŏng ndu ndơ tĕng nau n’hêl pháp luật mô rĭ mô tĕng nau kan ân ma bu nuyh bơh kơi lah nau kan dơi dŏng ndu ndơ bu nuyh nĕ dơi lơi ntơm bơh nar dơi bu nuyhê ng dŏng ndu ndơ dơi jao.

Nau 239. Lơi nau kan dơi kơp dŏng ndu ndơ

Bu nuyh nơm tơm dŏng ndu ndơ dơi kan gơi lơi nau kan dơi kơp dŏng ndu ndơ đah ndu ndơ gĕh păng nơm đah nau kan mbơh ân ăp bu nuyh gĭt mô rĭ pah kan ân bu gĭt lah păng lĕ lơi ndu ndơ dơi pit, dơi dŏng n’hanh dah ŭch bư ndu ndơ păng nơm.

Lah ndu ndơ yor kan lơi ndu ndơ bư mô uĕh nau đăp mpăn, uĕh lăng bon lan, bư bâ ntŏk gŭ lah nau kan lơi nau dơi dŏng ndu ndơ dơi pah kan tĕng nau n’hêl bơh pháp luật.

Điều 241. Xử lý tài sản để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu

1. Quyền sở hữu đối với một tài sản chấm dứt khi tài sản đó bị xử lý để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu theo quyết định của Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác, nếu pháp luật không có quy định khác.

2. Việc xử lý tài sản để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu không áp dụng đối với tài sản không thuộc diện kê biên theo quy định của pháp luật.

3. Quyền sở hữu đối với tài sản bị xử lý để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu chấm dứt tại thời điểm phát sinh quyền sở hữu của người nhận tài sản đó.

4. Việc xử lý quyền sử dụng đất được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

Điều 242. Tài sản được tiêu dùng hoặc bị tiêu hủy

Khi tài sản được tiêu dùng hoặc bị tiêu hủy thì quyền sở hữu đối với tài sản đó chấm dứt.

Điều 243. Tài sản bị trưng mua

Trường hợp Nhà nước trưng mua tài sản theo quy định của luật thì quyền sở hữu đối với tài sản của chủ sở hữu đó chấm dứt kể từ thời điểm quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có hiệu lực pháp luật.

Điều 244. Tài sản bị tịch thu

Khi tài sản của chủ sở hữu do phạm tội, vi phạm hành chính mà bị tịch thu, sung quỹ nhà nước thì quyền sở hữu đối với tài sản đó chấm dứt kể từ thời điểm bản án, quyết định của Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác có hiệu lực pháp luật.

N’kô XIV, Nau dơi kan ba bă đah ndu ndơ dŏng

Lơp 2. Nau dơi kan dŏng ndu ndơ

Nau 257. Nau dơi kan dŏng ndu ndơ

Nau dơi kan dŏng lah nau dơi kan bơh du huê bu nuyh gơi dŏng uĕh ăp ntil ndơ n’hanh gĕh n’sĭt prăk tâm nau kan đah ăp ntil ndơ ndơ bơh du huê păng nơm tâm du năm.

Nau 258. Uănh ntrĕng kơp nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau kan dơi dŏng ndu ndơ dơi uănh ntrĕng nau nau n’hêl luật, tĕng nau tâm nchră mô rĭ tĕng nau lĕ tâm pă ndu ndơ tă bơh bu nuyh lĕ khĭt.

Nau 259. Dŭt zŏ khay năm nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau kan dơi dŏng ndu ndơ dơi kơp ntơm bơh mông jao ndu ndơ, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng mô rĭ tĕng luật tâm nau kan nĕ gĕh nau n’hêl êng.

Nau dơi dŏng ndu ndơ dơi kơp ma ăp bu nuyh, du huê bu nuyh, mô kơp lah luật ba bă gĕh nau n’hêl êng.

Nau 260. Dŭt lĕ khay năm dơi dŏng ndu ndơ

1. Dŭt lĕ khay năm dơi dŏng ndu ndơ yor bar đah tâm nchră êng mô rĭ tĕng nau n’hêl khă nĕ way dơi kơp tât njăr săk rêh bơh bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ ntơm lah bu nuyh dơi dŏng lah du huê bu nuyh n’hanh bu nuyh nĕ lơi dŏng âk ngăn ngên tâm 30 năm lah bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ ntơm lah bu nuyh bư tơm.

2. Bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ dơi kan gơi ân bu nuyh êng manh ndu ndơ tĕng khay năm lĕ n’hêl ta n’kô 1 Nau aơ.

Nau 261. Nau dơi kan bơh bu nuyh dơi kan dŏng ndu ndơ

1. Păng nơm mô rĭ ân bu nuyh êng dŏng, dah ŭch bư, gơi n’sĭt prăk tâm nau kan tă bơh bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ.

2. Ðă bu nuyh gĕh ndu ndơ pah kan gơi nkra đah ăp ntil ndu ndơ tĕng nau n’hêl ta nau 4 Nau 263 bơh N’kô luật aơ; lah bu nuyh kan an ma bu nơm tơm gĕh ndu ndơ nĕ lah bu nuyh nĕ dơi kan đă bu nuyh nơm tơm ndu ndơ ntrŏk prăk roh.

3. Ân manh nau dơi kan dŏng ndu ndơ

Nau 262. Nau kan bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ

1. Dơn ndu ndơ hôm e uĕh hĕ mô n’hanh pah kan dăn kí lah luật gĕh nau n’hêl.

2. Dŏng ndu ndơ ân uĕh tĕng nau way, pa nau ŭch dŏng ndu ndơ nĕ.

3. Prăp, răk mray ndu ndơ nĕ tâm ban ndu ndơ he nơm.

4. Uănh ndu ndơ iơh hĕ mô, gơi nkra ndu ndơ ăp khay gơi uĕh tâm nau kan dŏng; bư ân uĕh kơt ơm ndu ndơ dŏng n’hanh ntrŏk kơt ơm lah ndu ndơ iơh yor răk mray mô uĕh tĕng nau kan kĩ thuật mô rĭ tĕng nau way gơi mât mray ndu ndơ dŏng.

5. N’sĭt lơi ndu ndơ dŏng ma bu nơm tơm lah lĕ mông nar dơi dŏng.

Nau 263. Nau dơi kan n’hanh nau kan bơh bu nuyh nơm gĕh ndu ndơ

1. Dah ŭch bư ma ndu ndơ păng nơm khă nĕ lah mô dơi bư rgâl nau kan dơi dŏng lĕ dơi kơp.

2. Ðă Ntŏk kan phat dôih lơi nau kan dơi dŏng lah bu manh dŏng ndu ndơ bư gĕh nau tih dŏng ndu ndơ.

3. Mô dơi ding, gĕh nau pah kan bư jêr mô rĭ  mô ân bu kan tĕng nau di bơh bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ.

4. Dơi pah kan gơi nkra ndu ndơ gơi mô gĕh iơh âk ndơ dŏng bư mô blau dŏng mô rĭ roh lĕ nau kh’lay bơh bu nuyh dơi dŏng.

Nau 264. Nau dơi dŏng ndu ndơ, ndu ndơ dŏng bư n’sĭt prăk

1. Bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ, ndu ndơ dŏng bư n’sĭt prăk tă bơh ndu ndơ dŏng lah bu nuyh dơi kan dŏng ndu ndơ ta mông năm nau dơi kan aơ kơp.

2. Lah nau kan dơi dŏng ndu ndơ hŏ lĕ yor mô hŏ tât khay gĕh dơi dŏng ndu ndơ, ndu ndơ dŏng bư n’sĭt prăk lah tât mông khay sŏk prăk n’sĭt, bu nuyh dŏng dơi dŏng ndu ndơ, ndu ndơ dŏng bư n’sĭt prăk ân di ma mông khay bu nuyh nĕ dơi dŏng.

Nau 265. Lơi mô hôm ân nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Nau kan dơi dŏng ndu ndơ dơi bu lơi tĕng nau kan aơ:

1. Mông khay nau kan dơi dŏng ndu ndơ hŏ lĕ.

2. Tĕng nau nchră bar đah kan.

3. Bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ jêng bu nuyh tơm ndu ndơ lah kơp bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ

4. Bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ lơi mô rĭ mô ŭch pah kan gơi dŏng ndu ndơ tâm mông khay dơi kan tĕng nau n’hêl.

5. Ndu ndơ lah bu nuyh dơi dŏng mô hôm.

6. Tĕng nau nchră kan phat dôih bơh Ntŏk kan Phat dôih.

7. Tĕng nau kan êng tâm luật.

Nau 266. N’sĭt lơi ndu ndơ lah lĕ lơi nau kan dơi dŏng ndu ndơ

Ndu ndơ lah ndơ dŏng dơi bu nuyh nĕ dŏng n’sĭt lơi ma bu nơm tơm gĕh ndu ndơ lah mô hôm dơi dŏng, mô kơp lah gĕh nau nchră kan êng mô rĭ luật êng n’hêl.

Nau 267. Nau dơi kan dŏng neh ka lơ

Nau dơi kan dŏng neh ka lơ lah nau dơi kan dơm ndu ndơ ka lơ neh, dak tâm dâng neh, ăp ntil ndơ ka lơ neh, dak n’hanh tâm dâng neh yor nau dơi dŏng neh.

Nau 268. Uănh ntrĕng nau dơi kan dŏng neh ka lơ

Nau dơi kan dŏng neh ka lơ dơi uănh ntrĕng kơp tĕng nau n’hêl luật, tĕng nau tâm nchră mô rĭ tĕng nau tâm pă bơh bu nuyh lĕ khĭt.

Nau 269. Dŭt jŏ nau kan dơi dŏng neh ntu

Dŭt jŏ nau kan dơi dŏng neh ntu ntơm bơh nar kơp dơi dŏng neh tât ta nau kan rgâl neh, dak, ăp ntil ndu ndơ ka lơ neh, dak nhanh ndơ tâm dâng neh ân ăp bu nuyh, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră eng mô rĭ dơh dăch gĕh nau n’hêl êng.

Dŭt jŏ nau kan dơi dŏng neh ntu đah ăp bu nuyh, ntŏk kan, mô kơp lah gĕh luật êng n’hêl.

Nau 270. Dŭt mông lĕ nau dơi kan dŏng neh ka lơ

1. Dŭt mông lĕ nau dơi kan dŏng neh ka lơ dơi uănh ntrĕng tĕng luật, tĕng nau tâm nchră mô rĭ nau tâm pă mô dơi lơ nar khay bơh nau kan dơi dŏng neh.

2. Lah gĕh nau tâm nchră mô rĭ nau tâm pă mô kơp mông nar bơh nau kan dơi dŏng lah ăp bu nuyh dơi lơi nau kan aơ dah ŭch khă nĕ lah mbơh ndơp đah sam bŭt ân ma bu gĭt iê ngăn ngên tâm 06 khay.

Lơp 3. Nau kan dơi dŏng ndu ndơ ka lơ neh

Nau 271. Ntil nau kan dơi dŏng ndu ndơ ka lơ neh

1. Bu nuyh nơm tơm gĕh ndu ndơ dơi dŏng, sŏk ăp ntil ndu ndơ ka lơ neh, dak tâm dâng neh, neh hong ka lơ, dak tâm dâng neh n’hanh neh dơi bu nuyh êng bư tơm gơi ndâk nkra wâl gŭ, tăm tơm sí, tăm ăp ntil tơm khă nĕ mô dơi bư tih bơh nau n’hêl N’kô luật aơ, nau way bri dak dŏng neh ntu, ndâk nkra wâl, tâm pă, ndu ndơ tâm dơng neh n’hanh ăp ntil nau n’hêl pháp luật ba bă.

2. Bu nuyh nơm tơm gĕh ndu ndơ dơi sŏk dŏng ăp ntil ndu ndơ dơi gĕh yor pah kan tĕng nau n’hêl n’kô 1 Nau aơ.

3. Lah ndu ndơ ka lơ neh dơi jao jê mô rĭ jao lĕ rngôch nĕ bu nuyh nơm dŏng jao dơi dŏng ndu ndơ ka lơ neh tĕng nau kan n’hanh mô rĭ tĕng nau kan di đah ndu ndơ ka lơ neh dơi ân dŏng.

Nau 272. Mô hôm ân dŏng ndu ndơ ka lơ neh

Nau mô hôm ân dŏng ndu ndơ ka lơh neh tĕng nau n’hêl kơt aơ:

1. Năm khay dơi dŏng ndu ndơ ka lơ neh hŏ lĕ.

2. Bu nuyh tơm neh n’hanh bu nuyh dơi dŏng ndu ndơ ka lơ neh lah huê.

3. Bu nuyh nơm dơi dŏng ndu ndơ ka lơ neh lơi nau dơi păng nơm kan.

4. Nau dơi kan dŏng neh gĕh nau kan sŏk lơi neh tĕng nau nhêl bơh luật Neh ntu.

5. Tĕng nau tâm nchră êng bar đah mô rĭ tĕng nau n’hêl luật.

Nau 273. Tâm pă ndu ndơ dŏng lah nau dơi kan dŏng ndu ndơ lĕ lôch

1. Lah nau kan dŏng ndu ndơ lĕ lôch, bu nuyh dŏng ndu ndơ nsĭt lơi ndu ndơ dŏng ta neh, dak tâm dâng neh, ndơ ka lơ neh, dak tâm dâng neh n’hanh ndu ndơ tâm dâng neh ân ma bu nuyh dơi dŏng tĕng nau tâm nchră êng mô rĭ tĕng nau n’hêl bơh pháp luật.

2. Bu nuyh ntơm dŏng ndu ndơ tâm pă ndu ndơ dŏng păng nơm lor ma lôch nar mô hôm dơi dŏng ndu ndơ, mô kơp lah gĕh nau tâm buăn êng.

Lah bu nuyh tơm dŏng ndu ndơ mô blau tâm pă ndu ndơ dŏng lah nau kan dơi dŏng ndu ndơ nĕ dơi kơp ma bu nuyh ntơm dơi dŏng neh ntơm bơh mông lôch nar dơi dŏng, mô kơp lah bu nuyh nĕ nơm dơi kan dŏng neh mô dơn ndu ndơ nĕ.

Lah bu nuyh tơm dŏng ndu ndơ mô dơn tâm pă ndu ndơ dŏng lah bu nuyh nơm tơm neh nĕ pah kan gơi ntrŏk ân prăk ma bu nuyh sa ơm dŏng neh nĕ.

Nau tâl pe: Nau kan n'hanh nau tâm buăn kan

Nau XV

Nau nhêl lam bu nuyh

Lơp 1. Uănh ntrĕng tă bơh nau gĕh nô nau n'hanh bu nuyh dơi pah kan tâm nau kan

Nau 274. Nau kan

Nau kan lah nau dơi pah kan tĕng nĕ, du huê bu nuyh mô rĭ âk bu nuyh (jêh aơ moh ndrel lah bu nuyh dơi kan) ndơp ân ndu ndơ, ndơp ân nau dơi pah kan, nsĭt prăk mô rĭ ăp ntil sam bŭt, dơi pah kan mô rĭ mô dơi pah kan nĕ yor ân gĕh nau uĕh ma du huê bu nuyh mô rĭ ma âk bu nuyh ba bă (jêh aơ moh ndrel lah mpeh bu nuyh dơi kan).

Nau 275. Uănh ntrĕng tă bơh gĕh nô nau

Nau uănh ntrĕng nô nau gĕh tĕng bơh nau têl aơ:

1. Nau tâm buăn kan

2. Nau pah kan di êng du huê bu nuyh.

3. Pah kan nau kan nĕ mô gĕh bu nuyh nơm tơm gĕh ndu ndơ jao

4. Sŏk dŏng, dŏng ndu ndơ mô rĭ ndu ndơ dŏng bư gĕh n'sĭt prăk rêl mô gĕh nau têl pháp luật.

5. Bư roh ndu ndơ bu yor kan mô di pháp luật.

6. Uănh ntrĕng nau kan êng tĕng nau n'hêl luật.

Nau 273. Bu nuyh dơi pah kan nau aơ

1. Bu nuyh dơi pah kan nau aơ lah ndu ndơ dŏng, nau pah kan n’hanh nau mô dơi pah kan.

2. Bu nuyh dơi pah kan dơi bu uănh ntrĕng.

Lơp 2. Pah kan nau aơ

Nau 277. Ntŏk pah kan nau kan aơ

1. Ntŏk pah kan nau kan aơ yor ăp mpeh kan tâm nchră êng.

2. Lah mô gĕh nau tâm nchră êng lah ntŏk pah kan dơi kơp ntrĕng kơt aơ:

a) Ntŏk gĕh neh ntu, lah bu nuyh dơi pah kan nĕ lah neh ntu;

b) Ntŏk gŭ mô rĭ ntŏk kan bơh mpeh dơi kan, lah bu nuyh dơi pah kan mô kơp lah neh ntu.

Lah mpeh kan du đah ŭch rgâl ntŏk gŭ mô rĭ ntŏk kan nĕ he mbơh ma mpeh êng gơi n’hao ntrok prăk yor bư rgâl ntŏk gŭ mô rĭ ntŏk kan, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng bar đah

Nau 278. Dŭt mông nar dơi pah kan nau aơ

1. Dŭt mông nar dơi pah kan nau aơ yor bar đah tâm nchră êng, tĕng nau n’hêl bơh pháp luật tĕng nau pah kan bơh ăp ntŏk dơi kan.

2. Bơh đah dơi kan aơ dơi kan ân di mông nar, mô kơp lah dơi N’kô luật aơ, mô rĭ luật êng gĕh nau n’hêl êng.

Lah bơh đah dơi kan lĕ pah kan êng lor ma mông nar n’hanh bơh đah dơi kan lĕ ân kan lah nau kan aơ lĕ kơp dơi pah kan di mông nar.

3. Lah mô gĭt mông nar dŭt lôch dơi kan tĕng nau n’hêl ta lơp 1 Nau aơ nĕ lah ăp đah dơi pah kan mô rĭ đă kan ân di ta ăp tâ dah uch khă nĕ lah he mbơh ân bu nuyh bơh đah gĭt lor bar pe nar ân di.

Nau 279. Pah kan jao ndơ ma bu nuyh êng

1. Bu nuyh kan jao ndơ răk mray, prăp ân uĕh ndơ tât ta mông jao.

2. Lah jao ndơ lah ndơ nĕ kơp lah ndơ kh’lay bu nuyh jao ndơ dơi jao ân di ndơ n’hanh jao ân di ma nau buăn; lah ndu ndơ tâm ban he jao ân nŭm rnoh n’hanh ân uĕh tâm ban nau nchră, lah mô gĕh nau nchră nau uĕh he jao ndơ nĕ ân di trung bình; lah du ntil ndơ he jao lĕ du ntil ndơ nĕ.

3. Bơh đah dơi pah kan chê prăk jao ndơ, mô kơp lah gĕh nau tâm nchră êng.

Nau 280. Pah kan gơi mplâ prăk

1. Nau mplâ prăk dơi pah kan nŭm, di mông nar, di ntŏk jao n’hanh di ma nau tâm buăn sa ơm.

2. Nau mplâ prăk gĕh lĕ ndrel prăk kon ta prăk me, mô kơp lah gĕh nau nchră êng.

Nau 281. Nau gơi pah kan mô rĭ mô dơi pah kan tâm du ntil nau kan

1. Nau gơi pah kan mô du ntil nau kan lah nau pah kan tĕng nĕ bơh đah dơi pah kan pah kan ân di nau kan nĕ.

2. Nau mô dơi pah kan du ntil nau kan lah nau kan kan tĕng nĕ bơh đah dơi pah kan dŏng kan nau kan nĕ.

Nau 282. Pah kan tĕng ăp tâ

Pah kan tĕng ăp tâ lah dơi kan tĕng nau buăn, tĕng nau n’hêl bơh pháp luật mô rĭ tĕng ntŏk leo kan bơh mpôl dơi kan du ntil nau kan.

Nau kan mbrơi pah kan tĕng ăp tâ dơi bu kơp lah mbrơi tâm nau pah kan.

Nau 283. Pah kan nau aơ tă bơh bu nuyh tâl pe

Lah dơi bu du đah lĕ ân kan, bơh đah pah kan dơi kan gơi đă bu nuyh tâl pe rgâl păng pah kan an khă nĕ lah bu nuyh tơm ât gĕh nau kan di ma bu nuyh dơi kan, lah bu nuyh tâl pe mô ŭch kan mô rĭ pah kan mô saơ di.

Nau 284. Pah kan nau aơ gĕh nô nau

1. Lah bar đah gĕh nau nchră mô rĭ pháp luật gĕh nau n’hêl tâm nau pah kan lah gĕh tay nau kan êng bơh meng, bơh đah pah kan nĕ pah kan ân di.

2. Lah nô nau mô gĕh mô rĭ gĕh bu nuyh êng nchônh lah he tĕng kơt nau n’hêl ta nkö 2 Nau 120 bơh N’kö luật aơ.

Nau 283. Pah kan nau aơ tă bơh bu nuyh tâl pe

Lah dơi bu du đah lĕ ân kan, bơh đah pah kan dơi kan gơi đă bu nuyh tâl pe rgâl păng pah kan an khă nĕ lah bu nuyh tơm ât gĕh nau kan di ma bu nuyh dơi kan, lah bu nuyh tâl pe mô ŭch kan mô rĭ pah kan mô saơ di.

Nau 284. Pah kan nau aơ gĕh nô nau

1. Lah bar đah gĕh nau nchră mô rĭ pháp luật gĕh nau n’hêl tâm nau pah kan lah gĕh tay nau kan êng bơh meng, bơh đah pah kan nĕ pah kan ân di.

2. Lah nô nau mô gĕh mô rĭ gĕh bu nuyh êng nchônh lah he tĕng kơt nau n’hêl ta nkö 2 Nau 120 bơh N’kö luật aơ.

(Hôm e)

Mẫn doanh - Quốc Sỹ (t.h)

3,158
TIN MỚI NHẤTNAU N’KÔCH MHEXOR XƯV YAZ HLO

Là số lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ như: Lễ sum họp cộng đồng, lễ mừng được mùa, lễ mừng chiến thắng, lễ cúng bến nước, lễ cúng cơm mới… đã được tỉnh sưu tầm, phục dựng trong những năm qua.

* Jêng rnoh rbŭn bư brah kal e bơh ăp bu nong iê bu nuyh rêh du ntŭk tâm ban: Bư brah tâm rnglăp bon lan, bư brah m’ak gĕh n’sĭt âk ndu ndơ tăm, bư brah dơi tâm lơh, bư brah ndrâm dak, bư brah sông piăng mhe… lĕ dơi n’gor joi răk mray, ndâk njêng tay tâm ăp năm lĕ lăn.

* Zos chor lêr hôix truênx thôngs ntơưv cxuô minhx cxưx nênhs tsơưs ntơưv qơư sưs li: Lêr sum hopx côngx đôngx, lêr phôngv lo kôngz, lêr phôngv ntâus zênhx, lêr côngv hâur đêx, lêr côngv mor blêx yaz… tưz lo xênhr nrar, tror uô tơưv hur chor shông đhâu.